Δρόμοι

Μπορεί…

… να μην είναι αυθεντία σε τίποτα, αλλά σίγουρα ο Αλέν ντε Μποτόν
συμπεριφέρεται σαν αυθεντία, τουλάχιστον όταν γράφει τα βιβλία του. Έχει
γράψει για τη δύναμη που ασκεί η λογοτεχνία στη ζωή μας («Πώς ο Προυστ μπορεί
να αλλάξει τη ζωή σας»), για τη σπουδαιότητα της φιλοσοφίας («Η παρηγοριά της
φιλοσοφίας») και για τη σημασία του τι σκέφτονται οι άλλοι για εμάς («Άγχος»).

«Ζούμε…

… σε μια εποχή εξειδίκευσης», λέει ο ίδιος, «στην οποία οι άνθρωποι
πιστεύουν ότι πρέπει να είναι περίεργοι μόνο για λίγα πράγματα. Αυτό ποτέ δεν
μου φάνηκε σωστό. Πάντα πίστευα πως ήταν απόλυτα φυσιολογικό να δείχνει κανείς
περιέργεια για πολλά πράγματα». Στο τελευταίο του βιβλίο, την «Αρχιτεκτονική
της ευτυχίας», επιχειρεί να ανακαλύψει γιατί αγαπούμε ή μισούμε ορισμένα
κτίρια. Ο Αλέν ντε Μποτόν πιστεύει πως τα κτίρια μάς επηρεάζουν βαθιά. Μας
κάνουν ευτυχισμένους ή μας βυθίζουν στη δυστυχία. Μια εκκλησία, μια γέφυρα,
ένα γραφείο, έχουν πολλά να μας πουν, αρκεί να τους δώσουμε την απαιτούμενη
προσοχή. Οι περιπλανήσεις του και η σχεδόν αφελής περιέργειά του ανοίγουν την
πόρτα σε χώρους που θεωρούνται αποκλειστική αρμοδιότητα των ακαδημαϊκών. Γι’
αυτό πληρώνει κάποιο κόστος. «Οι ειδικοί με έχουν κατηγορήσει για πολλά
πράγματα, όπως κάνουν συνήθως οι ειδικοί» λέει. «Όμως σε κανένα ζήτημα δεν
είναι σωστό να ορθώνουμε γύρω του ψηλά τείχη για να κρατάμε απ’ έξω τους
παρείσακτους. Εγώ παίρνω έναν πιο προσωπικό δρόμο. Δεν με νοιάζει πώς έχουν
χειριστεί άλλοι αυτά τα ζητήματα στο παρελθόν».

Αυτό ισχύει…

… και για την «Αρχιτεκτονική» του. Αν η αρχιτεκτονική τράβηξε τη δική του
προσοχή, μπορεί να τραβήξει και την προσοχή άλλων. Το ενδιαφέρον του γι’ αυτήν
ξεκίνησε από την απογοήτευσή του για τα άσχημα κτίρια. «Ένα μεγάλο μέρος από
αυτή την ασχήμια είναι πρόσφατο» εξηγεί. Πολλοί αρχιτέκτονες δεν μπορούν να
καταλάβουν πώς ακριβώς θα ζήσουν οι άνθρωποι στα κτίριά τους. Ένας
αρχιτέκτονας σαν τον Λε Κορμπιζιέ δεν μπόρεσε να προβλέψει πώς θα ζούσαν
αργότερα οι άνθρωποι στο συγκρότημα που έκτισε στο Πεσάκ της Γαλλίας. Με τον
καιρό «στόλισαν» τις μινιμαλιστικές μοντερνιστικές κατοικίες του με χωριάτικες
κουρτίνες, φράκτες και λουλουδάτες ταπετσαρίες. Τα ίδια έγιναν και στην
υπερμοντέρνα νέα πρωτεύουσα της Βραζιλίας, την Μπραζίλια. Εγκαινιάστηκε το
1960 για να εμπνεύσει τη δυναμικότητα και την τάξη στη χώρα. Όμως υπέκυψε στο
χάος και τη φτώχεια: ρωγμές στους τοίχους, ζητιάνοι στους δρόμους.

Ίσως ζητάμε…

… πολλά από την αρχιτεκτονική. Όλοι μπορούμε να νιώσουμε μια ψυχική ανάταση
μέσα σε έναν καθεδρικό ναό, αλλά συνήθως καταλήγουμε σε ένα θλιβερό δωμάτιο
ξενοδοχείου κι αναρωτιόμαστε εκεί μέσα γιατί νιώθουμε τόσο δυστυχισμένοι. Τα
κτίρια αρρωσταίνουν κι αυτά μαζί μας. «Για να συνέλθουν, χρειάζεται χρόνος»
λέει ο συγγραφέας. Και συναισθήματα.