Ένα λάβαρο που υψώθηκε το 1972 στο καμπαναριό του μοναστηριού κρατά άσβεστη την κόντρα των μοναχών της Μονής Εσφιγμένου με τη λοιπή μοναστική κοινότητα του Αγίου Όρους.
Τα θλιβερά επεισόδια της περασμένης Τετάρτης ανάμεσα σε ζηλωτές μοναχούς και μέλη της νέας αδελφότητας της Μονής Εσφιγμένου, που είχαν ως αποτέλεσμα να καταλήξουν επτά μοναχοί στο νοσοκομείο, ήταν μια κορύφωση της διαμάχης που άρχισε πριν από τριάντα τέσσερα χρόνια. Οι μοναχοί της Μονής Εσφιγμένου και άλλων εννέα μοναστηριών του Αγίου Όρους αντιδρώντας στη συνάντηση του Οικουμενικού Πατριάρχη Αθηναγόρα με τον Πάπα Ιωάννη στο Βατικανό, το 1965, είχαν σταματήσει να μνημονεύουν τον Πατριάρχη. Το 1972 όμως, οι Εσφιγμενίτες ύψωσαν λάβαρο που έγραφε «Ορθοδοξία ή Θάνατος» και απέσυραν τον εκπρόσωπό τους από την Ιερά Επιστασία, δηλαδή το όργανο που λαμβάνει συλλογικά αποφάσεις για το Άγιον Όρος και στο οποίο μετέχουν εκπρόσωποι όλων των μοναστηριών. Αυτή ήταν η πρώτη από τις πολλές φορές κατά τα επόμενα χρόνια που το μοναστήρι είχε περικυκλωθεί από δυνάμεις της- τότε- χωροφυλακής.
Το Οικουμενικό Πατριαρχείο πιέζει το υπουργείο Εξωτερικών για να απομακρυνθούνακόμα και με παρέμβαση της Αστυνομίας- οι ζηλωτές μοναχοί
Η Μονή Εσφιγμένου είναι το μοναδικό μοναστήρι του Αγίου Όρους που έως και σήμερα δεν μνημονεύει τον Πατριάρχη, ενώ ο ηγούμενος εξακολουθεί να μη μετέχει στην Ιερά Επιστασία. Η διαμάχη ανάμεσα στους ζηλωτές Εσφιγμενίτες και τα μέλη της νέας αδελφότητας που αναγνωρίστηκε από το Οικουμενικό Πατριαρχείο έχει και έντονο οικονομικό παρασκήνιο. Οι ζηλωτές μοναχοί υποστηρίζουν ότι η κύρια αιτία που τους αποπέμπουν είναι η άρνησή τους να δεχθούν ευρωπαϊκά κονδύλια. Από την άλλη, τα μέλη της Ιεράς Κοινότητας και οι μοναχοί της νέας αδελφότητας καταγγέλλουν ότι γίνεται παράνομη εκποίηση της περιουσίας του μοναστηριού και υπεξαίρεση των ποσών από τραπεζικούς λογαριασμούς. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο Εισαγγελέας Θεσσαλονίκης έχει ζητήσει τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης, προκειμένου να διερευνηθούν τα καταγγελλόμενα.
Αρνούνται κονδύλια.
«Εδώ θα πεθάνουμε».
Στο κονάκι- το αντιπροσωπείο- της Εσφιγμένου στις Καρυές μετά την εκδίωξη, προχθές, πέντε ζηλωτών μοναχών παραμένουν άλλοι πέντε, ενώ στο μοναστήρι, σύμφωνα με τον ηγούμενο της παλαιάς Εσφιγμένου Μεθόδιο, βρίσκονται άλλοι 105 «που δεν πρόκειται να υποκύψουν σε καμιά πίεση. Το 
Παραμένουν άστεγοι.
Οι ζηλωτές προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας ζητώντας την ακύρωση της απόφασης της Ιεράς Κοινότητας. Η προσφυγή απορρίφθηκε τον Μάρτιο του 2005 και το περασμένο καλοκαίρι ιδρύθηκε η νέα αδελφότητα Μονής Εσφιγμένου, οι μοναχοί της οποίας μέχρι σήμερα παραμένουν άστεγοι. Παράλληλα στο μοναστήρι διεκόπη η παροχή τηλεφώνου και το ταχυδρομείο, ενώ οι ζηλωτές- που συνεχίζουν να έχουν επαφές με υποστηρικτές τους- ισχυρίζονται ότι δεν μπορούν να μπουν στο μοναστήρι ούτε γιατροί για να θεραπεύσουν τους ασθενείς γέροντες μοναχούς.
