Πρόσωπα Η απειλή της Κίνας

Οι κινεζικές αρχές απείλησαν το Όσλο ότι οι σχέσεις των δύο χωρών θα
πληγούν αν η Νορβηγία βραβεύσει με το Νόμπελ Ειρήνης την ακτιβίστρια των
ανθρωπίνων δικαιωμάτων Ρεμπίγια Καντίρ.

Ρεμπίγια Καντίρ. Είναι υποψήφια για το Νόμπελ Ειρήνης, αλλά η Κίνα αντιδρά με απειλές

Ο Νορβηγός υφυπουργός Εξωτερικών Ρέιμοντ Γιόχανεσεν χαρακτήρισε «εντελώς
απαράδεκτη» και «ανάρμοστη» την κινεζική απειλή, η οποία διατυπώθηκε την
περασμένη Πέμπτη από τον Κινέζο υφυπουργό Εξωτερικών Τσανγκ Γεσούι σε
αντιπροσωπεία του νορβηγικού υπουργείου Εξωτερικών που επισκεπτόταν το Πεκίνο.
Ο Γιόχανσεν υπογράμμισε ότι η Επιτροπή του Βραβείου Νόμπελ Ειρήνης είναι
απολύτως ανεξάρτητη από την κυβέρνηση και τα νορβηγικά μέσα ενημέρωσης
παραλλήλισαν τη στάση της Κίνας έναντι του βραβείου αυτού, ο φετινός νικητής
του οποίου θα ανακοινωθεί στις 13 Οκτωβρίου, με εκείνη των ναζί, το 1935, όταν
Νομπελίστας της Ειρήνης είχε ανακηρυχθεί ο Γερμανός αντιναζί Καρλ φον
Οσιέτσκι.

Η Ρεμπίγια Καντίρ, 60 χρόνων, ανήκει στον λαό των Ουιγούρων – οκτώ εκατομμύρια
άνθρωποι που ζουν στην πλούσια σε πετρέλαιο βορειοδυτική κινεζική επαρχία
Σιντζιάν, είναι τουρκόφωνοι και οι περισσότεροι μουσουλμάνοι. Ήταν κάποτε
μέλος το Κινεζικού Κ.Κ., άρχισε όμως να εργάζεται ως επιχειρηματίας και να
χρησιμοποιεί τα χρήματα που κέρδιζε για να προσφέρει εκπαίδευση και απασχόληση
στους Ουιγούρους. Η δράση της αυτή, αλλά και τα επικριτικά για το καθεστώς
άρθρα του συζύγου της, του Σιντίκ Ρουζί, εκνεύρισαν τις κινεζικές αρχές. Ο
Ρουζί εγκατέλειψε την Κίνα το 1996, τον επόμενο χρόνο η Καντίρ τέθηκε υπό
επιτήρηση και το 1999 συνελήφθη την ώρα που έμπαινε σ’ ένα ξενοδοχείο για να
συναντήσει τα μέλη αντιπροσωπείας του αμερικανικού Κογκρέσου που επισκέπτοταν
την Κίνα. Η δίκη της έγινε τον Μάρτιο του 2000 και καταδικάστηκε σε κάθειρξη
οκτώ ετών επειδή, σύμφωνα με την κατηγορία, «διοχέτευσε απόρρητες πληροφορίες
σε ξένους». Το 2004, ενώ βρισκόταν ακόμη στη φυλακή, τιμήθηκε με το νορβηγικό
Βραβείο Ράφτο για τα ανθρώπινα δικαιώματα, που απονέμεται σε πρόσωπα τα οποία
δεν είναι πολύ γνωστά στο ευρύ κοινό για να ενθαρρύνει τη δράση τους. Λίγο
αργότερα την ίδια χρονιά αποφυλακίστηκε και εξορίστηκε. Σήμερα η Καντίρ, η
οποία είναι μητέρα ένδεκα παιδιών, ζει στις ΗΠΑ μαζί με τέσσερις από τις κόρες
της.

Μετά τη βράβευση με το Νόμπελ Ειρήνης του ηγέτη του Θιβέτ Δαλάι Λάμα (1989)
και τις έντονες διαμαρτυρίες της Κίνας, η οποία κατέχει το έδαφος του Θιβέτ,
οι απειλές του Πεκίνου για να μη δοθεί το βραβείο στους Κινέζους διαφωνούντες
Ουάνγκ Νταν και Ουέι Τζινσέν ήταν επανειλημμένες και αποτελεσματικές. Ωστόσο
οι υπέρμαχοι των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ελπίζουν. Το 1935, οι ναζιστικές
απειλές δεν στάθηκαν ικανές να εμποδίσουν το Όσλο να απονείμει το βραβείο στον
Οσιέτσκι. Έστω κι αν ο Χίτλερ εξέδωσε αμέσως μετά διάταγμα με το οποίο
απαγόρευε σ’ όλους τους Γερμανούς πολίτες να αποδεχθούν το Νόμπελ Ειρήνης.