«Ψυχρός πόλεμος» με γραμματόσημα!

«Στις 23 Οκτωβρίου του 1956 οι Ούγγροι επέλεξαν την ελευθερία. Αγωνίστηκαν για
το καλό τους και για το καλό της χώρας τους. Αλλά αγωνίστηκαν και για όσους
στην Ευρώπη ζούσαν υπό δικτατορία». Με αυτά τα λόγια μνημόνευσε ο πρόεδρος της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο τις προάλλες την επέτειο των 50
χρόνων της ουγγρικής άνοιξης του 1956, της εξέγερσης εναντίον των Σοβιετικών
που έκανε τους Ούγγρους σύμβολο του αγώνα για την ανεξαρτησία.

Πόσοι, όμως, γνωρίζουν, ότι εκτός από τις μάχες ανάμεσα σε Ούγγρους και
Σοβιετικούς, στο περιθώριο της επανάστασης διεξήχθη ένας άλλος (ψυχρός)
πόλεμος εντυπώσεων ανάμεσα στην ελληνική κυβέρνηση και τη σοβιετική πρεσβεία
στην Αθήνα; Με αφορμή μάλιστα δύο γραμματόσημα.

Επειδή δεν είναι ασυνήθιστο να ανάγονται σε μάρτυρες άνθρωποι που στην πατρίδα
τους έχουν κατηγοριοποιηθεί ως προδότες, τον Νοέμβριο του 1959 η ΕΣΣΔ εξέδωσε
ένα γραμματόσημο προς τιμήν του Μανώλη Γλέζου (37 ετών τότε), ο οποίος τον
Δεκέμβριο του 1958 είχε συλληφθεί και καταδικαστεί για κατασκοπεία εις βάρος
της χώρας του. Ήταν άλλωστε η συνήθης κατηγορία κατά τη διάρκεια του Ψυχρού
Πολέμου για να δικαιολογηθούν οι διώξεις αριστερών.

Η ελληνική κυβέρνηση τότε πραγματοποίησε διάβημα διαμαρτυρίας στον
πρέσβη της ΕΣΣΔ στην Αθήνα Μιχαήλ Σεργκέεφ για την έκδοση του γραμματοσήμου.
Όμως, όπως αναφέρει το περιοδικό «Time» εκείνης της εποχής (21 Δεκεμβρίου
1959), ο Σοβιετικός πρέσβης απάντησε ότι δεν έφερε καμιά ευθύνη για το ζήτημα,
αφού το γραμματόσημο είχε εκδοθεί από τις «ανεξάρτητες» ταχυδρομικές αρχές της
ΕΣΣΔ.

Ύστερα από ένα μήνα, η ελληνική κυβέρνηση ανταπέδωσε, τιμώντας έναν άλλο
μάρτυρα ο οποίος είχε εκτελεστεί από τα σοβιετικά τάγματα. Η Ελλάδα έγινε η
πρώτη δυτική χώρα που κυκλοφόρησε γραμματόσημα (ένα γαλάζιο κι ένα καφέ) με το
πορτρέτο του πρωθυπουργού της Ουγγαρίας και ήρωα της Ουγγρικής Επανάστασης του
1956 Ίμρε Νάγκι, ο οποίος είχε απαγχονιστεί από τους Σοβιετικούς.

Νωρίτερα, ο τότε υπουργός Εξωτερικών Ευάγγελος Αβέρωφ στιγματίζοντας στη
σύνοδο του ΝΑΤΟ τα αιματηρά γεγονότα της Βουδαπέστης είχε παραλληλίσει τον
καρδινάλιο Mindszenty με τον Μακάριο που είχαν εξορίσει οι Άγγλοι στις
Σεϋχέλλες.

Όπως σημειώνει ο Κώστας Χατζιώτης – ο οποίος είχε εκλεγεί πρόεδρος του
Πανεπιστημιακού Συνδέσμου Ευρωπαϊκής Συνεργασίας, είχε ζήσει τα γεγονότα της
εποχής και είχε επισκεφθεί την Ουγγαρία λίγο μετά την εξέγερση -, «η Ελλάδα
ήταν η μόνη χώρα του δυτικού κόσμου που κυκλοφόρησε σειρά γραμματοσήμων με το
πορτρέτο του Νάγκι».

Τα γραμματόσημα κυκλοφόρησαν μόνο για δέκα ημέρες, αφού ήταν σειρά της
σοβιετικής πρεσβείας να διαμαρτυρηθεί. «Κατόπιν συμφωνίας αποσύρθηκαν και τα
μεν και τα δε. Μάλιστα, αν έφθαναν γράμματα από την Ελλάδα στην Ουγγαρία με τα
γραμματόσημα του Νάγκι, επιστρέφονταν στην Ελλάδα. Γι’ αυτό και είναι πολύ
σπάνιο να βρει κανείς σήμερα γραμματόσημα του Νάγκι με σφραγίδα», λέει ο
Κώστας Χατζιώτης.

Εκδηλώσεις για την Επανάσταση

Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι η πρεσβεία της Ουγγαρίας στην Αθήνα τιμά τα 50
χρόνια από την Ουγγρική Επανάσταση του 1956 με φόντο το ελληνικό γραμματόσημο
του Ίμρε Νάγκι και με ειδική έκδοση. Για τον εορτασμό της επετείου θα
πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 13 Νοεμβρίου στις 20.30, στο Ινστιτούτο Γκαίτε
(Ομήρου 14-16), έκθεση φωτογραφιών από τα γεγονότα της εξέγερσης του ’56, ενώ
ο διάσημος Ούγγρος πιανίστας Gergely Boganyi θα παίξει έργα Λιστ και Σοπέν.
Μετά την εκδήλωση θα ακολουθήσει ουγγρική γευσιγνωσία.