Δρόμοι

Δύο θεωρίες…

… υπάρχουν για την κοίλη Γη. Σύμφωνα με τη μία, ζούμε πάνω στον εξωτερικό
φλοιό της και από μέσα υπάρχει ένας άλλος κόσμος, το βασίλειο του Αγκάρθα,
όπως το λένε μερικοί, του βασιλιά του κόσμου (όπως τον φανταζόταν ο Γάλλος
φιλόσοφος Ρενέ Γκιενόν). H άλλη θεωρία λέει πως, μολονότι νομίζουμε ότι ζούμε
στον εξωτερικό φλοιό, στην πραγματικότητα ζούμε στο εσωτερικό του.

Από τους πρώτους…

… που υποστήριξαν πως η Γη είναι κούφια, το 1692, ήταν ο Άγγλος αστρονόμος
Έντμουντ Χάλεϊ (που ανακάλυψε τον ομώνυμο κομήτη). Εκείνος έλεγε πως η Γη
αποτελείται από τέσσερις σφαίρες που βρίσκονται η μια μέσα στην άλλη όπως οι
ματριόσκες. Τρεις αιώνες αργότερα, ο Αμερικανός Τζ. Κλιβς Σάιμς είπε πως ο
Βόρειος και ο Νότιος Πόλος είναι τα δύο ανοίγματα που οδηγούν στο εσωτερικό
της Γης (φαίνεται πως η «ανακάλυψή» του άγγιξε μια ευαίσθητη ανθρώπινη χορδή,
αφού πολλές φορές νιώθουμε την ανάγκη να ανοίξουμε μια τρύπα και να χαθούμε
από προσώπου Γης). Ο δημοσιογράφος Τζέρεμαϊ Ρέινολντς πίστεψε τον Σάιμς και
οργάνωσε μια εξερευνητική αποστολή, αλλά τον σταμάτησαν οι πάγοι της
Ανταρκτικής. Ακόμη και ο Χίτλερ λένε πως έστειλε κάποιον δόκτορα Χάιντς Φίσερ
στο βαλτικό νησί του Ρίγκεν, όπου με μια τηλεσκοπική φωτογραφική μηχανή
προσπαθούσε να εντοπίσει τον βρετανικό στόλο στον ουρανό (που, σύμφωνα με τη
θεωρία της κοίλης Γης, δεν είναι παρά η εσωτερική επιφάνεια του φλοιού της).

Για τον Σάιμς…

… έγραψε ο συγγραφέας Πολ Κόλινς στο βιβλίο του «H τρέλα του Μπάνβαρντ»,
όπου μάζεψε κι άλλες τέτοιες παράξενες ιστορίες, ανθρώπων που συχνά ήταν
ιδιοφυΐες, επιστήμονες που είχαν παίξει την καριέρα τους κορώνα – γράμματα με
λανθασμένες θεωρίες. Όπως ο σεβαστός Γάλλος φυσικός Ρενέ Μπλοντλό, που είχε
ανακαλύψει τις ακτίνες N στις αρχές του 20ού αιώνα. Οι ακτίνες N δεν υπήρξαν
ποτέ – τουλάχιστον μέχρι τώρα -, αλλά τότε είχαν προκαλέσει μεγάλη εντύπωση
στην επιστημονική κοινότητα. Ή όπως ο Αμερικανός καλλιτέχνης Τζον Μπάνβαρντ,
που τον 19ο αιώνα είχε γίνει ο πλουσιότερος και διασημότερος ζωγράφος του
κόσμου, χάρη στα τοπία που ζωγράφιζε με τα «διοράματά» του. Σήμερα πια δεν τον
θυμάται κανείς, ούτε αυτόν ούτε τα έργα του. Ένας άλλος, πάλι, ο μουσικός
Ζαν-Φρανσουά Σιντρ, είχε ανακαλύψει τη Σολρεσόλ, μια ξεχασμένη πια παγκόσμια
γλώσσα, βασισμένη αποκλειστικά σε μουσικές νότες.

Ο Ουμπέρτο Έκο…

… ασχολείται συχνά με τέτοιους «παλαβούς», σαν από έμμονη ιδέα, όπως
παραδέχεται ο ίδιος. Το βρίσκει χρήσιμο να στοχάζεται κανείς τέτοιες
εξωφρενικές θεωρίες που κάποτε τις έπαιρναν στα σοβαρά, γιατί έτσι μαθαίνει να
είναι κουμπωμένος απέναντι στις νέες ιδέες που κάθε τόσο επιστήμονες και άλλοι
παρουσιάζουν σαν θέσφατα. Ας μας επιτρέψει όμως εδώ ο υπομονετικός αναγνώστης
να αναλάβουμε αυτόκλητοι την υπεράσπιση αυτών των «παλαβιάρηδων» (έστω λόγω
κάποιας εκλεκτικής συγγένειας): χωρίς τα «ψεύδη» τους δεν θα μπορούσαμε σήμερα
να ζούμε τις «αλήθειες» μας.