Έλληνες αν-ορθόδοξοι

«Προσπαθήστε να μεταφράσετε την ξενιτιά, το φιλότιμο, την παρέα ή το κέφι σε κάποιον που δεν γνωρίζει ούτε την Ελλάδα ούτε τους Έλληνες και θα καταλάβετε τι εννοώ. Αλλά μόλις αποκτήσετε ένα αξιοπρεπές επίπεδο κατανόησης αυτών των όρων, θα ανακαλύψετε ότι έχετε αποκτήσει αρκετή ελληνικότητα ώστε να αισθάνεστε πατρίδα σας την Ελλάδα και δυστυχισμένος οπουδήποτε αλλού…».

Η ξενιτιά δεν είναι μόνο αποχωρισμός, αλλά και διαδικασία μάθησης .

Η Ελίζαμπεθ Μπόλεμαν Χέρινγκ επέλεξε να ξενιτευτεί στην Ελλάδα, για να την αισθανθεί τελικά πατρίδα της. Η Αμερικανίδα, που ήρθε για πρώτη φορά στη χώρα μας το 1961, εξέδωσε μια συλλογή διηγημάτων- απομνημονευμάτων(«Greek Unorthodox») από την περίοδο παραμονής της στην Ελλάδα. Γραμμένα μεταξύ 1984 και 2003, τα κείμενα αυτά, με χιούμορ και οξύνοια παρατηρητή, περιγράφουν τη ζωή σε μέρη όπως η Μύκονος, τα Μετέωρα, η Σαντορίνη και η Μάνη, αλλά κυρίως στην Αθήνα. Όπως λέει η συγγραφέας για τα διηγήματά της, «ήταν κάτι σαν εργαλείο

ΙΝFΟ

«Greek Unorthodox: Βande a Ρart and a Farewell to Ιkaros», εκδ. Cosmos Ρublishing, τιμή: 16 ευρώ.

επιβίωσης ή κουτί πρώτων βοηθειών για δάγκωμα φιδιού που με ανοσοποίησε απέναντι στα σοκ και τις εκπλήξεις που αντιμετωπίζει ένας ξένος σε μια ξένη χώρα».

Όλα περνούν από το άγγιγμα της πένας της Χέρινγκ· από το στρίμωγμα μέσα στα λεωφορεία της Αθήνας μέχρι τις Ελληνίδες μαμάδες και τους Έλληνες συζύγους με τις απαιτήσεις τους. Αλλά ακόμη και τον λόγο για τον οποίο η ίδια τάσσεται υπέρ της επιστροφής των Ελγινείων: «Είτε είσαι 10 ή 60, Έλληνας, Βρετανός ή Πακιστανός, αν είσαι ανθρώπινος, ο Παρθενώνας πρέπει να σε επηρεάσει και μάλιστα βαθιά».

Από ποιους αποτελείται, όμως, για έναν ξένο η φυλή των Αθηναίων; Από «γαλανομάτηδες Μακεδόνες με πυρόξανθα μουστάκια», «Ρόδιους χρυσοχόους με σκούρα μάτια και δύο γιους στην Οξφόρδη», «πρόσφυγες από την Κωνσταντινούπολη που καταπίνουν το λάμδα» και «μέλη κάθε ελληνικής κοινότητας της διασποράς από τη Νέα Ζηλανδία ώς τη Ζιμπάμπουε». Οι Αθηναίοι είναι ακόμη «οι πιο γενναιόδωροι και αξιοπρεπείς φίλοι στον κόσμο, που πληρώνουν τον λογαριασμό στην ταβέρνα για έξι άτομα», «που μαγειρεύουν σούπα ή μπριάμ για έναν άρρωστο φίλο τους και του το αφήνουν στην πόρτα κάθε πρωί», «που λειτουργούν με τους νόμους των χωριών για τη φιλοξενία».

Τη συγγραφέα απασχόλησε και το γιατί οι Έλληνες, τουλάχιστον οι φίλοι της, δεν είναι ιδιαίτερα θρησκευόμενοι. Έφθασε στα παρακάτω συμπεράσματα: 1) Οι ξένοι στην Ελλάδα αισθάνονται εντελώς αποκομμένοι από την Ελλαδική Εκκλησία. 2) Πολλοί μορφωμένοι Έλληνες στην ηλικία 20-40 έχουν μπουχτίσει με αυτό που ο Κοραής αποκάλεσε «καλόγερους βαρβάρους» και δεν συμμετέχουν στη θρησκεία των πατεράδων τους.

Η ίδια, όταν πήγε να βγάλει ελληνική ταυτότητα(όταν παντρεύτη -κε Έλληνα) και της ζήτησαν να γράψει το θρήσκευμα, έγραψε απλώς χριστιανή. «Έπρεπε, όμως, να το κάνω πιο συγκεκριμένο. Τι εννοούσα; Ορθόδοξη; Προτεστάντισσα ή Καθολική; Όχι, εννοούσα χριστιανή και επέμενα, παρ΄ όλο που εξόργισα όλο το τμήμα ταυτοτήτων. Αν είχα πάει σήμερα, απλώς θα έγραφα Ελληνίδα ανορθόδοξη, μόνο και μόνο για να δω πώς θα αντιδρούσαν…».


Οι «εκπλήξεις» της

<«Πολλοί Έλληνες 20-40 ετών έχουν μπουχτίσει με τους «καλόγερους βαρβάρους» και δεν συμμετέχουν στη θρησκεία».

<«Είναι μνημειώδης η υπερπροστατευτικότητα των Ελληνίδων μανάδων για τους γιους τους».

<«Τα τανκς κρατιούνται μακριά από τα βλέμματα του κοινού, τουλάχιστον από τη χούντα και μετά».

<«Στριμωξίδι στα λεωφορεία και τα τρόλεϊ της Αθήνας» και «διεκδίκηση ωφέλιμου χώρου ή υποκλοπή από την εφημερίδα του διπλανού».
«Ηello my eyes the two»

Η συγγραφέας έχει αρκετά μότο grenglish στο βιβλίο της . Τα στιγμιότυπα είναι συχνά ξεκαρδιστικά. «Τ α grenglish», σημειώνει, «έχουν πιο υπόγειους τρόπους να διαλύουν το γλωσσικό ιδίωμα του ομιλητή. Στην αρχή ο ομιλητής διαλύει τις βάσεις , αλλάζοντας τα σύμφωνα εδώ κι εκεί, ύστερα προσθέτει παράξενες προθέσεις και κάνει όλους τους χρόνους διαρκείς . Φρικτό.

Πριν το καταλάβεις, μιλάς τέλεια grenglish, λέγοντας «hello my eyes the two»(καλώς τα μάτια μου τα δυο)». Ή, όπως, αναφέρει, έχοντας μεταφράσει μια ολόκληρη ελληνική συνομιλία με ιδιωματικές εκφράσεις στα αγγλικά, «it΄s throwing chairlegs!»(ρίχνει καρεκλοπόδαρα).

Στο τελευταίο διήγημα η συγγραφέας αφηγείται την ιστορία της σύντομης αλλά έντονης σχέσης της με τον φιλέλληνα συγγραφέα Κevin Αndrews, που πέθανε κατά τη διάρκεια ενός ταξιδιού τους στα Κ ύθηρα. Μαζί με τον γνωστό Βρετανό φωτογράφο Clay Ρ erry έχουν γράψει το «Vanishing Greece». Έχει επίσης δημιουργήσει τον ιστότοπο www. greecetraveler. com, έναν ταξιδιωτικό οδηγό για την Ελλάδα.