Ο πόλεμος της μαντίλας

Ο «πόλεμος της μαντίλας» έχει ξεσπάσει για τα καλά στην Ευρώπη. Από τη
Γαλλία και τη Βρετανία έως την Ιταλία, μαίνεται ένας ιδιότυπος πόλεμος, στην
καρδιά του οποίου διασταυρώνουν τα ξίφη τους οι αρχές του Διαφωτισμού και του
σεβασμού της έκφρασης των θρησκευτικών πεποιθήσεων.

Η ιστορία άρχισε πριν από περίπου δυόμισι χρόνια, με την ψήφιση νόμου στη
Γαλλία που απαγορεύει στις μαθήτριες και τους μαθητές να φέρουν εμφανή
θρησκευτικά σύμβολα στο σχολείο. Ο νόμος προκάλεσε συζητήσεις και διαμάχες σε
διαφορετικούς κύκλους, ενώ πολλές ήταν οι απειλές που εκτοξεύθηκαν από κύκλους
ισλαμιστών από όλο τον μουσουλμανικό κόσμο κατά της Γαλλίας και των γαλλικών
συμφερόντων σε όλο τον κόσμο. Ωστόσο ο νόμος δεν αποσύρθηκε και σταδιακά οι
αντιδράσεις αμβλύνθηκαν, αν και ποτέ δεν εξαφανίστηκαν.

Η ένταση για το θέμα αυτό αναζωπυρώθηκε προ δύο εβδομάδων στη Βρετανία αυτή τη
φορά, όταν ο πρώην επικεφαλής του Φόρεϊν Όφις, Τζακ Στρο, διατύπωσε την άποψη
ότι θα ήταν προτιμότερο οι μουσουλμάνες να μην καλύπτουν το πρόσωπό τους με τη
μαντίλα. Η «προτροπή» του Τζακ Στρο αφορούσε το Μπλάκμπερν, την εκλογική του
περιφέρεια, όπου περίπου 30% των κατοίκων είναι μουσουλμάνοι. Μετά τον σάλο
που ακολούθησε τις δηλώσεις αυτές, ο Στρο εξήγησε ότι η μαντίλα που καλύπτει
ολόκληρο το πρόσωπο αποτελεί εμπόδιο στην προσπάθεια επικοινωνίας και
κατανόησης μεταξύ διαφορετικών ανθρώπων. Περίπου μία εβδομάδα, και μεσούσης
της φασαρίας για τις δηλώσεις του Στρο, ο Βρετανός πρωθυπουργός Τόνι Μπλερ
παρενέβη χαρακτηρίζοντας «σημάδι διαχωρισμού» τη μαντίλα, το οποίο κάνει τους
άλλους ανθρώπους που βρίσκονται έξω από αυτή την κοινότητα «να αισθάνονται
άβολα». Ωστόσο ξεκαθάρισε ότι είναι δικαίωμα των μουσουλμάνων γυναικών να
καλύπτουν το πρόσωπό τους και απηύθυνε έκκληση να γίνει στη Βρετανία συζήτηση
για το θέμα.

Το θέμα της κάλυψης των μουσουλμανίδων έγινε μείζον ζήτημα και στην Ιταλία την
περασμένη Παρασκευή, όταν η βουλευτής Ντανιέλα Σαντάνκε, από το δεξιό κόμμα
της Εθνικής Συμμαχίας, εμφανίστηκε σε τηλεοπτική εκπομπή στο κανάλι Σκάι
Ιτάλια, όπου σημειώθηκε έντονος λεκτικός διαξιφισμός μεταξύ της ιδίας και του
ιμάμη τεμένους κοντά στο Μιλάνο, Αλί Αμπού Σγουαΐμα. Ο διάλογος μεταξύ των δύο
συνομιλητών ξέφυγε εκτός ελέγχου όταν η Ιταλίδα βουλευτής τόνισε πως «μια
μαντίλα δεν είναι ποτέ σύμβολο ελευθερίας και δεν απαιτείται στη θρησκεία. Και
στη χώρα μας υπάρχει νόμος που απαγορεύει – για λόγους τρομοκρατίας – στους
ανθρώπους να περιφέρονται φορώντας μάσκες». Τα λόγια της κ. Σαντάνκε
προκάλεσαν οργισμένη απάντηση από τον ιμάμη, ο οποίος την αποκάλεσε «άπιστη»
και προσέθεσε: «Δεν θα επιτρέψω στους αδαείς να μιλούν για το Ισλάμ».

Κρύβουν τον εαυτό τους

Μετά το φραστικό επεισόδιο, οι ιταλικές αρχές προσέφεραν αστυνομική προστασία
στην κ. Σαντάνκε, η οποία είναι γνωστή για τον οξύ λόγο της – πρόσφατα ετέθη
σε κυκλοφορία ένα βιβλίο της επικριτικό για τις συνθήκες ζωής των μουσουλμάνων
γυναικών, με τον τίτλο «Άρνηση της γυναίκας» («Woman Denied»). Την περασμένη
εβδομάδα, ο Ιταλός πρωθυπουργός Ρομάνο Πρόντι είπε ότι αντιτίθεται στο να
καλύπτουν οι γυναίκες τα πρόσωπά τους. «Δεν μιλάμε για τον τρόπο με τον οποίο
οι άνθρωποι ντύνονται, αλλά για το κατά πόσον – ή όχι – κρύβουν τον εαυτό τους
πίσω από αυτά που φορούν», τόνισε. Η κ. Σαντάνκε είχε μεγάλη υποστήριξη και
από τους πολιτικούς της αντιπάλους. Η κεντροαριστερή υπουργός Ισότητας
Μπάρμπαρα Πολαστρίνι είπε πως όλοι είναι ελεύθεροι να εκφράζουν τις απόψεις
τους. «Βρισκόμαστε σε δημοκρατική χώρα και ο ιμάμης Σγουαΐμα πρέπει να ξέρει
ότι στη χώρα μας οι απειλές, οι εκβιασμοί και οι καταδίκες δεν είναι αποδεκτά
πράγματα».