Aς είναι καλά… οι νερουλάδες

Στο έλεος των… νερουλάδων αφήνει η πολιτεία τα νησιά του Αιγαίου. Το
μοναδικό σχέδιο διαχείρισης υδάτινων πόρων που διαθέτει είναι η μεταφορά του
νερού – λύση ακριβή που ωστόσο δεν λύνει το ολοένα και οξύτερο πρόβλημα
λειψυδρίας που αντιμετωπίζουν οι Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα.

Στα συμπεράσματα αυτά κατέληξε έρευνα του Εργαστηρίου Εγγειοβελτιωτικών Έργων
και Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, που επιμελήθηκε ο
καθηγητής Γιώργος Τσακίρης. Ο τελευταίος, που διαθέτει και την ιδιότητα του
προέδρου της Ελληνικής Επιτροπής Διαχείρισης Υδάτινων Πόρων, είναι
κατηγορηματικός ως προς τις ευθύνες της κεντρικής εξουσίας: «Αδιαφορούν, δεν
έχουν σχέδιο και αφήνουν τα πράγματα στην τύχη τους», λέει. Την ίδια στιγμή
δεκάδες είναι τα νησιά που αντιμετωπίζουν και αυτό το καλοκαίρι προβλήματα
επάρκειας νερού – και καταφεύγουν στη λύση της μεταφοράς από αλλού. Από την
Αμοργό έως τα Κουφονήσια και την Κίμωλο και από το Αγαθονήσι έως τους Λειψούς,
την Κάλυμνο και την Ψέριμο, οι ανάγκες είναι πολύ μεγαλύτερες σε σχέση με τους
διαθέσιμους υδάτινους πόρους.

Και τα μεγάλα νησιά

Τα προβλήματα είναι έντονα ακόμα και σε μεγάλα νησιά. H Τήνος, για παράδειγμα,
έχει ετήσιες ανάγκες 950.000 κυβικών μέτρων νερού – το διαθέσιμο νερό όμως δεν
ξεπερνάει τα 850.000 κυβικά. Οι κάτοικοι της Πάτμου χρειάζονται για το ίδιο
διάστημα 420.000 κυβικά μέτρα, όταν – με το ζόρι – οι διαθέσιμοι πόροι φτάνουν
τα 375.000. Καθημερινά φορτηγά πλοία αναχωρούν από την Ελευσίνα ή το Λαύριο
φορτωμένα με νερό, ενώ από την περιοχή Κάλαθος της Ρόδου γίνεται το ίδιο για
τα νησιά της Δωδεκανήσου.

«Το κόστος είναι δυσβάσταχτο», αναφέρει ο κ. Τσακίρης. «Είναι ενδεικτικό ότι
για την περίοδο 1997 έως 2004 έχουν δαπανηθεί 33 εκατομμύρια ευρώ για τη
μεταφορά νερού. Δηλαδή 4,12 εκατομμύρια ευρώ τον χρόνο». Ο καθηγητής
επισημαίνει ότι καθώς δεν λαμβάνεται κανένα μέτρο για την αντιμετώπιση του
προβλήματος η κατάσταση θα επιδεινώνεται χρόνο με τον χρόνο. Το κόστος
μεταφοράς στις Κυκλάδες, ανά κυβικό μέτρο νερού, έχει ήδη ανέλθει στα 6,73
ευρώ. Το 1997 το κόστος ήταν 5,43 ευρώ. Ταυτόχρονα όμως αυξάνεται – ειδικά
τους καλοκαιρινούς μήνες – και η ζήτηση. H Φολέγανδρος είναι ενδεικτικό
παράδειγμα. Οι μέσες μηνιαίες ανάγκες του νησιού σήμερα είναι 23.500 κυβικά
μέτρα νερού. Το 2030 έχει υπολογιστεί ότι θα φτάσουν τα 33.500.

Να δοθούν κίνητρα

«KAI ΟΜΩΣ βρίσκονται λύσεις», λέει ο καθηγητής Γιώργος Τσακίρης και
δίνει ορισμένα παραδείγματα. «Υπάρχουν σε νησιά, για παράδειγμα στην Κάλυμνο,
λιμνοδεξαμενές – που έχει μεν ξεκινήσει η κατασκευή τους αλλά δεν έχει
ολοκληρωθεί ποτέ. Καλό θα ήταν να τελειώσουν. Σε μικρότερα νησιά θα μπορούσαν
να κατασκευασθούν μονάδες αφαλάτωσης. Επίσης θα έπρεπε να εξεταστεί η
αξιοποίηση των υδάτινων πόρων νησιών με αποθέματα νερού, όπως η Νάξος. Το νερό
της Νάξου θα μπορούσε να «ξεδιψάσει» τη Σχοινούσα, τη Δονούσα, την Ηρακλειά,
το Κουφονήσι. Θα ήταν χρήσιμο να δοθούν κίνητρα για τη λειτουργία συστημάτων
ανακύκλωσης του νερού σε μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, ή για την κατασκευή
υπόγειων δεξαμενών σε σπίτια για τη συλλογή των νερών της βροχής.