Kαι τώρα «οδυνηρές οικογενειακές αναμνήσεις»

Την ημέρα που θα γίνει 84 ετών θα κυκλοφορήσει το αυτοβιογραφικό νέο βιβλίο του Πορτογάλου νομπελίστα Ζοζέ Σαραμάγκου, «Μικρές αναμνήσεις»

«Νομίζω ότι η αντίδραση που υπήρξε απέναντι στην ομολογία του Γκίντερ Γκρας
ήταν υποκριτική», λέει ο Ζοζέ Σαραμάγκου, πριν καν μιλήσει για το νέο του
αυτοβιογραφικό βιβλίο. Ο Πορτογάλος που πήρε το Νόμπελ Λογοτεχνίας ένα χρόνο
πριν από τον Γκίντερ Γκρας, το 1998, λέει ότι «πολλοί από εκείνους που ασκούν
κριτική, δεν προβληματίζονται ως προς τη δική τους συνείδηση». Ο Ζοζέ
Σαραμάγκου, που ζει στα Κανάρια Νησιά, δήλωσε στην «Ελ Παΐς» έκπληκτος από τη
βιαιότητα των αντιδράσεων.

«Ήταν μόλις 17 ετών. Το υπόλοιπο της ζωής του δεν μετράει; Όσο για τους
υπαινιγμούς ότι με την ομολογία του ήθελε να προβάλει την αυτοβιογραφία του,
είναι ποταποί και επονείδιστοι». Πάντως, ο 83χρονος συγγραφέας προσέθεσε: «Δεν
θα μπορούσα ποτέ να φανταστώ ότι ο Γκίντερ Γκρας θα μπορούσε να έχει καταταγεί
στη Waffen-SS και μάλιστα εθελοντικά. Ούτως ή άλλως, όμως, πολλοί είναι
εκείνοι που αναζητούν τον αχίλλειο τένοντα ανθρώπων με επιρροή». H
αυτοβιογραφία του Γκίντερ Γκρας επρόκειτο να κυκλοφορήσει τον Σεπτέμβριο, αλλά
μετά τον θόρυβο που προκλήθηκε ο εκδοτικός του οίκος επέσπευσε την έκδοση του
βιβλίου και ήδη έχουν πωληθεί 150.000 αντίτυπα.

Αυτοβιογραφικό είναι και το καινούργιο βιβλίο του Ζοζέ Σαραμάγκου που
αναμένεται να κυκλοφορήσει στην Ιβηρική Χερσόνησο το Νοέμβριο. Γράφει για την
παιδική του ηλικία ώστε «οι αναγνώστες να κατανοήσουν καλύτερα από πού προήλθε
αυτός ο άνθρωπος που διαβάζουν». Γράφει για «οδυνηρές οικογενειακές
αναμνήσεις» (προέρχεται από φτωχή οικογένεια με πατέρα αστυνομικό) και δεν
μπορεί να δει την παιδική του ηλικία ως ειδυλλιακή, αφού τα γεγονότα που
περιγράφει δεν έχουν καθόλου ειδυλλιακό χαρακτήρα. «Είναι οι αναμνήσεις ενός
παιδιού», λέει. «Όχι ενός ενηλίκου που θέλει να πει πόσο σπουδαίος είναι».
Παρά την αρκετά προχωρημένη ηλικία του ο Ζοζέ Σαραμάγκου όχι μόνο γράφει
βιβλία, αλλά και καταθέτει δημόσια τις απόψεις του για μεγάλα θέματα της
επικαιρότητας. Πρόσφατα υπέγραψε άρθρο, από κοινού με τους Τζον Μπέργκερ,
Χάρολντ Πίντερ, Νόαμ Τσόμσκι, για τον πόλεμο στον Λίβανο και την
ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση, στο οποίο υποστηρίζει ότι η σημερινή κρίση
είναι αποτέλεσμα της συμπεριφοράς των Ισραηλινών. Επίσης επισημαίνει ότι οι
Ισραηλινοί απήγαγαν πρώτοι δύο Παλαιστίνιους στη Λωρίδα της Γάζας. Το λέει
άλλωστε και στην «Ελ Παΐς»: «Όσο δεν λύνεται το Παλαιστινιακό δεν πρόκειται να
υπάρξει ειρήνη. Το Ισραήλ θα αισθάνεται πάντα απειλούμενο και θα απαντά με
επιθετικότητα».