Όταν ένας Σούμπερτ δολοφονούσε Έλληνες

Ας το ξαναπώ, ανεπιφύλακτα: Η τετραμηνιαία έκδοση «Θεσσαλονικέων Πόλις»,
ιδιοκτησία της Πολιτιστικής Εταιρείας Επιχειρηματιών Βορείου Ελλάδος
(εκδότης Ευάγγελος Χεκίμογλου), τιμά τον πολιτισμό της Θεσσαλονίκης, γεγονός
που θα γνωρίζουν καλά όσοι προμηθεύονται τα τεύχη της, σε Βορρά και Νότο. Στον
πρόσφατο εικοστό τόμο, δίνεται η εικόνα της Θεσσαλονίκης – «κάτι σαν αναπόληση
μιας ζωής που κάποιος δεν πρόλαβε να ζήσει» – από ερευνητές που ανέσκαψαν: σε
εφημερίδες, δικαστικά έγγραφα και προφορικές μαρτυρίες της περιόδου 1940-1949,
σε ταινίες (1950-1960), σε αρχειακά έγγραφα του αμερικανικού υπουργείου
Εξωτερικών, στις αρχές του εικοστού αιώνα, σε βυζαντινές και οθωμανικές πηγές,
σε βιομηχανικά αρχεία και παλιά στρατιωτικά κτίρια.

Θα προέτρεπα να διαβαστεί η ενδελεχής έρευνα του Αθανάσιου Φωτίου για τον
περιφερόμενο Γερμανό εγκληματία πολέμου Φριτς Σούμπερτ, αλλά και για κάτι άλλα
ελληνικά ρεμάλια, που τον βοήθησαν στο αποτρόπαιο έργο του. Και μόνο να
διαβάσει κανείς το εισαγωγικό ανατριχιάζει:

Καταδικάστηκε είκοσι επτά φορές σε θάνατο, δεκαέξι φορές για τα εγκλήματά του
στην Κρήτη και εννέα φορές για εγκλήματα στη Μακεδονία. Ονομαζόταν Σούμπερτ.
Υπάρχουν εγκλήματα που είναι δύσκολο να περιγραφούν, άλλα που είναι δύσκολο να
γίνουν πιστευτά. «Περισσότερα από 80 γυναικόπαιδα, την ώρα που οδηγούνταν από
το καφενείο στον φούρνο του Στ. Γκουραμάνη για να καούν ζωντανά, τα
“ψυχαγωγούσε” ένας Σουμπερταίος παίζοντας στο βιολί του έναν εύθυμο σκοπό. Ο
χαιρέκακος και σαδιστής δήμιος έπαιζε με τη δυστυχία των μελλοθανάτων. Στους
οπαδούς του, όταν το πλήθος έφτασε στον φούρνο, ο Σούμπερτ ουρλιάζοντας έδινε
διαταγές “Κλείστε τους και μην αφήνετε κανέναν να φύγει. Θα τους κάψουμε όλους”».

Μινωτής μαινόμενος

Το νέο, πλούσιο, τεύχος της «Λέξης» ξεκινάει με σελίδες για τον Αλέξη
Μινωτή. Στην αρχή δημοσιεύεται μια ανέκδοτη γραπτή μαρτυρία του Μινωτή (1988)
προς τον Θανάση Νιάρχο και τον Αντώνη Φωστιέρη, όπου περιγράφει πώς ανέλαβε
αμέσως μετά τη δικτατορία τη Γενική Διεύθυνση του Εθνικού Θεάτρου. Στη
συνέχεια, ο Μινωτής γράφει ότι «οι συκοφαντίες και η κομματική πολεμική
οργίαζαν» (εναντίον του, φυσικά…), και υποδεικνύει ως «υποκινητές», όπως
χαρακτηρίζει, τη Μελίνα Μερκούρη και τον Κώστα Νίτσο. Για του λόγου το αληθές,
δημοσιεύεται ανακοίνωση του Δ.Σ. του Εθνικού Θεάτρου με την υπογραφή του Ι. Ν.
Θεοδωρακόπουλου, όπου βέβαια ο Μινωτής δικαιώνεται σε όλα…

