Η εκδίκηση της πλαστικής καρέκλας

Ποια είναι η πιο διάσημη καρέκλα στον κόσμο; Η σέξι, όλο καμπύλες Ρanton, θα μπορούσε να είναι μια απάντηση. Οι παραδοσιακές καρέκλες καφενείου με την ψάθα, μια άλλη. Ο θρόνος, μια τρίτη απάντηση. Και η ηλεκτρική καρέκλα; Λάθος, λάθος, λάθος. Η σωστή απάντηση είναι άλλη: η πιο διάσημη καρέκλα στον κόσμο είναι η πλαστική, συνήθως άσπρη, που κυκλοφορεί σε κάθε γωνιά της Γης- χρήσιμη, πρακτική, αν και αισθητικά… ελλειμματική.
Είναι από τις καρέκλες που δεν ταυτίστηκαν με την εξουσία. Από εκείνες στις οποίες ποτέ δεν ονειρεύτηκαν να καθήσουν οι διεκδικητές τίτλων. Ίσως γι΄ αυτό να μην υπήρξε ποτέ γι΄ αυτές θέση στις σελίδες πολυτελών εκδόσεων με σχέδια ή παρουσιάσεις επίπλων. Και πώς θα ήταν δυνατόν άλλωστε; Κοστίζουν μερικά ευρώ και τις συναντά κανείς παντού. Αν εξαιρεθούν οι δημόσιοι χώροι της Βέρνης στην Ελβετία και της Μπρατισλάβας στη Σλοβακία- απ΄ όπου έχουν απαγορευτεί- οι ίδιες πλαστικές καρέκλες κατακλύζουν σχολεία, καφενεία, νοσοκομεία, πάρκα, παραλίες, στάδια και ιδρύματα σε όλο τον κόσμο. Τις παρακολούθησαν εκατομμύρια τηλεθεατές να παρασύρονται από το καταστροφικό

Εκτός από φτηνή είναι ελαφριά, εύχρηστη, αδιάβροχη, αρκετά σταθερή και εύκολη στο καθάρισμα

τσουνάμι στη Νοτιοανατολική Ασία και τον τυφώνα Κατρίνα στις Ηνωμένες Πολιτείες, τις βλέπουν στις πολιτικές συγκεντρώσεις της Κούβας και της Βενεζουέλας, συνδέθηκαν με την κρυψώνα του Σαντάμ αλλά και τις φυλακές Αμπού Γράιμπ στο Ιράκ, καθώς και με τον Γιάσερ Αραφάτ, στα παλαιστινιακά εδάφη. Κανείς δεν γνωρίζει πόσες ακριβώς φτηνές πλαστικές καρέκλες σαν κι αυτές υπάρχουν στον κόσμο, όμως εκατομμύρια έχουν κατασκευαστεί από τότε που έκαναν πρώτη φορά την εμφάνισή τους τη δεκαετία του 1980. Είναι εμπορικές- κατασκευάζονται από ένα κομμάτι πλαστικό- και φτηνές, συγχρόνως δε ελαφρές, εύχρηστες, αδιάβροχες, αρκετά σταθερές και εύκολες στο καθάρισμα. Ακόμη κι έτσι, όμως, οι περισσότεροι διακοσμητές επιλέγουν να τις αγνοούν. Προτιμούν σχέδια που κυκλοφορούν σε περιορισμένο αριθμό κομματιών, και πωλούνται αντί εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.

Έγινε μοντέρνα. Ίσως και να ήταν αναπόφευκτο λοιπόν: ήρθε κάποια στιγμή η ώρα της εκδίκησης. Η άσπρη πλαστική καρέκλα, αυτό το αμφισβητούμενης αισθητικής αντικείμενο, έγινε τελικά μοντέρνο. Η σουηδική εταιρεία σύγχρονων και, κυρίως, μίνιμαλ προτάσεων, Front, την έντυσε με μαύρα μαξιλάρια και την προτείνει για χώρους που θέλουν να ξεχωρίζουν. Ο Ισπανός σχεδιαστής Μarti Guixe είδε στο λευκό της καρέκλας την ιδανική επιφάνεια για να ζωγραφίσει την… αντίδρασή του στον παραγκωνισμό της: «Σταματήστε τις διακρίσεις κατά των φτηνών επίπλων» έγραψε σε μερικές από αυτές και τις πούλησε, ως άλλα έργα τέχνης, σε περιορισμένο αριθμό.

Φίλος από το Ίντερνετ ο Ζεν Τιελ, έχει αφιερώσει ώρες πολλές στη συγκέντρωση φωτογραφιών με τις λευκές πρωταγωνίστριες και τη δημοσίευσή τους στην ιστοσελίδα του. Εκεί βρίσκει κανείς τις συνηθισμένες καρέκλες, άσπρες αλλά και χρωματιστές, σε πολλά μέρη του κόσμου, από την Κίνα και τις ΗΠΑ μέχρι τη Συρία και τη Γερμανία. Ο Τιελ διακατέχεται από εμμονή για το θέμα αυτό. Όλα άρχισαν όταν είδε στη Φρανκφούρτη, έξω από μια έκθεση τέχνης, έναν γκαλερίστα να κάθεται σε μια κάτασπρη πλαστική καρέκλα. Ήταν μια σκηνή, μια φωτογραφία που άξιζε χίλιες λέξεις.


«Εισβολή» από το 1950

Επί χρόνια οι καρέκλες ακολουθούσαν κάθε νέα κατεύθυνση στο σχέδιο και τη διακόσμηση. «Η πλαστική καρέκλα αντανακλά ένα άλλο αίτημα», επισημαίνει ο Γκάρετ Ουίλιαμς, έφορος στο Victoria& Αlbert Μuseum του Λονδίνου. «Συνδέεται με την επιδίωξη να πετύχουμε όσο γίνεται περισσότερα με το λιγότερο δυνατό κόστος». Η εισβολή του πλαστικού στο έπιπλο άρχισε κατά τη δεκαετία του 1950. Η πρώτη καρέκλα, κατασκευασμένη ολόκληρη από πλαστικό, σχεδιάστηκε από τον Τζόε Κολόμπο το 1965 και ονομάστηκε «Universale»- όνομα που ανταποκρινόταν στη διεθνή της απήχηση. Τρία χρόνια αργότερα ο Βέρνερ Πάντον εμφάνισε- ποια άλλη;- την Πάντον, την πρώτη καρέκλα που κατασκευάστηκε από ένα και μόνο κομμάτι πλαστικού. Λεία με καμπύλες, έμοιαζε με το τέλειο βιομηχανικό αντικείμενο. ΄Επρεπε όμως να περάσουν άλλα 20 χρόνια για να αρχίσει η μαζική παραγωγή της.