Τοξικό πλοίο σπέρνει τον θάνατο

Τουλάχιστον οκτώ νεκροί στην Ακτή του Ελεφαντοστού, μια ρύπανση χωρίς
προηγούμενο, μια απόπειρα λιντσαρίσματος, μαχητικές διαδηλώσεις, υπόδικοι
επιχειρηματίες: ιδού η διδακτική ιστορία του «Probo-Koala».

Το ελληνικής πλοιοκτησίας δεξαμενόπλοιο «Probo-Koala» αγκυροβόλησε, στις 19
Αυγούστου, στο Αμπιτζάν, την πρωτεύουσα της Ακτής του Ελεφαντοστού, και
απόβλητά του αποτέθηκαν σε 17 χωματερές στην πόλη. Αμέσως δεκάδες χιλιάδες
κάτοικοι παρουσίασαν ημικρανίες, αναπνευστικά προβλήματα, εμέτους και
δερματικές παθήσεις. Επισήμως, από την αιτία αυτή έχασαν τη ζωή τους οκτώ
άνθρωποι, εκ των οποίων τέσσερα παιδιά. Οι πολίτες ζητούν εξηγήσεις και η μόνη
βεβαιότητά τους είναι πως πολλοί «έφαγαν» από την υπόθεση αυτή. Ο υπουργός
Μεταφορών κινδύνευσε να λιντσαριστεί από διαδηλωτές και παύθηκε, όπως και ο
υπουργός Πολιτισμού, ενώ ο διευθυντής του λιμανιού του Αμπιτζάν τέθηκε σε
διαθεσιμότητα. Ο Γάλλος διευθυντής της εταιρείας Trafigura, που είχε ναυλώσει
το πλοίο, και ένας από τους διευθυντές της, επίσης Γάλλος, κρατούνται στο
Αμπιτζάν, μαζί με επτά πολίτες της Ακτής του Ελεφαντοστού.

Η ιστορία

Το πλοίο του σκανδάλου είναι ένα πλοίο χύδην φορτίου και πολλαπλών ρόλων, το
οποίο μεταφέρει υγρά και στερεά. Φέρει παναμαϊκή σημαία, είναι πλοιοκτησίας
της ελληνικής εταιρείας Prime Marine Management, εδώ και πολλούς μήνες
διασχίζει τους ωκεανούς με ρωσικό πλήρωμα και έχει ναυλωθεί από την Trafigura,
μεγάλη εταιρεία εμπορίας πρώτων υλών, η φορολογική διεύθυνση της οποίας είναι
στο Άμστερνταμ, η έδρα στη Λουκέρνη της Ελβετίας και το κέντρο των
επιχειρήσεών της στο Λονδίνο. Αυτός ο τύπος πλοίου, μήκους 180 μέτρων,
χαρακτηρίζεται «οικολογικός εφιάλτης» από την περιβαλλοντική ένωση «Ρομπέν των
Δασών». Έπειτα από κάθε εκφόρτωση, οι δεξαμενές του πλένονται με καυστική
σόδα, δημιουργώντας έτσι απόβλητα σε μια δεξαμενή. Η ποικιλία των προϊόντων
που μεταφέρει, αυξάνει τον κίνδυνο ανεπιθύμητων χημικών αντιδράσεων.

«Στην Ακτή του Ελεφαντοστού τα πάντα αγοράζονται»

ΤΟ «PROBO-KOALA» έδεσε στις 2 Ιουλίου στην αποβάθρα Αφρικής του
λιμανιού του Άμστερνταμ, αφού είχε διαπλεύσει τον Ατλαντικό και είχε
εκφορτώσει υδρογονάνθρακες στο Αλγκεσίρας της Ισπανίας. Καθώς η δεξαμενή των
αποβλήτων ήταν γεμάτη, εξηγεί η Trafigura, ζητήθηκε από την αρμόδια υπηρεσία
του λιμανιού του Άμστερνταμ να την αδειάσει από τα απόβλητα (slops) – πάνω από
500 κυβ. μέτρα υπολειμμάτων υδρογονανθράκων και διαφόρων χημικών ουσιών. Όταν
όμως άρχισε η εκφόρτωση, μια ανεξήγητη δυσωδία απλώθηκε στο λιμάνι κάνοντας
τις αρχές να επέμβουν. Η Trafigura υποστηρίζει πως ο Οργανισμός Λιμένος
Άμστερνταμ ζήτησε μια απαγορευτική τιμή για να εκφορτώσει τα απόβλητα – 1.000
ευρώ το κυβικό μέτρο. Έριξε την τιμή στα 750 ευρώ/κυβικό μέτρο, αλλά η
Trafigura έκρινε κι αυτήν υπερβολική και έδωσε εντολή να φορτωθούν και πάλι τα
απόβλητα. Η ολλανδική Δικαιοσύνη εξετάζει σήμερα γιατί οι λιμενικές αρχές
επέτρεψαν να φύγουν τα απόβλητα αυτά.

Σε χρόνο-ρεκόρ

Οι υπεύθυνοι της Trafigura αποφάσισαν να στείλουν το «Probo-Koala» στην Ακτή
του Ελεφαντοστού. Στις 9 Αυγούστου, δέκα ημέρες πριν φτάσει το πλοίο, ιδρύθηκε
στο Αμπιτζάν η Εταιρεία Tommy, η οποία πήρε σε χρόνο-ρεκόρ όλες τις
απαιτούμενες άδειες για να αδειάζει και να συντηρεί δεξαμενές πλοίων. Ανέλαβε
να εκφορτώσει τα απόβλητα του «Probo-Koala» προσφέροντας μια «αχτύπητη» τιμή
(35 δολάρια το κυβικό, 21 φορές λιγότερα απ’ όσα ζητούσε το Άμστερνταμ). Και ο
Νιγηριανός διευθυντής της, ο οποίος βρίσκεται τώρα στη φυλακή, γνωστοποίησε
γραπτώς στην Trafigura πως, δεδομένης της δυσοσμίας και της σύνθεσης των
αποβλήτων αυτών, θα αποτεθούν «σ’ ένα απομακρυσμένο μέρος της πόλης – το
Ακουέντο, που είναι απολύτως κατάλληλο να δεχθεί οποιουδήποτε είδους τοξικό
προϊόν». Το Ακουέντο είναι μια συνοικία του Αμπιτζάν…

Με τη βοήθεια της Tommy, των λιμενικών αρχών και του δήμου του Αμπιτζάν, τα
απόβλητα του «Probo-Koala» διανεμήθηκαν σε βυτιοφόρα που έσπειραν τον θάνατο
στην πόλη. «Η διαφθορά είναι τόσο γενικευμένη εδώ», λέει καλά πληροφορημένη
πηγή στην Ακτή του Ελεφαντοστού, «ώστε τα πάντα αγοράζονται, ακόμη και το
δικαίωμα να κάνεις τους ανθρώπους να πεθαίνουν».

Το «Probo-Koala», το οποίο έφυγε από το Αμπιτζάν στις 22 Αυγούστου, είναι
αποκλεισμένο από τις 25 Σεπτεμβρίου από την Γκρίνπις και τις τοπικές αρχές στο
Παλντίσκι της Εσθονίας.