Δρόμοι

Το μόνο…

… βέβαιο που γνωρίζουμε για τη δηλητηρίαση του Ρώσου πράκτορα Αλεξάντρ
Λιτβινένκο στο Λονδίνο είναι πως πρόκειται για μια τραγωδία για τους συγγενείς
και τους φίλους του. Εξακολουθούμε να μη γνωρίζουμε ποιος τον δηλητηρίασε και
γιατί. Αξιωματούχος της αστυνομίας που ερευνά τον θάνατό του δήλωσε στους
«Τάιμς» ότι «εξετάζονται πάρα πολλά σενάρια και ονόματα».

Πολλοί…

… σχολιαστές όμως, παρά την αβεβαιότητα, έσπευσαν να καθίσουν στο σκαμνί τη
Ρωσία, όχι μόνο γι’ αυτή τη δολοφονία, αλλά αναδρομικά: επειδή αποτελεί απειλή
για την παγκόσμια σταθερότητα, επειδή δεν σέβεται τα ανθρώπινα δικαιώματα,
επειδή έχει αποτύχει το δημοκρατικό της πείραμα. Μοιάζουν σαν να χρησιμοποιούν
τον θάνατο του Λιτβινένκο για να ξαναφέρουν στη ζωή την εποχή του Ψυχρού
Πολέμου. Και σαν να μην πρόκειται για τη δολοφονία ενός Ρώσου
αντικαθεστωτικού, αλλά για τη δολοφονία ολόκληρου του δυτικού κόσμου. Πολλοί
έσπευσαν να επιστρέψουν στην ψυχροπολεμική γλώσσα. Στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς», ο
Γκίντεον Ράσμαν έγραφε: «Δυστυχώς, η δολοφονία συνέπεσε με την προβολή της
νέας ταινίας του Τζέιμς Μποντ. Έτσι τα μέσα ενημέρωσης μπήκαν στον πειρασμό να
την αντιμετωπίσουν σαν ένα ακόμη επεισόδιο των ταινιών του πράκτορα 007». Και
στους «Τάιμς» ο Έντουαρντ Λούκας: «Πώς δολοφονήθηκε ο Λιτβινένκο; Δεν
γνωρίζουμε ακόμη. Ίσως να μην το μάθουμε ποτέ, αλλά είναι σαφές πως ο θάνατός
του σημαδεύει την έναρξη ενός νέου Ψυχρού Πολέμου. Το ερώτημα είναι πώς θα τον
κερδίσουμε». Φυσικά, η πολιτική και η επιχειρηματική ζωή στη Ρωσία είναι δύο
ομιχλώδεις και συχνά βίαιοι κόσμοι. Ο Λιτβινένκο φαίνεται πως βούλιαξε και
στους δύο (από τότε που ήταν πράκτορας της KGB και αργότερα, όταν, σύμφωνα με
τους «Τάιμς», μπλέχτηκε στην υπόθεση της πετρελαϊκής εταιρείας Yukos την οποία
διέλυσε ο Πούτιν).

Στην Ευρώπη…

… και την Αμερική, σχολιάζει ο αρθρογράφος Μπρένταν Ο’ Νιλ, οι πολιτικές
ηγεσίες σπεύδουν να στήσουν απέναντί τους τον Πούτιν, σαν να περίμεναν πώς και
πώς αυτή την επιστροφή του Ψυχρού Πολέμου. Σε μια περίοδο που οι πολιτικές
ιδέες τους δεν πείθουν με τη φθήνια τους, λέει ο Ο’ Νιλ, οι πολιτικοί
καταφεύγουν σε άλλες ιδέες πιο παλιές και πιο δοκιμασμένες. Κι έτσι η ιστορία
επαναλαμβάνεται σαν φάρσα. Στα ψυχροπολεμικά χρόνια, οι δυτικές κυβερνήσεις
διαφημίζονταν βάζοντας απέναντί τους τη Σοβιετική Ένωση. Μπορούσαν τότε να
λένε: «Τουλάχιστον εμείς δεν είμαστε σαν κι αυτούς. Εμείς δεν στεκόμαστε στην
ουρά για ψωμί». Μετά τον Ψυχρό Πόλεμο, η Ρωσία έγινε ένα διαφορετικό κτήνος
στα δυτικά μέσα ενημέρωσης, που κουβαλούσε βαλιτσάκια με τοξικά και βόμβες
στους ισλαμιστές.

Το βραβείο…

… κακογουστιάς, πάντως, σε αυτή την υπόθεση θα μπορούσε να απονεμηθεί στην
εφημερίδα «Σαν». Το κατέκτησε δικαιωματικά, όταν ανέφερε τη δολοφονία του
Λιτβινένκο ως αιτία για την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση θα πρέπει να κλείσει τις
πόρτες της στη Βουλγαρία και τη Ρουμανία. Τι κακοί που είναι όλοι αυτοί οι
Ανατολικοί!