Ωστόσο, η κυβέρνηση εμφανίζεται ιδιαίτερα διστακτική για μια δραστική λύση που θα σημάνει την απομάκρυνση των ζηλωτών της Εσφιγμένου. Το παρασκήνιο αναφέρει ότι πίσω από τη διστακτικότητα κρύβονται οι πολλές ψήφοι των παλαιοημερολογιτών που υποστηρίζουν τους ζηλωτές, το λόμπι της ομογένειας στις ΗΠΑ το οποίο επίσης ενισχύει τους ζηλωτές, αλλά και το πολιτικό κόστος από την «εικόνα» μιας επέμβασης αστυνομικών στο Άγιο Όρος. «Ο Πρωθυπουργός θέλει να διατηρηθεί η αγιότητα της Αθωνικής Πολιτείας χωρίς την άσκηση βίας», είχε δηλώσει τον Οκτώβριο ο υφυπουργός Εξωτερικών κ. Κασσίμης, αλλά τα γεγονότα της περασμένης Τετάρτης τον διέψευσαν.
Διστάζει η κυβέρνηση να προχωρήσει στην εφαρμογή των μέτρων
Οι ζηλωτές που υποψιάστηκαν ότι αρχικά η νέα αδελφότητα θα εγκατασταθεί στο κονάκι, φρόντισαν και πήγαν εκεί, κλείδωσαν τις εισόδους του και λειτούργησαν κανονικά με βάρδιες. Για τους Νεοεσφιγμενίτες η απομάκρυνση των ζηλωτών από το κονάκι θα άνοιγε τον δρόμο για την οριστική αποχώρησή τους από τον Άθω. Ακολούθησε η πρώτη συμπλοκή, όταν οι μοναχοί της νέας αδελφότητας έσπασαν την πόρτα και επιχείρησαν να μπουν στο αντιπροσωπείο. Με την παρέμβαση της Αστυνομίας το επεισόδιο δεν πήρε έκταση, αλλά υποβλήθηκαν μηνύσεις και οκτώ ζηλωτές καταδικάστηκαν ερήμην σε φυλάκιση δύο ετών.
Ακόμη ένα λάβαρο με τη φράση «Ορθοδοξία ή Θάνατος» κρεμάστηκε στο μπαλκόνι του αντιπροσωπείου, προαναγγέλλοντας τη δραματική συνέχεια. «Δεν πρόκειται να παραδώσουμε σε κανέναν την περιουσία του μοναστηριού», δηλώνει ο ηγούμενος των ζηλωτών Μεθόδιος, αρνούμενος να υπακούσει στην απόφαση της Ιεράς Κοινότητας για αποχώρηση των μοναχών από το κονάκι και το μοναστήρι.
Στις 22 Οκτωβρίου, ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος αποφάσισε να δώσει τέλος στη διαμάχη καλώντας τους ζηλωτές «να επιστρέψουν στο Άγιον Όρος και να ζητήσουν συγγνώμη». Την έκκληση απηύθυνε από το προαύλιο του αντιπροσωπείου, θεμελιώνοντας το νέο κτίσμα που θα λειτουργήσει ως κονάκι, ακριβώς δίπλα στο σημερινό.
Την ημέρα εκείνη ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών Θεσσαλονίκης, Βασίλης Φλωρίδης, πήγε στις Καρυές συνοδευόμενος από ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις αποφασισμένος να βγάλει από το αντιπροσωπείο τους ζηλωτές της Εσφιγμένου. Συνάντησε την αντίδραση του υφυπουργού Εξωτερικών Θεόδωρου Κασσίμη που ζήτησε να μη χρησιμοποιηθεί βία, ειδικά με την παρουσία του Πατριάρχη. Η παρέμβαση όμως του υφυπουργού ενόχλησε τα μέλη της Ιεράς Κοινότητας, αλλά και τους κύκλους του Πατριαρχείου που ήλπιζαν ότι εκείνη την ημέρα θα δινόταν η λύση που ανεζητείτο εδώ και 34 χρόνια. Σύμφωνα με πληροφορίες πάντως, μετά το νέο επεισόδιο το Οικουμενικό Πατριαρχείο ασκεί πιέσεις προς το υπουργείο Εξωτερικών προκειμένου να απομακρυνθούν- ακόμα και με παρέμβαση της Αστυνομίας- οι ζηλωτές μοναχοί.
