Δίαιτες με… ονομασία προέλευσης η νέα μόδα

Η νέα μόδα στο αδυνάτισμα είναι τα βιβλία δίαιτας που βασίζονται σε διαιτολόγια τα οποία καταναλώνονται σε διάφορες χώρες. Η θεωρία πίσω από αυτά τα βιβλία είναι απλή: εάν μπορούσαμε να τρώμε σαν ψαράδες, χωρικοί, ιθαγενείς ή πολύ απλά όπως οι πρόγονοί μας, τότε δεν θα ήμασταν χοντροί.

Κάπως έτσι πληθαίνουν χρόνο με τον χρόνο τα βιβλία που παρέχουν ένα ακόμα εξωτικό παράδειγμα διατροφής – όπως η Δίαιτα των Εσκιμώων, η Ελληνική Δίαιτα, η φετινή Δίαιτα της Γαλλίδας και η άρτι εκδοθείσα Ιαπωνική Δίαιτα.

Πόσο καλές, όμως, είναι αυτές οι δίαιτες; Είναι πράγματι υγιεινό να υιοθετεί κανείς τις διατροφικές συνήθειες της Αρκτικής, του Τόκιο ή των μακρινών προγόνων μας; Η εφημερίδα «Τάιμς» του Λονδίνου ασχολήθηκε με το θέμα – και ιδού η ετυμηγορία της.

Η Δίαιτα της Λίθινης Εποχής

«Τhe Ρaleo Diet» της Loren Cordain, «Νeanderthin» του Ray Αudette (εκδ. St. Μartin΄s Ρress)

Η θεωρία: Γενετικώς είμαστε προγραμματισμένοι να τρώμε κρέας από άγρια θηράματα, ωμά λαχανικά και μούρα. Τα διαιτολόγια που προτείνουν τα σχετικά βιβλία περιέχουν λίγους υδατάνθρακες, πολλές πρωτεΐνες αλλά λίγα λίπη. Το κρέας από τους βίσονες, τα ελάφια και τα ψάρια περιέχει λιγότερα επιβλαβή κορεσμένα λίπη και περισσότερα καρδιοπροστατευτικά ωμέγα-3 λιπαρά οξέα απ΄ όσα το κρέας των ζώων της φάρμας. Οι συνιστώμενες θερμίδες είναι 2.200 την ημέρα, ενώ το μενού περιέχει και πολλά λαχανικά. Όλα αυτά καθίστανται αξιοσέβαστα χάρη στην επιστημονική βιβλιογραφία που τα συνοδεύει.

Μυστικά: Άφθονο ψάρι και άπαχο κρέας, που αποτελούν το 55% των θερμίδων. Το υπόλοιπο 45% προέρχεται από φρούτα, λαχανικά, ξηρούς καρπούς και λάδι. Δεν υπάρχουν γαλακτοκομικά, δημητριακά ή όσπρια, ούτε βεβαίως επεξεργασμένη ζάχαρη, πρόχειρα φαγητά ή τυποποιημένα τρόφιμα. Δείγμα πρωινού: ομελέτα με καβούρι και αβοκάντο και σάλτσα ροδάκινο.

Παρατηρήσεις: Πολλές πρωτεΐνες, υπερβολικά λίγοι υδατάνθρακες. Οι πρόγονοί μας μπορεί να ήταν αδύνατοι και γυμνασμένοι, αλλά πέθαιναν πολύ νωρίς: στα 33 χρόνια ο παλαιολιθικός κυνηγός και στα 28 η σύζυγός του.

Η Δίαιτα του Έλληνα Γιατρού

«Τhe Greek Doctor΄s Diet» του Fedon Αlexander Lindberg (εκδ. Rodale)

Η θεωρία: Ένας πιο φυσικός τρόπος διατροφής, με τον οποίο μπορεί να χάνει κανείς 1-1,5 κιλό την εβδομάδα. Περιορίζει τους υδατάνθρακες όπως το άσπρο ψωμί, τις βραστές πατάτες και το ρύζι και τους αντικαθιστά με πιο υγιεινές επιλογές όπως οι φακές και τα φασόλια. Συνιστά πολλά φρούτα, λαχανικά και ξηρούς καρπούς, λίγο κρέας και γαλακτοκομικά προϊόντα (άρα λιγότερα κορεσμένα λίπη) και στη θέση τους ψάρια και όσπρια (αποτελούν υγιεινές πηγές πρωτεϊνών). Τα περισσότερα γεύματα αποτελούνται κατά ένα τρίτο από πρωτεΐνες και κατά δύο τρίτα από τροφές με χαμηλό γλυκαιμικό δείκτη (αυξάνουν με αργό ρυθμό τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα).

