Tαξιδεύοντας στα μονοπάτια της μπίρας

Στην οροσειρά Τζιζέρα, στη βόρεια περιοχή της Τσεχικής Δημοκρατίας, το
χωριό Στάρι Χαρκόβ δεν μοιάζει καθόλου με μέρος κατάλληλο για ένα επικούρειο
προσκύνημα. Οδηγώντας μέσα από ένα σκοτεινό δάσος, σ’ έναν δρόμο που μόλις
χωράει ένα και μόνο Skoda, πλησίασα μια σειρά από ξύλινα σπίτια που έμοιαζαν
τόσο ειδυλλιακά και νωχελικά όσο ένα χιονοδρομικό κέντρο το μεσοκαλόκαιρο. Το
μόνο που ακουγόταν ήταν το βούισμα των εντόμων από το γειτονικό λιβάδι.

Καθώς όμως ο ήλιος άρχιζε να δύει, πλήθος ανθρώπων συγκεντρώθηκαν έξω από μια
κατοικία που έμοιαζε με αχυρώνα, παίρνοντας θέσεις γύρω από τρία μεγάλα
τραπέζια στην μπροστινή αυλή. Ντυμένοι με μπλουζάκια και φόρμες εργασίας,
σχημάτισαν ουρά μπροστά από ένα μικρό παράθυρο για να πάρουν μισόλιτρα μπίρας
Vendelin, σαν να ήταν υγρό χρυσάφι, αν και η τιμή – 15 κορόνες (ούτε 70 σεντς)
– αντιστοιχεί μόλις στο ήμισυ της συνηθισμένης τιμής μιας τσέχικης μπίρας.

Άρωμα. Γιατί να ταξιδέψει κάποιος ώς τα σύνορα με την Πολωνία και τη
Γερμανία για μια μπίρα; Κατ’ αρχάς, επειδή η συγκεκριμένη μπίρα είναι
εξαιρετική, με ένα ασυνήθιστα περίπλοκο άρωμα: ένα «μπουκέ» από άνθη
βερικοκιάς με μια νότα φρεσκοψημένου ψωμιού, σαν μαρμελάδα φρούτου πάνω σε
ψωμί από προζύμι. Και – το σημαντικότερο – επειδή εδώ είναι το μοναδικό μέρος
στον κόσμο όπου μπορεί κάποιος να γευθεί αυτήν την ιδιαίτερη τσέχικη μπίρα.
Ζυμώνεται κατά μικρές παρτίδες σε μια ξεχαρβαλωμένη αποθήκη από τον ιδιοκτήτη
της που της έδωσε και το όνομά του, τον Βεντελίν Κρκόσκα, και διανέμεται σε
μια ζώνη η οποία εκτείνεται σε περίπου δύο… ορεινούς λειμώνες. Δεν είναι
διαθέσιμη πουθενά αλλού και δεν της μοιάζει καμιά άλλη που έχω γευθεί.

Τσέχοι πίνουν μπίρες σε μπιραρία της Τσέσκε Μπουντεγιόβιτσε. Εκεί βρίσκεται η διασημότερη ζυθοποιία της Τσεχίας – η Budvar

Αναλλοίωτες. «Απ’ όλες τις μπίρες αργής ζύμωσης (λάγκερ), οι τσέχικες
μπίρες είναι σίγουρα οι πιο αναλλοίωτες», λέει ο Γκάρετ Όλιβερ, ο
αρχιζυθοποιός της Ζυθοποιίας Brooklyn και συγγραφέας του βιβλίου «Το τραπέζι
του αρχιζυθοποιού». «Όταν πηγαίνεις εκεί, στην Τσεχία, επιστρέφεις στις
αρχικές γεύσεις».

H καλή μπίρα είναι αξεδιάλυτα δεμένη με την περιοχή στην οποία παράγεται, όπως
ένα καλό κρασί Βουργουνδίας φέρει τα χαρακτηριστικά της περιοχής του. H
πραγματική Πίλσενερ, για παράδειγμα, είναι φτιαγμένη από το χαμηλής
περιεκτικότητας σε θειώδη και ανθρακικά άλατα νερό της τσέχικης πόλης Πίλσεν,
από την οποία κατάγεται. Πολλοί έχουν προσπαθήσει, αλλά είναι σχεδόν αδύνατο
να φτιάξεις μια καλή Πίλσενερ αλλού χωρίς να επεξεργαστείς το νερό – και ακόμη
και τότε η γεύση της μπίρας δεν θα είναι ποτέ η ίδια.

