Η Άγκυρα σκέφτεται… πυρηνικά

«Αν κάποια μέρα το Ιράν αποκτήσει πυρηνικό όπλο τότε δεν νοείται η Τουρκία να
μην αναπτύξει πυρηνική τεχνολογία». Ο Τζενγκίς Τζαντάρ, ειδικός για θέματα
Μέσης Ανατολής, απολάμβανε την μπίρα του στο βρετανικό προξενείο. Δέκα
εκπρόσωποι του Τύπου είχαμε κληθεί όλοι κι όλοι να τον ακούσουμε. Σαστίσαμε.
Αν το Ιράν αποκτήσει πυρηνικά, τότε και η Τουρκία… Είναι μια φυσιολογική
εξέλιξη… Η αλήθεια είναι πως ελάχιστοι το λένε τόσο ανοιχτά, αλλά η
προσέγγιση αυτή έχει όλο και μεγαλύτερη απήχηση τους τελευταίους μήνες που η
Τουρκία αισθάνεται το Ιράν ως μια πραγματική απειλή.

Ωστόσο, η θέση της ανταποκρίτριας του περιοδικού «Janes Defence» Λαλέ
Σαριμπραΐνογλου είναι πως «αν η Τουρκία σκεφτεί σοβαρά την απόκτηση πυρηνικών
θα πρόκειται για μια ριζοσπαστική αλλαγή, δεδομένου ότι συνιστά σημαντική
μετακίνηση από την πολιτική της ειρήνης».

Η απειλή Όπως λέει η Λαλέ Σαριμπραΐνογλου στα «ΝΕΑ», στο παρελθόν η
Τουρκία δεν θεωρούσε το Ιράν ως απειλή. Τους τελευταίους όμως μήνες, αυτό έχει
αλλάξει. Η επίσημη πολιτική της τουρκικής κυβέρνησης είναι να αποθαρρύνει τις
χώρες που έχουν πρόθεση να αναπτύξουν πυρηνική τεχνολογία επειδή ακριβώς
απειλούνται τα δικά της συμφέροντα. Γι’ αυτό άλλωστε η Άγκυρα αποδοκίμασε την
πυρηνική δοκιμή της Βόρειας Κορέας, που μπορεί να μην αποτελεί άμεση απειλή
για την Τουρκία λόγω γεωγραφικής απόστασης, αποτελεί ωστόσο έμμεση απειλή.
«Όσο περισσότερες χώρες αποκτούν πυρηνικά όπλα οι κίνδυνοι αυξάνονται»,
επισημαίνει η ανταποκρίτρια του «Janes Defence», και δεν αποκλείει ακόμη και
το ενδεχόμενο συνεργασίας της Βορείου Κορέας με χώρες της Μέσης Ανατολής
ενάντια στα συμφέροντα της Τουρκίας. Επιμένει ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να
αποδεικνύουν ότι η Τουρκία έχει τη δυνατότητα κατασκευής πυρηνικής κεφαλής,
υπενθυμίζει ότι η Τουρκία υπέγραψε και τη Συμφωνία Μη Διάδοσης των Πυρηνικών
και υποστηρίζει πως η Μέση Ανατολή πρέπει να καθαρίσει από τα πυρηνικά.

Πάντως, ήδη η τουρκική κυβέρνηση ανακοίνωσε την πρόθεσή της να κατασκευάσει το
πρώτο εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας στη Σινώπη της Μαύρης Θάλασσας. Η απόφαση
είναι να κατασκευαστούν τρία εργοστάσια παραγωγής πυρηνικής ενέργειας
συνολικής ισχύος 5.000 μεγαβάτ μέχρι το 2014. Μάλιστα ο υπουργός Ενέργειας
Χιλμί Γκιουλέρ είχε ήδη επαφές με υψηλούς αξιωματούχους στην Ουάσιγκτον με
θέμα συζήτησης την ενεργειακή πολιτική της Άγκυρας. Υπάρχει λοιπόν «μυστική
ατζέντα» της Τουρκίας ή τα πυρηνικά εργοστάσια θα χρησιμοποιηθούν όντως για
ενεργειακούς και μόνο σκοπούς;

Το ΝΑΤΟ. Ο καθηγητής Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Μπιλγκί, Γκάρεθ
Γουίνροου, υποστηρίζει ότι δεν αντανακλούν την πραγματικότητα οι εκτιμήσεις
ότι η Τουρκία είναι στα πρόθυρα κατασκευής πυρηνικών όπλων επειδή θα
κατασκευάσει εργοστάσιο πυρηνικής ενέργειας. «Η Τουρκία βρίσκεται κάτω από την
ομπρέλα του ΝΑΤΟ», επισημαίνει, υποστηρίζοντας ότι τυχόν διαφορετική
προσέγγιση θα έβρισκε την Τουρκία αντιμέτωπη με τις ΗΠΑ. Υπάρχει βέβαια η
απειλή του Ιράν, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι η Τουρκία θα απαντήσει με ανάπτυξη
πυρηνικής τεχνολογίας στην περίπτωση που το Ιράν κατασκευάσει πυρηνικό όπλο.
«Η Τουρκία ελπίζει ότι δεν θα φτάσει ποτέ σε αυτό το σημείο», σχολιάζει ο
Γκάρεθ Γουίνροου. Σύμφωνα με τον καθηγητή Γουίνροου, για την Τουρκία απειλή
είναι μόνο το Ιράν. Ούτε η Ρωσία ούτε και το Ισραήλ θεωρούνται απειλή, παρόλο
που ήδη διαθέτουν πυρηνική τεχνολογία, επειδή ακριβώς οι σχέσεις είναι στενές
και ελεγχόμενες.