Μυστικά: Η δίαιτα αυτή επινοήθηκε από έναν Έλληνα γιατρό που ζει στη Νορβηγία και κάνει θραύση στη Σκανδιναβία. Συνιστά μικρά και συχνά γεύματα, τρεις σαλάτες και δύο φρούτα την ημέρα, ψωμί μόνο ολικής αλέσεως και πρωτεΐνες σε κάθε γεύμα. Συνιστά επίσης λεμόνι σε όλα σχεδόν τα πιάτα. Παρέχει περίπου 2.000 θερμίδες ημερησίως.

Παρατηρήσεις: Είναι μία νόστιμη μεσογειακή διατροφή, που συνδυάζει τον γλυκαιμικό δείκτη με πολλή διατροφική επιστήμη. Ωστόσο, η σύγχρονη ελληνική διατροφή δεν είναι πια τόσο υγιεινή όσο παλαιότερα. Σχεδόν οι μισοί θάνατοι στην Ελλάδα οφείλονται σε καρδιαγγειακά αίτια, ενώ το περίπου 60% των Ελλήνων και των Ελληνίδων είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.

Η Δίαιτα της Γαλλίδας

«French Women Don΄t Get Fat» και «French Women for Αll Seasons», της Μireille Guiliano (εκδ. Chatto & Windus)

Η θεωρία: Στα δύο βιβλία της, η συγγραφέας των μπεστ σέλερ Μιρέιλ Γκιγιάνο αποκαλύπτει πώς διατηρούν οι Γαλλίδες τη σιλουέτα τους, συνιστώντας ένα διαιτολόγιο που περιέχει σοκολάτα, ψωμί και κρασί. Ωστόσο, μιλάει για ένα μικρό τετραγωνάκι μαύρης σοκολάτας, για μια λεπτή φέτα γαλλική μπαγκέτα και για λίγο κρασί. Συνεπώς, οι Γαλλίδες τρώνε μικρότερες ποσότητες φαγητού και πίνουν λιγότερο απ΄ όσο εμείς. Αν και η εγκράτεια μοιάζει κάτι φυσικό για τις Γαλλίδες, εμείς θα πρέπει να ζυγίζουμε το τι τρώμε. Οι στατιστικές, πάντως, υποδηλώνουν ότι όντως οι Γαλλίδες τρώνε υγιεινά: έχουν τον δεύτερο χαμηλότερο δείκτη μάζας σώματος στην Ευρώπη και τρώνε πολλά φρούτα και λαχανικά.

Μυστικά: Να πίνετε άφθονο νερό, να τρώτε άφθονα φρούτα. Να φτιάχνετε μόνοι το γιαούρτι, να μην τσιμπολογάτε μεταξύ των γευμάτων. Εντοπίστε τα τρόφιμα στα οποία έχετε αδυναμία και περιορίστε δραστικά τις ποσότητες που θα καταναλώνετε από αυτά. Να τρώτε τρία κανονικά γεύματα την ημέρα, μασώντας αργά την κάθε μπουκιά. Περιορίστε την ποσότητα κάθε γεύματος.

Παρατηρήσεις: Η εν λόγω δίαιτα απαιτεί ατέλειωτο αυτοέλεγχο- και διατήρηση ημερολογίου διατροφής, καθώς και αποτοξίνωση στην αρχή με μία πρασόσουπα. Οι Γαλλίδες καπνίζουν πολύ για να μην τρώνε, γεγονός που τις κατατάσσει πρώτες στην Ευρώπη στον καρκίνο του πνεύμονα.

