Φαινόμενα

Μ΄έναν τρόμο ξεχνιέμαι

Η τρομοκρατική παρουσίαση της εγκληματικότητας από τα δελτία ειδήσεων εκτονώνει θαυμάσια την αγωνία της επιβίωσης της μικροαστικής οικογένειας
Άντε βρε, και του χρόνου! Πολύ μας τρομάξατε πάλι. Εύγε και για τους τίτλους του τύπου «φόβος και τρόμος οι ληστές». Ορισμένοι μπορούν να γλεντοκοπούν, να λικνίζονται ανεβασμένοι στις πίστες και τα τραπέζια των μπουζουκτσήδικων, αλλά οι υπόλοιποι να μη χαρούν λίγο φόβο, εκείνο το σφίξιμο στην ψυχή, το μούδιασμα στα μέλη; Πέντε-έξι ληστείες και να το, έτοιμο το χριστουγεννιάτικο ενημερωτικό μενού. Τόσες μπορεί να γίνονται και άλλες ημέρες, αλλά η επικαιρότητα δεν τους επιτρέπει να αναδειχθούν με τη δέουσα τρομολαγνική σκηνοθεσία. Μη γελιόμαστε, του είδους τα δελτία ειδήσεων αποτελούν το τέλειο μέσο φυγής. Προσφέρουν ολοκληρωμένα μονόπρακτα για την προσωπική μας διασκέδαση. Το καθένα, λοιπόν, από το Μega μέχρι τον Αlpha και από τον Αntenna μέχρι το Αlter, παρουσίασε με τον τρόπο του τη ληστεία μιας ηλικιωμένης που ζούσε μόνη με την οικιακή βοηθό, και κοιμόταν όταν μπήκαν οι ληστές, και την ξύπνησε ένας με το όπλο, και την έδεσαν πισθάγκωνα… Φρίκη, αληθινή φρίκη όσα διηγείται. Ένα θολό ηλεκτρονικό τετραγωνάκι καλύπτει το πρόσωπο του θύματος (πώς το πάθαμε; Το πνεύμα των Χριστουγέννων φαίνεται άγγιξε τους τομείς ενημέρωσης και τηρούν κατά γράμμα τη δεοντολογία). Ο φακός, πάντως, κάνει ανελέητος τη δουλειά που πρέπει. Απομονώνει τα στοιχεία που θα υπηρετήσουν τη σκηνοθεσία. Κοντινό πλάνο σε πόδια με μάλλινες παντόφλες καθώς σέρνονται στο μωσαϊκό. Σε ζαρωμένα χέρια που σπρώχνουν ένα Π με ρόδες. Ψηφίδες θλίψης και μοναξιάς συνθέτουν το ψηφιδωτό «ανημποριά των γηρατειών». Γ ιατί πρέπει να αισθανθούν εκείνο το ψυχαγωγικό σφίξιμο της ηδονικής συμπόνιας οι καρδιές εκείνων που δεν είναι γέροι και μοναχικοί. Όλες οι ειδήσεις ίδιες, όλες από την ίδια πηγή. Αλλάζει μόνο η σκηνοθεσία, η μουσική, το αμπαλάζ. Οι τίτλοι στο δελτίο του Αnt1 είναι γκρίζοι και μεγάλοι, τεράστιοι, όσο μεγάλοι θεωρεί ο Νίκος Ευαγγελάτος ότι θα πείσουν το κοινό του πως το ενημερώνει για πολύ σημαντικά πράγματα.

Η μουσική υπόκρουση δυνατή και αρκούντως τρομοκρατική. Λες και θα πεταχτεί το τέρας από την οθόνη. Και δεν φτάνουν οι μοναχικοί γέροι, είναι και εκείνοι που εργάζονται νύχτα στις γιορτινές ημέρες. Στόχος των κακοποιών και αυτοί, λέει το ρεπορτάζ του Αnt1 (κάθε χρόνο το βλέπουμε και συγκεκριμένα από όλα τα δελτία ειδήσεων των οποίων είχε την ευθύνη ο Νίκος Ευαγγελάτος. Αν μη τι άλλο, η σταθερότητα στα θέματά του είναι αξιοσημείωτη, από τις νταντάδες που δέρνουν τα μωρά, που πρωτοπαρουσίασε στον παλιό Σκάι, μέχρι τους ληστές των εορτών).

Οι περιπτερούχοι, οι βενζινοπώλες όλοι τρέμουν. Και εμείς, οι φιλοθεάμονες το ίδιο, καθώς ακούμε τα σημεία και τέρατα που κάνουν οι ληστές σε όσους είναι ξεμοναχιασμένοι. Με το βλέμμα καρφωμένο στην οθόνη καταπίνουμε τους κουραμπιέδες από την πιατέλα στο τραπεζάκι χωρίς να το καταλαβαίνουμε. Περνάει η ώρα σαν νερό.

Πολύ ψυχαγωγικός αυτός ο χριστουγεννιάτικος τρόμος, καμουφλάρει άριστα το άγχος για την άδεια τσέπη

Καθημερινή τελετή εξορκισμού

Πολύ ψυχαγωγικός αυτός ο χριστουγεννιάτικος τρόμος. Καμουφλάρει άριστα το άγχος για την άδεια τσέπη, τα απλήρωτα δάνεια, την ανεργία. Η εγκληματικότητα φταίει, που αυξάνεται. Πίσω από την υποτιθέμενη διόγκωσή της κρύβεται η αγωνία της επιβίωσης, ο ξεπεσμός της μέσης αστικής οικογένειας.

Τα θεάματα που τρομάζουν αποτελούν μια προνομιακή αφήγηση της κρίσης, γιατί εκτονώνουν μύχιες αρνητικές φαντασιώσεις, οι οποίες βασανίζουν το μικροαστικό κοινό τους σε εποχές μεγάλης οικονομικής ανασφάλειας: άγχος της εγκατάλειψης, της απώλειας ταυτότητας, του ευνουχισμού, της διάλυσης προσωπικότητας.

Μια γριούλα εγκαταλειμμένη στο έλεος των ληστών είναι σε χειρότερη μοίρα από όλους. Ο τρόμος στα δελτία ειδήσεων είναι η καθημερινή τελετή εξορκισμού, μέσω της οποίας ο τηλεθεατής θέλει να ξεχάσει τον δικό του τρόμο μπροστά στα γηρατειά, μπροστά στην καταλήστευσή του, όταν θα είναι ως πολίτης και εργαζόμενος «εκτός μάχης».