Eλληνικές εκστρατείες στο άγνωστο

Στο «τούνελ» άλλης μιας «ειρηνευτικής αποστολής» με άγνωστο – και
απρόβλεπτο – τον χρόνο εξόδου ετοιμάζεται να μπει η Ελλάδα. Το θέμα της
ένταξης της Ελλάδας σε μια στρατιωτική αποστολή στον Λίβανο άνοιξε η ίδια η
κυβέρνηση και ήδη, ανεξαρτήτως των επίσημων δηλώσεων, στο Πεντάγωνο έχει
αρχίσει ο βασικός σχεδιασμός των εναλλακτικών σεναρίων συμμετοχής.

«Το θέμα δεν είναι απλό, εξετάζεται με προσοχή από στρατιωτικής πλευράς»,
επισημαίνουν αρμόδιοι επιτελείς, οι οποίοι, πέραν των μεγάλων επιχειρησιακών
κινδύνων που εγκυμονεί οποιαδήποτε αποστολή σε άγνωστο έδαφος, έχουν να
αντιμετωπίσουν άλλον ένα μεγάλο πονοκέφαλο – τους αριθμούς: αυτή τη στιγμή
1.221 Έλληνες στρατιωτικοί – άνδρες και γυναίκες – συμμετέχουν σε
«ειρηνευτικές αποστολές» του ΝΑΤΟ, της E.E. και του ΟΗΕ σε 15 καυτά σημεία του
πλανήτη με κόστος που πλησιάζει τα 200 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο!

15 χρόνια ακόμη. Όμως δεν είναι μόνο αυτά: ορισμένες αποστολές έκλεισαν
ήδη 15ετία (!), ενώ η πιο δύσκολη απ’ όλες είναι αυτή στο Αφγανιστάν, για την
οποία μόλις προχθές εκφράστηκε επισήμως η πρόβλεψη ότι θα χρειαστεί μια 15ετία
ακόμη για να ολοκληρώσει την αποστολή της. Βεβαίως, όταν το 2002 ξεκινούσε για
την μακρινή Καμπούλ το πρώτο ελληνικό τμήμα Μηχανικού, όλοι υπολόγιζαν ότι σε
2-3 χρόνια θα ξέμπλεκαν. Σήμερα οι επιθέσεις των Ταλιμπάν είναι περισσότερες
και σφοδρότερες από ποτέ – μόνο φέτος οι νεκροί έφθασαν τους 1.700 – ενώ οι
Αμερικανοί… παραχώρησαν τις προάλλες την ευθύνη του καυτού Νότιου Αφγανιστάν
στο ΝΑΤΟ και οι ίδιοι ετοιμάζουν τη σταδιακή αποχώρησή τους…

H κατάσταση αυτή προβληματίζει σοβαρά πολλούς από τους Ευρωπαίους εταίρους της
πολυεθνικής αποστολής και έρχεται να δικαιώσει τον Γερμανό αναλυτή της «Ντι
Τσάιντ» κ. Ματίας Κέις που σημείωνε τις προάλλες: είτε σήμερα στο Κόσοβο και
στο Κονγκό είτε αύριο στη Μέση Ανατολή, οι ειρηνευτικές αποστολές υπακούουν
λιγότερο σε μια επεξεργασμένη στρατηγική και περισσότερο στις αναγκαιότητες
που δημιουργούν ο ΟΗΕ, οι ΗΠΑ και το… CNN!

Διπλωματία νέας μορφής. Στις χώρες της πρώην Γιουγκοσλαβίας η ξένη
στρατιωτική παρουσία – και της Ελλάδας – συνεχίζει να είναι αναγκαία πάνω από
12ετία και χωρίς να διαγράφεται ορατή η έξοδος του «τούνελ». «Στρατηγική
εξόδου» δεν καταρτίζεται σχεδόν ποτέ, λέει έμπειρος επιτελής αναφερόμενος
κυρίως στους Αμερικανούς που λίγο – πολύ είναι οι «καθοδηγητές» των
ειρηνευτικών αποστολών την τελευταία 15ετία. «Αυτό φαίνεται καθαρά και στο
Ιράκ», λέει παραδεχόμενος παράλληλα ότι η Ουάσιγκτον «πιέζει» έντονα τους
συμμάχους της να προσχωρούν στους «προθύμους»… Ωστόσο ο ίδιος επισημαίνει
ότι σε κάποιες περιπτώσεις, όπως χώρες της Βαλκανικής, η ελληνική συμμετοχή
είναι αναγκαία για λόγους γεωπολιτικούς, οικονομικούς και διπλωματικούς.
«Υπάρχει μια νέα μορφή διπλωματίας – των “ειρηνευτικών αποστολών”», τονίζει με
νόημα.