Ακολουθεί κείμενο του Γιώργου Κιμούλη με τίτλο «Αλέξης Μινωτής – Μόνος του. Ο
πρώτος συνειδητός εξπρεσιονιστής ηθοποιός», όπου σημειώνεται: «… Ο Αλέξης
Μινωτής δεν παρήγαγε κάποιο καλλιτεχνικό έργο, ήταν το καλλιτεχνικό έργο.
Διένυσε με τον τρόπο του τον δρόμο που οδηγεί τον καλλιτέχνη από την κατασκευή
στο γεγονός». Τέλος, ο Κώστας Γεωργουσόπουλος γράφει για τον «Διανοούμενο
Μινωτή»: «Η πνευματικότητα του Μινωτή ήταν μια διυλισμένη εμπειρική παιδεία σε
φίλτρα δόκιμων θεωρητικών μελετών και μια θεωρητική κατάρτιση φιλτραρισμένη
και κυρωμένη στην επώδυνη, επίμοχθη, δραματική εμπειρία».

Το περιοδικό δημοσιεύει και το ακόλουθο άτιτλο ανέκδοτο ποίημα του Ν.Δ.
Καρούζου: «Θάνατος αυτή η χωλαίνουσα / λέξη / Χωρίς δυνατότητα / να
επιστρέψει / στην αρτιότητα» (1979). Μαζί με τη «Λέξη» προσφορά CD, όπου ο
σπουδαίος θεατράνθρωπος Βασίλης Παπαβασιλείου διαβάζει δέκα Ωδές του Ανδρέα
Κάλβου.

ΠΟΙΗΣΗ. Αν «επιτυχία στη ζωή σημαίνει να κάνεις αυτό που αγαπάς» τότε
οι άνθρωποι που βοηθούν να κυκλοφορεί το «Εμβόλιμον» από τα Άσπρα
Σπίτια Βοιωτίας είναι ευτυχισμένοι. Τύπωσαν το τεύχος 53-54, γεμάτο ευαισθησία
και ποίηση. Σκόρπια ερανίσματα: Ο Γιώργος Χ. Θεοχάρης ανθολογεί τον Λειβαδίτη
συγγραφέα Παναγιώτη Δ. Στάμο: «… πόσο διαφέρει / η αλήθεια από το ψέμα / όσο
το μάτι από τη ματιά / πόσο απέχει / το ψέμα από την αλήθεια / όσο τα μάτια
από τα δάκρυα». Ανθολογούνται και πολλοί ποιητές που τύπωσαν βιβλία την
τριετία 2003-2005. Λ.χ. μία από τις καλύτερες Ελληνίδες ποιήτριες των
τελευταίων χρόνων, η Δήμητρα Χριστοδούλου: «Εδώ είμαι, στο σπιτάκι του σκύλου.
/ Τρώω χώμα, πίνω φόβο, / καμιά φορά κοιτάζω τ’ άστρα. / Ποτέ δεν έχασα το
σεβασμό μου προς αυτά. / Κι αν τα γαβγίζω, δεν μου μένει πλέον / Άλλος τρόπος
να γράψω στίχους».

ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

«ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΕΩΝ ΠΟΛΙΣ»: Φράγκων 5, Θεσσαλονίκη – 546 26. Τηλ.
2310-551.754.

«Η ΛΕΞΗ»: Διον. Αιγινήτου 46, Αθήνα 115 28. Τηλ.: 210-7222.855.

«ΕΜΒΟΛΙΜΟΝ»: Άσπρα Σπίτια Βοιωτίας – 320 03, τηλέφωνο του διευθυντή του
περιοδικού Δημήτρη Φαφούτη: 22670-42.555.