Xορεύοντας με τους μύθους

Σκηνή από το κομμάτι της Μάρθας Γκράχαμ «Ψυχής άβυσσος – Ο θρύλος της Μήδειας» που θα δούμε στο Ηρώδειο από το συγκρότημα που ίδρυσε πριν από 80 χρόνια

Σε ένα ελληνικό καλοκαίρι πλουσιότατο χορευτικά το Συγκρότημα Χορού Μάρθα
Γκράχαμ φτάνει από τις ΗΠΑ στην Θεσσαλονίκη και στην Αθήνα για να δώσει ένα
άξιο φινάλε γιορτάζοντας τα ογδόντα του χρόνια με ένα τετράπτυχο της
δημιουργού του εμπνευσμένο από την ελληνική μυθολογία υπό τον γενικό τίτλο «Οι
μύθοι της αρχαίας Ελλάδας»

Μάρθα Γκράχαμ: ένα μεγάλο κεφάλαιο στην ιστορία του σύγχρονου χορού – και
φυσικά όχι μόνο του αμερικανικού. Πρωτοπόρος! Γεννημένη το 1894, μαθήτρια της
άλλης πρωτοπόρου του αμερικανικού χορού Ρουθ Σεντ – Ντένις και του Τεντ Σον,
που το συγκρότημά τους κυριάρχησε στις ΗΠΑ την περίοδο μετά τον A’ Παγκόσμιο
Πόλεμο, εγκατέλειψε τους δασκάλους της το 1926 για να δημιουργήσει τη δική της
ομάδα, το Συγκρότημα Χορού Μάρθα Γκράχαμ. Που επέζησε του θανάτου της, το
1991, και έχοντας ήδη περιοδεύσει σε πενήντα χώρες και εμφανιστεί στις
μεγαλύτερες σκηνές όλου του κόσμου, επιστρέφει με καλλιτεχνική διευθύντριά του
σήμερα την Τζάνετ Έιλμπερ στο Ηρώδειο, «εκτός Φεστιβάλ», είκοσι τρία χρόνια
μετά την προηγούμενη εμφάνισή του εδώ, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών τότε,
περνώντας πρώτα από τη Θεσσαλονίκη.

Το συγκρότημα, που οι παραστάσεις του έχουν τεθεί υπό την αιγίδα του
υπουργείου Τουριστικής Ανάπτυξης – ΕΟΤ στο πλαίσιο της Παγκόσμιας Ημέρας
Τουρισμού (29 Σεπτεμβρίου), της πρεσβείας των ΗΠΑ και του αμερικανικού
προξενείου στη Θεσσαλονίκη, θα παρουσιάσει τέσσερα κομμάτια: «Περιπλάνηση στον
Λαβύρινθο – Αριάδνη και Μινώταυρος», χορογραφία του 1947 σε μουσική Τζανκάρλο
Μενότι, «Οπτασίες από τον Οίκο του Ατρέα – Σκηνές από την “Κλυταιμνήστρα”»,
έργο του 1958, εμπνευσμένο από την «Ορέστεια» του Αισχύλου, σε μουσική Χαλίμ
Ελ Νταμπ, «Ψυχής άβυσσος – Ο θρύλος της Μήδειας», που πρωτοπαρουσιάστηκε το
1946 σε μουσική Σάμουελ Μπάρμπερ και «Σκίτσα από το “Χρονικό” – Ωδή στη
Δημοκρατία» του 1936. Τα σκηνικά στα τρία πρώτα έργα υπογράφει ο περίφημος
Ιαπωνοαμερικανός γλύπτης, μόνιμος συνεργάτης της Γκράχαμ, Ισάμου Νογκούτσι.

Γύμνωσε το υποσυνείδητο

Στόχος της Μάρθας Γκράχαμ από την αρχή ήταν να εξερευνήσει την ανθρώπινη ψυχή
και το σύγχρονο πνεύμα. «Προσπάθησε να γυμνώσει το υποσυνείδητο, τα κρυμμένα
κίνητρα και τις συγκρούσεις που καθορίζουν τις πράξεις. Οι κινήσεις που
εισήγαγε ήταν καινούργιες, πρωτότυπες και άσχετες με οτιδήποτε προηγούμενο.
Στην αρχή ήταν αποκλειστικά δυνατές, κοφτές και βίαιες και μόνο αργότερα
χαρακτηρίζονται από κάποια ρευστότητα και τρυφερότητα», σημειώνει ο
Φερντινάντο Ρεϊνά στην «Ιστορία του μπαλέτου» που έχει γράψει (μετάφραση
Ανδρέας Ρικάκης, εκδόσεις Υποδομή). H καινούργια αυτή τεχνική έγινε σχολή που
σηματοδότησε την ιστορία του χορού, ενώ από τους κόλπους του συγκροτήματός της
ξεπετάχτηκαν πολλοί νεώτεροι ταλαντούχοι χορογράφοι που άρδευσαν τον
αμερικανικό χορό. H Μάρθα Γκράχαμ που χόρευε – η αθεόφοβη! – μέχρι τα 75 της
και συνέχισε, αδάμαστη από τον χρόνο, να διδάσκει και να χορογραφεί μέχρι τον
θάνατό της – σε ηλικία 97 ετών – έγινε εθνικός θεσμός στην πατρίδα της. Ακόμα
θυμόμαστε τους χορευτές να βγάζουν στη σκηνή του Ηρωδείου, το 1983, στον
χαιρετισμό, την ογδονταεννιάχρονη, τότε, εμβληματική μορφή, που δεν είχε
διστάσει να ακολουθήσει το συγκρότημα στην Ελλάδα, της οποίας η αρχαία
μυθολογία είχε εμπνεύσει ένα σημαντικότατο κομμάτι του έργου της και ορισμένα
αριστουργήματά της.

INFO

Στη Θεσσαλονίκη (Μέγαρο Μουσικής, τηλ. 2310 275625) με την υποστήριξη του
Δήμου Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο των MA’ Δημητρίων, 22 (στις 21.30), 23 και
24/9 (στις 16.30 και 21.30). Εισιτήρια: (απογευματινές) 40, 30, 20, (βραδινές)
60, 40, 25 ευρώ. Στην Αθήνα (Ηρώδειο, τηλ. 210-3272.000) με την υποστήριξη του
Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου Αθηναίων, 26 και 27/9 στις 20.30. Εισιτήρια:
90, 70, 50, 40, 25, (φοιτητικό) 15 ευρώ. Internet: http: //www.marthagraham.org