Δρόμοι

«Τι θα ‘λεγες…

… να πάμε να ζήσουμε στο σπίτι του καθρέφτη, Κίτι;», ρώτησε η Αλίκη την
ψιψίνα της ένα συννεφιασμένο απομεσήμερο του Νοέμβρη. Το ‘πε και το ‘κανε. Η
Αλίκη σκαρφάλωσε στο περβάζι του τζακιού, ο καθρέφτης άρχισε «να λειώνει σαν
ένα υπέροχο ασημένιο συννεφάκι» και «ο κόσμος πέρα από τον καθρέφτη» την
υποδέχτηκε με όλες τις θαυμαστές παραξενιές του.

Ας προσποιηθούμε…

… – όπως έλεγε η Αλίκη – πως τα παίρνουμε όλα αυτά στα σοβαρά κι ας
αναρωτηθούμε λιγάκι. Αν αφήσουμε κατά μέρος την κόκκινη βασίλισσα και τον
Χάμπτι Ντάμπτι κι όλα τα άλλα παράξενα πλάσματα που βγήκαν από τη φαντασία του
Λιούις Κάρολ, ο εικονικός κόσμος που μέσα του μπήκε η Αλίκη είναι άραγε πολύ
διαφορετικός από τον πραγματικό; Ασφαλώς θα μας φαινόταν παράξενο να διαβάζαμε
ένα βιβλίο ξεφυλλίζοντας τα φύλλα του από δεξιά προς τα αριστερά και να
συλλαβίζαμε τα γράμματα ανάποδα. Όμως, το αλφάβητο δεν είναι παρά μια σύμβαση.
Έτσι ακριβώς, «ανάποδα», διαβάζουν τις αράδες οι Εβραίοι και οι Άραβες. Στον
κόσμο πέρα από τον καθρέφτη, οι άνθρωποι θα είχαν την καρδιά στη δεξιά μεριά
και οι σπείρες στα θαλασσινά κοχύλια δεν θα ήταν δεξιόστροφες αλλά
αριστερόστροφες. Να υποθέσουμε λοιπόν πως ο κόσμος του καθρέφτη είναι
συμμετρικός με τον δικό μας; Και πως, όπως ακριβώς η διάκριση ανάμεσα στην
Αριστερά και τη Δεξιά είναι σήμερα σχεδόν αόρατη στην πολιτική, έτσι και η
διάκριση ανάμεσα στο αριστερό και το δεξιό είναι κάτι εντελώς συμβατικό και
στη φύση, όπως η διάκριση ανάμεσα στο άνω και το κάτω; Αν παρακολουθούσαμε μια
παρτίδα μπιλιάρδου μέσα σε έναν καθρέφτη, δεν θα παρατηρούσαμε τίποτα
παράξενο. Οι φυσικοί νόμοι θα τηρούνταν απαράλλαχτοι. Τότε γιατί έχουμε την
καρδιά πάντα στην αριστερή μεριά; Γιατί τα κοχύλια είναι πάντα δεξιόστροφα;
Γιατί η συμμετρία «αγνοείται» τόσο επιδεικτικά από τη φύση;

Η φύση…

… κάνει διάκριση ανάμεσα στο αριστερό και το δεξιό, πιστεύουν οι
επιστήμονες. Απλώς αλλού προτιμά το ένα και αλλού το άλλο. Ακόμη και ένας
μαγικός καθρέφτης που θα μπορούσε να αντιστρέψει την ύλη με την αντιύλη, πάλι
θα άφηνε αναλλοίωτους όλους τους φυσικούς νόμους. Ζούμε σε έναν κόσμο πολύ πιο
παράξενο από εκείνον που φαντάστηκε ο Λιούις Κάρολ. Όσο για την απουσία
συμμετρίας ανάμεσα στο αριστερό και το δεξιό στα ζωντανά πλάσματα, οφείλεται
στη διαδικασία της εξέλιξης και στην κοινή καταγωγή τους, γράφει ο Κλάουντιο
Μπαρτότσι στην εφημερίδα «Λα Στάμπα» με την ευκαιρία του φεστιβάλ επιστημών
που άρχισε τις προάλλες στη Γένοβα.

Να υποθέσουμε…

… δηλαδή πως είμαστε αριστεροί ή δεξιοί από κούνια; Μια χαρά είχαμε βολευτεί
στην απατηλή συμμετρία.