Ο άγνωστος γλύπτης Νταλί

Ο Σαλβαντόρ Νταλί δεν δίστασε να αποτυπώσει με την ιδιαίτερη σουρεαλιστική γραφή του ακόμη και τον εαυτό του στον ορείχαλκο και να του δώσει τρίτη διάσταση, ενώ από τις αναζητήσεις του στον κόσμο της γλυπτικής δεν ξέφυγε και ένα από τα αγαπημένα του θέματα, ο «Κοσμικός ελέφαντας», που συχνά απαντάται και στα ζωγραφικά του έργα. Και τα δύο εντυπωσιακά γλυπτά θα φιλοξενηθούν στο Βυζαντινό Μουσείο στις αρχές Ιανουαρίου

«Στα έξι μου ήθελα να γίνω μάγειρας. Στα επτά, Ναπολέων. Οι φιλοδοξίες μου δεν
έπαψαν ποτέ να μεγαλώνουν» έλεγε ο Σαλβαντόρ Νταλί. Και πράγματι, ο
δισδιάστατος κόσμος του καμβά αποδείχθηκε ανεπαρκής για τον πιο εκκεντρικό των
σουρεαλιστών, τον ιδιόρρυθμο Ισπανό ζωγράφο, χαράκτη, εικονογράφο, γλύπτη και
σκηνογράφο. Σαράντα πέντε έργα του – γλυπτά και λιθογραφίες, που
φιλοτεχνήθηκαν από το 1965 και μετά – έρχονται στην Αθήνα για να συστήσουν στο
ευρύ κοινό μια λιγότερο γνωστή πλευρά του, μέσα από την έκθεση που
προγραμματίζει το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο σε συνεργασία με την Art
& Culture στις αρχές του 2007.

Τι αποκαλύπτουν για τον ιδιαίτερο κόσμο του καλλιτέχνη της οφθαλμαπάτης, της
αλληγορίας και της ονειρικής παραίσθησης τα 12 εντυπωσιακά – ορισμένα έχουν
ύψος που ξεπερνά τα δύο μέτρα – πρωτότυπα και τα ισάριθμα ορειχάλκινα γλυπτά
του; «Απλώνονται στην τρίτη διάσταση τα κλειδιά της σουρεαλιστικής τέχνης του:
η συνάντηση με το τυχαίο, η συνομιλία με στοιχεία του υποσυνειδήτου και ο
διάλογος με τον χρόνο» εξηγεί στα «ΝΕΑ» η ιστορικός – κριτικός τέχνης και
συνεπιμελήτρια της έκθεσης (μαζί με την Πικ Κίομπαντιθ από τις Βρυξέλλες),
Αθηνά Σχινά. Όσο για τη γέννησή τους, τοποθετείται μετά το 1965, καθώς από
τότε και μετά ο Νταλί έστρεψε το ενδιαφέρον του στην τρίτη διάσταση και τη
λιθογραφία.

Μια σουρεαλιστικά «πειραγμένη» Αφροδίτη, ένα «στραπατσαρισμένο»
πορτρέτο του Μπετόβεν, ένας αποστεωμένος ελέφαντας, μια γυμνή φιγούρα που
περπατά σ’ ένα κοχύλι, αλλά και ένας άγγελος που κρατά το φτερό του ενώ του
λείπει ένα κομμάτι από τον κορμό του, είναι μερικά μόνο από τα γλυπτά που θα
έρθουν στην Αθήνα από ιδιωτικές συλλογές και τα οποία έχουν ήδη ταξιδέψει τόσο
στη Γαλλία, τη Γερμανία, την Ολλανδία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και το
Βέλγιο όσο και στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, στη Νέα Υόρκη, το Σικάγο και
το Μαϊάμι.

Έχει όμως θέση η τέχνη ενός από τους πρωτεργάτες του σουρεαλισμού σε
ένα μουσείο όπως το Βυζαντινό της Αθήνας; «Βεβαίως, για δύο λόγους», απαντά ο
διευθυντής του Μουσείου, Δημήτρης Κωνστάντιος. «Το μουσείο πρέπει να
δημιουργεί γεγονότα για να προσελκύει και νέο κοινό και πιστεύουμε πως καμία
μορφή τέχνης δεν πρέπει να αποκλείεται από τους χώρους μας. Πόσο μάλλον ένας
υπερρεαλιστής όπως ο Νταλί, αφού και η ίδια η βυζαντινή τέχνη κινείται πέρα
από τον ρεαλισμό».

11 σταθμοί στη ζωή του

1904 Γεννήθηκε στις 11 Μαΐου στην πόλη Figueras της Ισπανίας.

1929 Γνωρίζει τον Γάλλο ποιητή Πολ Ελιάρ και την Γκαλά, η οποία θα
γίνει η μούσα και γυναίκα του. Βρίσκεται στο επίκεντρο του σουρεαλιστικού
κινήματος.

1937 Καταδικάζεται από τους σουρεαλιστές επειδή ζωγράφισε τον Χίτλερ
και έναν προκλητικό πίνακα με τον Λένιν.

1939 Αποβάλλεται από τη σουρεαλιστική ομάδα και ο Μπρετόν
αναγραμματίζοντας το όνομά του τον αποκαλεί «Avida Dollars» (άπληστο για
δολάρια).

1942 Δημοσιεύεται η αυτοβιογραφία του «Η κρυφή ζωή του Σαλβαντόρ
Νταλί».

1946 Συνεργάζεται με τους Ντίσνεϊ και Χίτσκοκ.

1959 Παρουσιάζει μια φραντζόλα ψωμί 15 μέτρων σε χάπενινγκ στο
Παρίσι.

1965 Εικονογραφεί τη Βίβλο με 106 ακουαρέλες.

1978 Εκθέτει την πρώτη υπερ-στερεοσκοπική ζωγραφική στο Guggenheim
της Νέας Υόρκης.

1982 Του απονέμεται ο τίτλος του μαρκησίου. Πεθαίνει η Γκαλά.
Αποπειράται να αυτοκτονήσει και εγκαταλείπει την κοσμική ζωή.

1989 Στις 23 Ιανουαρίου πεθαίνει από καρδιακή ανεπάρκεια.

INFO

Τα έργα του Σαλβντόρ Νταλί θα φιλοξενηθούν στο Βυζαντινό και Χριστιανικό
Μουσείο (Βασ. Σοφίας 22) από τις 11 Ιανουαρίου έως τις 18 Φεβρουαρίου.