Οι κίνδυνοι παραμονεύουν…

«H αποστολή μας είναι δύσκολη. Ωστόσο λαμβάνουμε όλα τα μέτρα ασφαλείας για να τους αποσοβήσουμε», λέει ο αντισυνταγματάρχης των Καταδρομών Σταύρος Βαρούνας (αριστερά), διοικητής του Ελληνικού Τάγματος Ειδικής Συνθέσεως στο Αφγανιστάν. Στο βάθος το τεθωρακισμένο που προστατεύει τους Έλληνες ειρηνευτές

Ο διοικητής του Ελληνικού Τάγματος στο Αφγανιστάν είναι λιτός: «H αποστολή μας
είναι δύσκολη. Σε όλες τις περιπτώσεις και κάθε μέρα – λέει ο καταδρομέας
αντισυνταγματάρχης Σταύρος Βαρούνας – υπάρχουν κίνδυνοι. Ωστόσο, συμπληρώνει,
είμαστε επαγγελματίες, εκπαιδευμένοι, εξοπλισμένοι και σαφώς λαμβάνουμε όλα τα
μέτρα ασφαλείας για να τους αποσοβήσουμε».

Τα μέτρα αυτά ωστόσο δεν απέτρεψαν τη βομβιστική επίθεση σε ελληνική φάλαγγα
στα προάστια της Καμπούλ πριν από λίγους μήνες. Ούτε και την επίθεση με
ρουκέτα – ευτυχώς χωρίς θύματα – πριν από λίγες ημέρες στον χώρο όπου
στεγάζεται η διοίκηση της συμμαχικής δύναμης ISAF, όπου στρατωνίζονταν
προσωρινά και 29 Έλληνες.

Βομβιστική επίθεση. «Ήταν οδυνηρό, αλλά ευτυχώς είχαμε μόνο δύο ελαφρά
τραυματίες συναδέλφους», λέει υπαξιωματικός των Ειδικών Δυνάμεων ο οποίος
έζησε από κοντά τη βομβιστική επίθεση που δέχθηκε ελληνική φάλαγγα. «Μάλλον
μας μπέρδεψαν με άλλους», υποστηρίζει ο νεαρός καταδρομέας, που θέλει να
πιστεύει ότι «οι Γιουνάν» (οι Έλληνες) αντιμετωπίζονται διαφορετικά απ’ ό,τι
οι άλλοι σύμμαχοι. Πιο ρεαλιστής, ένας απόστρατος σήμερα στρατηγός λέει ότι η
επίθεση ήταν «μήνυμα» προκειμένου να μη συναινέσουν οι Έλληνες – και οι άλλοι
Ευρωπαίοι – στο «πέρασμα» της ευθύνης για τις επιχειρήσεις από τις ΗΠΑ στο
ΝΑΤΟ.

H ελληνική αποστολή, πέραν των μέτρων που λαμβάνει, έχει ως «ασπίδα» και το
ανθρωπιστικό έργο που προσφέρει. Αυτό μάλιστα πρωτίστως ισχύει για το Κόσοβο,
όπου μερικοί τοπικοί ηγέτες και ορισμένα αλβανόφωνα εξτρεμιστικά στοιχεία δεν
καλοβλέπουν την ελληνική παρουσία. «H Ελληνική Δύναμη Κοσσυφοπεδίου είναι
παράγοντας ασφαλείας και σταθερότητας στην περιοχή», λέει στα «NEA» ο
αντισυνταματάρχης Νίκος Μέκρας, διοικητής του 501 Τάγματος στο Ουρόσεβατς και
που έχει υπό τη διοίκησή του και διμοιρία Αρμενίων. Όπως εξηγεί, η συνεργασία
με τους τοπικούς φορείς είναι συνεχής, ενώ το κύριο έργο της ΕΛΔΥΚΟ είναι η
διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας, η κατασκευή έργων και η παροχή υγειονομικής
περίθλαψης.

«Μπλακ Χοκ Ντάουν». Στο… «παρά ένα» μιας γενικευμένης σύγκρουσης με
όχλο εξτρεμιστών – που μάλλον από κάποιο κέντρο καθοδηγείτο – έφθασε πέρυσι
15μελές ελληνικό στρατιωτικό απόσπασμα στο Ουρόσεβατς, στο Βόρειο Κόσοβο. Οι
Έλληνες φρουρούσαν μια ορθόδοξη σερβική εκκλησία, όταν δέχθηκαν επίθεση και
υπέστησαν πολύωρη πολιορκία από αλβανόφωνους εξτρεμιστές οι οποίοι τραυμάτισαν
έναν υπολοχαγό. «Έζησα ένα μίνι αλλά κανονικό… “Μπλακ Χοκ Ντάουν”…»,
λέει… σινεφίλ υπαξιωματικός που ήταν στην ομάδα απεγκλωβισμού. «Ευτυχώς που
ήρθαν έγκαιρα τα τεθωρακισμένα μας και μετά αμερικανικά ελικόπτερα ρίχνοντας
βολές, δακρυγόνα και φωτοβολίδες και μας έσωσαν», τονίζει για εκείνη τη
δύσκολη νύχτα, που ρίσκαραν όπως λέει τη ζωή τους.