ΓΝΩΜΗ Διαχωρίστε το Ισλάμ από τον Ισλαμισμό

Αναγνωρίζω σε κάθε έναν το δικαίωμα να επισημαίνει τις ελλείψεις και τις
αδυναμίες μας. Έχουμε ανάγκη το βλέμμα του άλλου για να προοδεύσουμε στην οδό
των μεταρρυθμίσεων. Αναγνωρίζω συνεπώς το δικαίωμα σε κάθε Αρχή μιας άλλης
θρησκείας να μας κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Εντούτοις παραμένω
διστακτικός μπροστά στο επιχείρημα σύμφωνα με το οποίο το Ισλάμ είναι εγγενώς
βίαιο. Η ιδέα αυτή δεν ευνοεί σε τίποτε τον διάλογο.

Η αλήθεια είναι πως ο Χριστιανισμός ήταν πολύ βίαιος σε ορισμένες περιόδους
της Ιστορίας του και πολύ φωτεινός σε άλλες. Το ίδιο και το Ισλάμ. Σε επτά
αιώνες μουσουλμανικής παρουσίας στην Ανδαλουσία όμως το Ισλάμ δεν υπήρξε
βίαιο. Αποδέχθηκε τον Άλλον, δεν έκανε πογκρόμ ούτε εναντίον των χριστιανών
ούτε εναντίον των Εβραίων, ενώ υπήρξε ευημερία σε πνευματικό και οικονομικό
επίπεδο. Άρχοντες της Ανδαλουσίας είχαν στο προσκέφαλό τους Εβραίους γιατρούς!

Το Ισλάμ μπορεί συνεπώς να είναι μια θρησκεία ανεκτικότητας και ειρήνης.
Επικίνδυνο για τους άλλους και για τον εαυτό του γίνεται όταν βρίσκεται σε
κατάσταση αναδίπλωσης. Τότε γίνεται αυτιστικό, δεν ξέρει να ιεραρχεί, συγχέει
το συναισθηματικό με το μεθοδολογικό επίπεδο.

Πρέπει λοιπόν να διαχωρίσουμε ριζικά το Ισλάμ από τον Ισλαμισμό. Να μη
συνδέουμε ποτέ αυτά τα δύο. Το Ισλάμ είναι ικανό για ομορφιά και φιλανθρωπία,
όπως και για βία και για πόλεμο. Όλα εξαρτώνται από αυτόν που το ερμηνεύει.
Ένας θεολόγος, ένας λόγιος, ένας νομικός, θα αντλήσει μέσα από το Κοράνι τους
στίχους που κηρύσσουν την ειρήνη και τη συμβίωση. Αλλά την ίδια στιγμή, ένας
άλλος θεολόγος θα κάνει το κείμενο να πει το αντίθετο.

Το Κοράνι δεν λέει ούτε περισσότερα ούτε λιγότερα από αυτό που ο ερμηνευτής
του το κάνει να λέει. Το σημαντικό είναι η ερμηνεία που γίνεται. Στο όνομα του
ίδιου ιερού κειμένου, έγιναν τα μεγαλύτερα επιτεύγματα στον κόσμο αλλά
διαπράχθηκαν και τα μεγαλύτερα εγκλήματα.

Ο Malek Chebel, αλγερινής καταγωγής, ιστορικός και ανθρωπολόγος,
θεωρείται στη Γαλλία ένας από τους καλύτερους γνώστες του Ισλάμ. Πρόσφατα
εκδόθηκε στα γαλλικά το βιβλίο του «Το Ισλάμ και η λογική» (εκδ. Tempus).