Yπηρεσία… καθυστερήσεων

Σημαντικές υποθέσεις που αφορούν ολιγοπώλια και αδιαφανείς τρόπους
διαμόρφωσης των τιμών σε προϊόντα και υπηρεσίες «αραχνιάζουν» στα συρτάρια της
Επιτροπής Ανταγωνισμού, η οποία παραμένει ανίκανη να αντεπεξέλθει στις
υποχρεώσεις της με την ταχύτητα που απαιτούν οι συνθήκες της αγοράς.

H καθυστέρηση της ανεξάρτητης αρχής να ολοκληρώσει την εξέταση των υποθέσεων
αυτών αφήνει ανυπεράσπιστο τον καταναλωτή και καθιστά κενές περιεχομένου τις
κατά καιρούς κυβερνητικές εξαγγελίες περί παραπομπής των «ύποπτων» υποθέσεων
σε αυτήν. Αν χρειάζεται τρία χρόνια για να αποφασίσει η Επιτροπή Ανταγωνισμού,
η παραπομπή δεν έχει νόημα…

Δυστυχώς, οι έρευνες που βρίσκονται «ξεχασμένες» στα συρτάρια της Επιτροπής
Ανταγωνισμού αφορούν σημαντικούς κλάδους της οικονομίας, στους οποίους κατά
διαστήματα έχουν διαπιστωθεί και καταγγελθεί κρούσματα κερδοσκοπίας και
ολιγοπωλιακή λειτουργία της αγοράς.

Καταναλωτικά προϊόντα

Πρόκειται για υποθέσεις όπως οι πρακτικές των εταιρειών και η τιμολόγηση στο
ελαιόλαδο, τα εμφιαλωμένα νερά – αναψυκτικά, τα γαλακτοκομικά, τα ξενόγλωσσα
βιβλία, τα απορρυπαντικά, τα κατεψυγμένα λαχανικά, τα βενζινάδικα εθνικών
οδών, αλλά και η τιμή της ντομάτας, των ροδακίνων, τα φορτοεκφορτωτικά στη
λαχαναγορά του Ρέντη και οι τραπεζικές εργασίες, που είτε έχει ανακοινωθεί ότι
εξετάζονται από την ίδια την Επιτροπή Ανταγωνισμού είτε έχουν παραπεμφθεί από
τον υπουργό Ανάπτυξης κ. Δημήτρη Σιούφα προκειμένου να ελεγχθεί αν λειτουργεί
ορθά ο ανταγωνισμός.

Τα ολιγοπώλια

Από το 2004 η Επιτροπή Ανταγωνισμού είχε ανακοινώσει ότι αρχίζει έρευνα για τη
λειτουργία του ανταγωνισμού στις επιχειρήσεις ελαιολάδου, γαλακτοκομικών,
εμφιαλωμένων νερών – αναψυκτικών και τραπεζικών εργασιών. Οι αγορές των τριών
αγαθών χαρακτηρίζονται από ολιγοπωλιακή συγκέντρωση με σοβαρό ενδεχόμενο τον
καθορισμό των τιμών. Όμως μέχρι σήμερα μόνο η έρευνα στην αγορά γάλακτος έχει
φτάσει σε ικανοποιητικό επίπεδο – σύμφωνα με ανακοίνωση της Επιτροπής – αν και
τα όποια στοιχεία έχει συγκεντρώσει παραμένουν στο στάδιο της επεξεργασίας.

Πόσα αγνοούνται

Πριν από περίπου ενάμιση χρόνο ο υπουργός Ανάπτυξης είχε ζητήσει επίσης από
την Επιτροπή να διερευνήσει για ποιον λόγο οι πολυεθνικές εταιρείες πωλούν στη
χώρα μας τα απορρυπαντικά, τα κατεψυγμένα λαχανικά και άλλα προϊόντα
νοικοκυριού, ακριβότερα σε σχέση με άλλα κράτη της E.E. Μέχρι σήμερα δεν έχει
υπάρξει αποτέλεσμα. Ανάλογη είναι και η εξέλιξη στην έρευνα που άρχισε η
Επιτροπή και για τη διαμόρφωση της τιμής της ντομάτας από πέρσι το Πάσχα.
Επίσης αγνοείται η… τύχη της υπόθεσης για την κατάρτιση από τους
κονσερβοποιούς ενιαίων τιμών στα ροδάκινα που αγοράζουν από τους παραγωγούς.
Αναβολή για το προσεχές μέλλον έχει πάρει και η υπόθεση ενιαίας τιμολόγησης
των οπωροκηπευτικών που εκφορτώνουν στη λαχαναγορά του Ρέντη οι
φορτοεκφορτωτές.