Η Ιαπωνική Δίαιτα

«Τhe Japan Diet» των Νaomi Μoriyama και William Doyle (εκδ. Vermilion)

Η θεωρία: Οι Ιαπωνίδες θεωρούνται από τις πιο υγιείς γυναίκες του πλανήτη- μόλις το 3% είναι παχύσαρκες- και ζουν περισσότερο απ΄ όλες. Το βιβλίο συνιστά ένα πρόγραμμα διατροφής 30 ημερών, με τα συνήθη διαγράμματα, λίστες, συμβουλές, δηλώσεις του προφανούς και συνταγές. Η πρώτη και κυριότερη συμβουλή είναι να πίνει κανείς 6-8 ποτήρια νερό την ημέρα. Το όλο πρόγραμμα μοιάζει λογικό. Οι Ιάπωνες καταναλώνουν κατά μέσον όρο λιγότερο λίπος απ΄ όσο οι κάτοικοι της Δύσης- 26% των ημερήσιων θερμίδων τους, έναντι του 34% που περιέχει η δυτικού τύπου διατροφή- και περίπου 1.000 θερμίδες λιγότερες την ημέρα. Το 60% των θερμίδων τους, εξάλλου, προέρχεται από υδατάνθρακες, εκ των οποίων περισσότερες από τις μισές προέρχονται από το ρύζι.

Μυστικά: Είναι μία λίγων λιπαρών διατροφή, που περιέχει πολλά φυτικά τρόφιμα. Συνιστά περισσότερα λαχανικά, περισσότερα ψάρια, λιγότερη ζάχαρη, μικρότερες μερίδες, λιγότερες θερμίδες, λιγότερα λίπη, σούπα ζυμαρικών με τα περισσότερα γεύματα, ρύζι (κατά προτίμηση καφέ). Το πρωινό είναι: σούπα μίσο (miso) με τόφου και φρέσκα κρεμμυδάκια…

Παρατηρήσεις: Το πολύ αλάτι στην ιαπωνική διατροφή μπορεί να οδηγήσει στην υπέρταση, στο εγκεφαλικό και στον καρκίνο του στομάχου. Δεν χρειάζεται σοφία για να καταλάβει κανείς ότι μία μικρή μερίδα σκέτα ζυμαρικά, με σαλάτα και χυμό λεμονιού και δύο ακτινίδια έχουν θέση σε μια υγιεινή διατροφή.

Η Δίαιτα των Εσκιμώων

«Τhe Εskimo Diet» και «Τhe Εskimo Diet Cook Βook» των Dr Reg Saynor και Dr Frank Ryan (εκδ. Waterman Ρress)

Η θεωρία: Οι Ινούι επέζησαν επί χιλιάδες χρόνια δίχως υδατάνθρακες. Ζώντας με φώκιες, φάλαινες, σολομούς και λίγα μούρα, δεν έπασχαν από παχυσαρκία, καρδιοπάθεια ή διαβήτη. Μελέτες έχουν δείξει ότι η τακτική κατανάλωση λιπαρών ψαριών ή ιχθυελαίων (είναι η καλύτερη πηγή ωμέγα-3 λιπαρών οξέων) ελαττώνει τον κίνδυνο στεφανιαίας νόσου. Δύο γιατροί από το Σέφιλντ έγραψαν το πρώτο βιβλίο τη δεκαετία του ΄90, ως οδηγό για αποφυγή του εμφράγματος- και αργότερα, το δεύτερο.

Μυστικά: Συνιστά ψάρι τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα, συν συμπληρώματα ιχθυελαίων. Αντικαθιστά τα κεκορεσμένα λίπη (όπως το βούτυρο) με πολυακόρεστα και μονοακόρεστα (όπως το ελαιόλαδο). Περιορίζει δραστικά το αλκοόλ και τη ζάχαρη, συνιστά άπαχο κρέας, λίγων λιπαρών γαλακτοκομικά προϊόντα, καθώς και αρκετές ίνες από φρούτα και λαχανικά.

Παρατηρήσεις:Αν και είναι πιο ισορροπημένη από την αληθινή δίαιτα των Ινούι, η δίαιτα αυτή δεν διαθέτει αρκετά λαχανικά. Επίσης, είναι αρκετά μονότονη. Επειδή δεν περιέχει αρκετές φυτικές ίνες, ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.