Δρόμοι

Για ανθρώπους…

… και μυρμήγκια μιλάει ένας από τους μεγαλύτερους διανοητές της Αμερικής.
Και λέει πως ο μοναδικός τρόπος για να σώσουμε τη Γη, είναι να αρχίσουμε να
προσέχουμε τους μικρότερους κατοίκους της. Ο βιολόγος Έντουαρντ Ουίλσον, 77
ετών, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, είναι παγκόσμια αυθεντία στα
μυρμήγκια. Αγαπάει τη ζωή, όλα τα είδη της. Κανένα φυτό, κανένα ζώο δεν είναι
γι’ αυτόν αναλώσιμο. Όχι επειδή μπορεί να είναι καλό για εμάς, αλλά επειδή
είναι καλό από μόνο του.

Στα παιδικά του…

… χρόνια ο Ουίλσον έπαθε ένα σοβαρό ατύχημα στο ψάρεμα και έχασε ένα μέρος
της όρασής του. Έτσι του ήρθε ευκολότερη η μελέτη των μικρών παρά των μεγάλων
πλασμάτων. Τα μυρμήγκια είναι η αγάπη του – και η ειδικότητά του. Ευτυχώς, τα
μυρμήγκια αποδείχθηκαν τα πιο επιτυχημένα πλάσματα στον κόσμο. Το συνολικό
βάρος τους στον πλανήτη, επισημαίνει ο Ουίλσον, είναι μεγαλύτερο από το
συνολικό βάρος των ανθρώπων. Ο Ουίλσον πιστεύει πως η πολύπλοκη κοινωνία των
μυρμηγκιών είναι κάπως προγραμματισμένη στα γονίδιά τους (αφού δεν είναι σε
θέση να διαβάζουν βιβλία για τη ζωή των μυρμηγκιών). Επειδή και εμείς είμαστε
πλάσματα που υπακούουν στους νόμους της εξέλιξης, το ίδιο πρέπει να ισχύει και
για εμάς (παρ’ όλο που τα πράγματα κάπως περιπλέκονται, επειδή είμαστε
ενσυνείδητα πλάσματα που μπορούν να αποφασίζουν να μην κάνουν ό,τι τους λένε
τα γονίδιά τους). Είμαστε, ας πούμε, πλάσματα που ζουν σε «φυλές», πιθανότατα
επειδή αυτή ήταν η καλύτερη στρατηγική επιβίωσης στην αφρικανική σαβάνα όπου
έκανε τα πρώτα του βήματα ο άνθρωπος.

Το μυστήριο…

… είναι μια λέξη που ταιριάζει με τη φύση. Στο κάτω κάτω, λέει ο Ουίλσον,
μέχρι σήμερα έχουμε γνωρίσει λιγότερα από δύο εκατομμύρια ζωντανά είδη. Πολλοί
πιστεύουν ότι υπάρχουν περισσότερα από εκατό εκατομμύρια. Για τους
επιστήμονες, η βιόσφαιρα παραμένει το ίδιο μυστηριώδης όσο και για τους
θρησκευόμενους ο Θεός. Κι όμως, γράφει ο βιολόγος στο βιβλίο του «Η
δημιουργία», «ξοδεύουμε δισεκατομμύρια αναζητώντας ζωή στον Άρη, ενώ δεν την
έχουμε βρει ακόμη εδώ στη Γη». Είναι φανερό πως δεν ξετρελαίνεται με τους
φανατικούς της τεχνολογίας, με εκείνους που πιστεύουν πως είναι στη φύση μας
να ξεπερνούμε τη βιολογία μας: «Πιστεύουν πως εξελισσόμαστε σε ένα εντελώς νέο
είδος και πως πρέπει να ξαναφτιάξουμε τον πλανήτη με μοχλούς και κουμπιά που
θα τα χειρίζεται αυτό το νέο είδος. Αυτό είναι παραλογισμός. Είμαστε θαυμάσια
προσαρμοσμένοι σε αυτόν τον κόσμο, τον φυσικό κόσμο».

Τα Χριστούγεννα…

… συμβουλεύει τους αναγνώστες του να μην αγοράσουν στα παιδιά τους παιχνίδια
σαν το Xboy ή το Game Box. Ας τους πάρουν καλύτερα ένα μικροσκόπιο. Και να
τους πουν να κάνουν ό,τι έκανε κι αυτός: να θαυμάσουν μέσα από τον φακό πόσα
δισεκατομμύρια ζωντανά πλάσματα μπόρεσε να χωρέσει η φύση μέσα σε μια μονάχα
σταγόνα νερό.