Στην Ευρώπη έχουν ήδη κάνει την εμφάνισή τους μερικά «μονοπάτια της μπίρας»,
όπως οι ζυθοποιίες της Κοιλάδας Σεν στο Βέλγιο, οι επτά μοναστικές ζυθοποιίες
των Τραπιστών μοναχών στο Βέλγιο και την Ολλανδία, και μια δωδεκαριά
ζυθοποιίες μπίρας Κελς στην Κολωνία.

100 ζυθοποιίες. Αλλά οι τσεχικές περιοχές είναι, από ορισμένες πλευρές,
η κοιτίδα της σύγχρονης ζυθοποιίας, καθώς η ιστορία τους στον τομέα αρχίζει
πριν από τουλάχιστον μία χιλιετία. Σήμερα υπάρχουν περίπου 450 τσέχικες μπίρες
που παρασκευάζονται από περίπου 100 ζυθοποιίες – από χρυσές Πίλσενερ μέχρι
μαύρες Πόρτερ. Επίσης οι Τσέχοι καταναλώνουν περισσότερη μπίρα απ’ ό,τι οι
πολίτες οποιασδήποτε άλλης χώρας στον κόσμο – περισσότερα από 150 λίτρα κατά
κεφαλήν ετησίως. «H Βοημία», λέει ο Γκάρετ Όλιβερ, «αποτελεί την πηγή για τις
περισσότερες μπίρες που υπάρχουν στον κόσμο».

BUDWEISER BUDVAR

H διασημότερη

Στην πόλη Τσέσκε Μπουντεγιόβιτσε βρίσκεται η διασημότερη ζυθοποιία της Τσεχίας
– η Budvar. Φτιάχνει μια γευστική λάγκερ που ονομάζεται Budweiser Budvar και
εδώ και χρόνια βρίσκεται σε διένεξη με τον αμερικανικό γίγαντα Anheuser-Busch
για τα δικαιώματα στο όνομα Budweiser. Το επιχείρημα της Budvar είναι απλό: η
πόλη Τσέσκε Μπουντεγιόβιτσε ονομάζεται Μπουντβάις (Budweis) στα γερμανικά και
«Budweiser» ονομάζεται κάποιος ή κάτι που προέρχεται από την πόλη αυτή. Οι
Τσέχοι υποστηρίζουν πως το όνομα – όπως το όνομα «σαμπάνια» – αναφέρεται στον
τόπο καταγωγής της μπύρας. H Anheuser-Busch διαφωνεί, επιχειρηματολογώντας πως
έφτιαξε την πρώτη της Budweiser το 1876 στο Σεντ Λιούις. H ζυθοποιία Budvar,
ωστόσο, επισημαίνει ότι ιδρύθηκε το 1895. Τα δικαστήρια ακόμη εξετάζουν τις
λεπτομέρειες.

PILSNER URQUELL

H χρυσή αγαπημένη που έφερε την επανάσταση

Αν η Budvar είναι η διασημότερη ζυθοποιία της Τσεχίας, η Pilsner Urquell είναι
η πιο αγαπημένη. Εκεί φτιάχνεται η «ορίτζιναλ» Πίλσενερ, η οποία έφερε
επανάσταση στη ζυθοποιία το 1842 ως η πρώτη χρυσή (όχι θολή) μπίρα μαζικής
παραγωγής στον κόσμο. Έχει εμπνεύσει μιμητές σ’ όλο τον κόσμο, αλλά λίγοι – αν
όχι κανένας – έχουν πετύχει τη μοναδική γλυκόπικρη γεύση της Pilsner Urquell,
που προέρχεται από τον συνδυασμό του μαλακού νερού της πόλης και τοπικών
συστατικών όπως η βύνη της Μοραβίας, ο λυκίσκος του Ζάτετς και η μαγιά που
χρησιμοποιεί η συγκεκριμένη ζυθοποιία.

LINKS: * www.budvar.cz/, * www.pilsnerurquell.com/