Δρόμοι

Ένας συγγραφέας…

… θυμάται: «Υπήρχε επίσης τότε μια υπέροχη απλότητα στις επιθυμίες. Ήταν η
τελευταία φορά που οι άνθρωποι κυριεύονταν από ρίγη συγκίνησης μπροστά σε μια
τοστιέρα ή ένα τηγάνι για βάφλες». Ο Μπιλ Μπράισον θυμάται τις απαρχές της
κοινωνίας της αφθονίας.

Το 1951…

… όταν ο μέσος Αμερικανός έτρωγε 50% παραπάνω από τον μέσο Ευρωπαίο, γράφει
ο Μπράισον, η Αμερική ήλεγχε τα δύο τρίτα της παραγωγικής ικανότητας του
κόσμου, κατείχε το 80% των ηλεκτρικών συσκευών του πλανήτη και παρήγε παραπάνω
από το 40% της ηλεκτρικής ενέργειας που χρειαζόταν, το 60% του πετρελαίου της
και το 66% του χάλυβά της. Μολονότι ήταν μόλις το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού,
οι Αμερικανοί είχαν περισσότερο πλούτο από το υπόλοιπο 95% και παρήγαν σχεδόν
όλα όσα κατανάλωναν: το 99,9% των νέων αυτοκινήτων που πωλούνταν στην Αμερική
το 1954 ήταν αμερικανικές μάρκες. Η Τζένεραλ Μότορς ήταν μια επιχείρηση
πλουσιότερη από το Βέλγιο και το Λος Άντζελες είχε περισσότερα αυτοκίνητα από
την Ασία. Το 1951, γράφει η «Ουάσιγκτον Ποστ», ένας νεαρός στο Τενεσί είχε
συλληφθεί ως ύποπτος για κατοχή ναρκωτικών. Όμως, η καφετιά σκόνη που βρέθηκε
στα χέρια του αποδείχτηκε πως ήταν ένα νέο προϊόν: στιγμιαίος καφές.

Το φαγητό…

… όπως θυμάται ο Μπράισον, δεν ήταν εξωτικό τη δεκαετία του 1950. Οι
Αμερικανοί έτρωγαν λευκό ψωμί και δεν γνώριζαν «καρυκεύματα άλλα από το αλάτι
και το πιπέρι». Στη δεκαετία του 1950 όλα έμοιαζαν καλά. Τα τσιγάρα; Υγιεινά.
Οι διαφημίσεις συχνά παρουσίαζαν γιατρούς που έλεγαν ότι το κάπνισμα μαλακώνει
τα τεντωμένα νεύρα και κάνει πιο κοφτερό το μυαλό. «Οι ακτίνες-Χ ήταν τόσο
“ακίνδυνες”», θυμάται ο Μπράισον, «που τα υποδηματοπωλεία είχαν εγκαταστήσει
ειδικές συσκευές για να μετρούν τα πόδια των πελατών τους». Στο Λας Βέγκας,
στον απόηχο των ατομικών δοκιμών, κυβερνητικοί τεχνικοί χρησιμοποιούσαν
συσκευές Γκάιγκερ για να μετρούν τη ραδιενέργεια: «Οι άνθρωποι έκαναν ουρές
για να μετρήσουν πόση ραδιενέργεια κουβαλούσαν πάνω τους. Ήταν κάτι σαν
παιχνίδι. Ήταν απόλαυση να νιώθεις πως είσαι απρόσβλητος». Τα μέρα ασφαλείας
στον Λευκό Οίκο ήταν εξαιρετικά χαλαρά. Τόσο, που στις 3 Απριλίου 1956, μια
μάλλον διαταραγμένη γυναίκα από το Μίσιγκαν που έπαιρνε μέρος σε μια ξενάγηση
επισκεπτών στον Λευκό Οίκο, αποσπάστηκε από την υπόλοιπη ομάδα και τριγυρνούσε
τέσσερις ώρες μέσα στο κτίριο, ανάβοντας μικρές φωτιές εδώ κι εκεί. Όταν τη
βρήκαν, την οδήγησαν στην κουζίνα και την κέρασαν τσάι. Δεν ασκήθηκε δίωξη.

Σήμερα…

… ένα ευρώ αγοράζει περισσότερο πετρέλαιο από όσο ένα δολάριο, οι
περισσότερες τοστιέρες στον κόσμο είναι κινεζικές, τα περισσότερα κομπιούτερ
κατασκευάζονται στην Ασία κι ακόμη και ένας φοιτητάκος με πρόχειρο εξοπλισμό
μπορεί να κατασκευάσει ένα επικίνδυνο ναρκωτικό ή μια βόμβα πλουτωνίου. Με δυο
λόγια, η κοινωνία της αφθονίας έχει γίνει πιο δημοκρατική: στα αγαθά και στα
δεινά της έχουν μερίδιο όλοι. Η εποχή της αθωότητας έχει παρέλθει.