Στις τράπεζες

Σε εκκρεμότητα επί σχεδόν δύο χρόνια βρίσκεται και η έρευνα στον χώρο των
τραπεζών. H Επιτροπή θα διενεργούσε ελέγχους για την ύπαρξη ολιγοπωλίων και
τον καθορισμό ενιαίων τιμολογήσεων από τις τράπεζες για διάφορες συναλλαγές.
Ωστόσο, ούτε και σε αυτό το θέμα υπάρχει ακόμη κάποιο πόρισμα, εκτός από την
πρόσφατη καταδικαστική εισήγηση της Γενικής Διεύθυνσης σχετικά με τη σύμβαση
τραπεζών και της ΔΙΑΣ A.E., όσον αφορά την καταβολή των εργοδοτικών εισφορών
στο IKA μέσω τραπεζών, που όμως θα συζητηθεί τον ερχόμενο Οκτώβριο.

Από το 2003 εκκρεμεί στην Επιτροπή και η καταγγελία αλυσίδας βιβλιοπωλείων που
διαθέτει ξενόγλωσσα βιβλία, για κατάχρηση δεσπόζουσας θέσης από χονδρεμπόρους
στον κλάδο.

Περί πρατηρίων

Πέντε φορές ο υπουργός Ανάπτυξης Δημήτρης Σιούφας και ο υφυπουργός Γιάννης
Παπαθανασίου έχουν παραπέμψει στην Επιτροπή τη διερεύνηση ενδεχόμενης
κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης από πρατήρια υγρών καυσίμων στις εθνικές οδούς,
με αποτέλεσμα να ανεβαίνουν υπερβολικά οι τιμές στη βενζίνη. Ανάλογη παραπομπή
έχει γίνει και για τον έλεγχο των συμβάσεων ανάμεσα σε εταιρείες εμπορίας και
βενζινάδικα. Μάλιστα, με νέα παραπομπή ο υπουργός Ανάπτυξης ζήτησε πριν από
μερικές ημέρες την εξέταση και πάλι της συγκεκριμένης αγοράς, αξιοποιώντας τη
διάταξη του νέου νόμου που θέτει χρονικά όρια στην έρευνα. Μέχρι σήμερα πάντως
στις παλαιές υποθέσεις δεν έχουν υπάρξει αποτελέσματα. Επιπλέον αναβλήθηκε,
άγνωστο για πότε, η ακροαματική διαδικασία των εταιρειών εμπορίας
πετρελαιοειδών ΒΡ και Shell, οι οποίες κατηγορούνται για εναρμονισμένες
εκπτώσεις σε πρατήρια, με αποτέλεσμα την άνοδο των τιμών. H Γενική Διεύθυνση
της Επιτροπής έχει ζήτηση την επιβολή προστίμου ύψους 100.000 ευρώ στις
εταιρείες.

Καταδίκες, πρόστιμα, με… δύναμη ταχείας επέμβασης

ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, σε μεγάλο βαθμό, το έργο της Επιτροπής Ανταγωνισμού αφορά
περιπτώσεις συγκεντρώσεων στην αγορά, από εξαγορές και συγχωνεύσεις εταιρειών,
όταν την ίδια ώρα εκκρεμούν σημαντικά θέματα, όπως τα πορίσματα για τη
λειτουργία της αγοράς καυσίμων (πάνω από ενάμιση χρόνο) και άλλων νευραλγικών
κλάδων του εμπορίου και της βιομηχανίας. Φυσικά υπάρχουν και υποθέσεις όπου
επενέβη η Επιτροπή και υπήρξαν αποτελέσματα.

Τα σούπερ μάρκετ

H πλέον χαρακτηριστική είναι η υπόθεση της παραπομπής και καταδίκης αλυσίδων
σούπερ μάρκετ για συμφωνίες κυρίων όσον αφορά τις τιμές των προϊόντων, στην
οποία η Επιτροπή αντέδρασε με την απαιτούμενη ταχύτητα, ίσως και γιατί στη
συγκεκριμένη περίπτωση είχε την πολιτική ενθάρρυνση από την κυβέρνηση να
προχωρήσει γρήγορα…

Ολιγοπώλια

Χαρακτηριστικές είναι και οι περιπτώσεις της Ολυμπιακής και της Aegean, στις
οποίες επέβαλε πρόστιμα 210.000 ευρώ για εναρμονισμένες πρακτικές πώλησης
εισιτηρίων, ενώ άλλη μία είναι η παρέμβασή της στην αγορά εμφιαλωμένων νερών
λόγω υπερβολικών ανατιμήσεων, με αποτέλεσμα την επιβολή προστίμων.

Λίγο προσωπικό

Από την πλευρά της Επιτροπής Ανταγωνισμού η καθυστέρηση δικαιολογείται από το
λίγο προσωπικό, αλλά και τη σοβαρότητα των υποθέσεων για τις οποίες απαιτείται
ενδελεχής έλεγχος. Όμως σε μια αγορά όπου η κερδοσκοπία οργιάζει, ο χρόνος
έχει σημασία και τα τρία χρόνια που μπορεί να εκκρεμεί μια υπόθεση ίσως
ακυρώνει την αξία της όποιας απόφασης.