ΓΝΩΜΗ Ένα λιγότερο φιλελεύθερο μέρος

ΠΑΡ’ ΟΛΗ τη φήμη της ως προπύργιο ανεκτικότητας στην Ευρώπη, η Ολλανδία
έχει γίνει τα τελευταία χρόνια ένα αισθητά λιγότερο φιλελεύθερο μέρος. Μετά τη
δολοφονία του πολιτικού ακτιβιστή εναντίον της μετανάστευσης Πιμ Φορτάουν το
2002, τα θέματα που αφορούν στη μετανάστευση – ιδίως των μουσουλμάνων – έχουν
κυριαρχήσει στην ολλανδική πολιτική.

Έως το περασμένο Σαββατοκύριακο φαινόταν ότι η τελευταία εκλογική εκστρατεία
επρόκειτο να ανατρέψει αυτήν την τάση. Το επίκεντρο της συζήτησης ανάμεσα στα
βασικά ολλανδικά κόμματα ήταν οι επιδόσεις στην οικονομία. Αλλά τότε, την
τελευταία στιγμή, η απερχόμενη κυβέρνηση πρότεινε την απαγόρευση σε δημόσιους
χώρους της μπούρκας και της μαντίλας που καλύπτουν το πρόσωπο. Το Ισλάμ
ξαναμπήκε στην προεκλογική πολιτική ατζέντα.

Η χρονική στιγμή κατά την οποία έγινε η κίνηση αυτή φανερώνει μία κυνική
προσπάθεια μετάθεσης της εκστρατείας σε πιο βολικό «γήπεδο» για το κυβερνών
κόμμα. Είναι πιθανό, μάλιστα, να έχει αποτέλεσμα. Ωστόσο, το να απαγορεύεται
στις γυναίκες να φοράνε μπούρκα είναι ανόητο. Αυτό το ένδυμα φοριέται από μία
πολύ μικρή μερίδα των μουσουλμάνων γυναικών της χώρας και δεν αποτελεί
πιεστικό κοινωνικό πρόβλημα. Ακόμα πιο ανόητη όμως είναι η ενέργεια της
υπουργού μετανάστευσης Ρίτας Βέρντονκ να δικαιολογήσει την απόφαση αυτή
επικαλούμενη «λόγους ασφαλείας», συνδέοντας ανεύθυνα κατ’ αυτόν τον τρόπο την
αμφίεση των μουσουλμάνων με την τρομοκρατία.

Η αλήθεια είναι ότι οι Ολλανδοί πολιτικοί έχουν επιδείξει πρωτόγνωρη
ετοιμότητα στην εκμετάλλευση του φόβου που νιώθει ο κόσμος τα τελευταία χρόνια
προς το Ισλάμ. Η δολοφονία του σκηνοθέτη Τέο Βαν Γκογκ από έναν ακραίο
ισλαμιστή το 2004 θα έπρεπε να είχε κάνει τους υπουργούς να επιχειρήσουν να
εκτονώσουν τις εντάσεις. Η κυβέρνηση θα έπρεπε ταυτόχρονα να είχε καταδικάσει
τον φόνο και να έχει αντιμετωπίσει τις ρατσιστικές δυνάμεις που αναζωπυρώθηκαν
στην ολλανδική κοινωνία. Αλλά έπραξε το αντίθετο. Και μπορεί τα τελευταία
χρόνια να έχει μειωθεί η δημοτικότητα των ακροδεξιών κομμάτων της Ολλανδίας,
αλλά αυτό συνέβη εν πολλοίς επειδή τα βασικά πολιτικά κόμματα έχουν υιοθετήσει
πολιτικές κατά της μετανάστευσης και αυστηρά κατασταλτικά μέτρα, που κάποτε
ήταν χαρακτηριστικό μονάχα της ακροδεξιάς.