Φωταγωγημένος Μεσαίωνας

Αν υπάρχει κάτι βαθιά μελαγχολικό στη ζωή, είναι πως αυτή θα τελειώσει, κάποια
στιγμή, χωρίς η ανθρωπότητα να έχει ξεπεράσει τη νηπιακή της ηλικία. Ήταν
αφάνταστα διαφωτιστικό το ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ», το περασμένο Σαββατοκύριακο,
για τους γάμους του ηθοποιού Τομ Κρουζ με την Κέιτι Χολμς, που έγιναν ήδη σ’
ένα μεσαιωνικό κάστρο, στο Μπρατσιάνο, σ’ απόσταση πενήντα, περίπου
χιλιομέτρων από τη Ρώμη. Ανάμεσα σε άλλους αριθμούς διαβάζουμε ότι το νυφικό
είναι αξίας δύο εκατομμυρίων ευρώ, ενώ «100.000 ευρώ έφτασαν να χρεώνουν οι
κάτοικοι της πόλης ταράτσες και μπαλκόνια σε όποιο μέσο ενημέρωσης θέλει να
έχει οπτική επαφή με τις μεσαιωνικές πύλες του κάστρου».

Φαίνεται ίσως υπερβολικό, αλλά αν το καλοσκεφτούμε θα προσέξουμε πως η
«εξίσωση» του πλούτου με τη δυστυχία που σ’ αυτήν έχουμε φτάσει, οφείλεται στο
γεγονός πως τόσο αυτοί που ευημερούν όσο και κείνοι που δυστυχούν νιώθουν να
μην αντιλαμβάνονται απολύτως τον πρώτο ή τη δεύτερη αν δεν τα δούνε να
προβάλλονται στην τηλεόραση. Όπως ακριβώς ο πεινασμένος και ο πολεμόπληκτος
έχουν τη βεβαιότητα πως κάτι μπορεί να αλλάξει στη ζωή τους, μόνον αν η
δυστυχία τους προβληθεί στην τηλεόραση, το ίδιο και κείνος που ευημερεί
αισθάνεται την ευτυχία του να ολοκληρώνεται με το να την δούνε όσο γίνεται
περισσότεροι. Η τηλεόραση θα γινόταν λιγότερο διαβλητή, αν εγκατέλειπε την
«αντικειμενικότητα» να δείχνει τόσο τον ασυγκράτητο πλούτο όσο και τη
δυσπερίγραπτη φτώχεια και δυστυχία και υποτασσόταν στην «υποκειμενικότητα» να
παρουσιάζει μόνο τον έναν ή την άλλη. Η αγανάκτηση που θα προκαλούσε η
μονοπώληση της τηλεόρασης από τον πλούτο, ενδέχεται να περιέκλειε την ελπίδα
μιας αφύπνισης ή μιας εξέγερσης. Ενώ η αποκλειστικοποίηση της τηλεόρασης από
τη δυστυχία, μπορεί να μην αφύπνιζε τους πλούσιους, αλλά σίγουρα θα τους έκανε
αδιάφορους για όλο και περισσότερα πλούτη, αφού δεν θα μπορούσαν να τα
επιδείξουν. Τώρα με το να προβάλλονται ισότιμα τόσο ο πλούτος όσο και η
φτώχεια, νομιμοποιείται η ύπαρξή τους ως καταστάσεων που δεν αλλάζουν, και θα
παραμείνουν στον αιώνα απαρασάλευτες.

Αν με την αποσιώπησή τους τόσο ο ένας (ο πλούτος) όσο και η άλλη (η δυστυχία)
μεταβάλλονταν σε καταστάσεις παράνομες, τότε μόνον θα υπήρχε η ελπίδα να
λιγοστέψει και ο πρώτος και η δεύτερη. Δεν είναι τυχαίο που μεγάλοι
επαναστάτες (σε παλαιότερα, βέβαια, χρόνια) «έπαιρναν» κυριολεκτικά τα βουνά,
ώστε να μην μπορεί να δημοσιοποιηθεί εύκολα η ύπαρξη και η δράση τους. Εδώ,
ό,τι αισθάνεται κανείς να ψιθυρίζεται γι’ αυτόν, κάνει ό,τι μπορεί περισσότερο
ώστε να παραμείνει ο ψίθυρος, αλλά όσο γίνεται πιο διαδεδομένος. Πόσο μάλλον
όταν πρόκειται για κάτι που συνειδητοποιεί κανείς την «αξία» του μόνον όταν το
δει να προβάλλεται, έξω από τον ίδιον, απέναντί του.

Τελικά μια και μόνη είναι σήμερα η διάκριση που χαρακτηρίζει και ξεχωρίζει
μεταξύ τους τους ανθρώπους. Από τη μια έχουμε εκείνους που αισθάνονται πως
οποιαδήποτε υπερβολή στη ζωή τους (για «αγαθά» και χρήμα) εξαντλεί τα ηθικά
και υλικά αποθέματα της ανθρωπότητας και βάζει σε κίνδυνο το μέλλον όσων
πρόκειται να υπάρξουν. Και από την άλλη όλους εκείνους που με το να
αισθάνονται ιδιοκτήτες της υδρογείου ολόκληρης, έχουν ταυτίσει τα αποθέματα
αυτά και την όσο γίνεται πιο υπέρμετρη χρήση τους, με την ίδια την ύπαρξή
τους. Πρέπει να το πάρουμε απόφαση: Η ισότιμη προβολή της δυστυχίας και του
πλούτου από την τηλεόραση σημαίνει επιδείνωση της πρώτης, για να ευτυχούν
ακόμη περισσότερο όσοι «κολυμπάνε» ήδη μέσα σε πλούτη που δεν τα χρειάζονται
παρά μόνο για να διαφέρουν από τους άλλους.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η Λέξη».