Πικρία για ένα σχόλιο

Με αφορμή σχόλιο του Γιώργου Δ.K. Σαρηγιάννη, ο σκηνοθέτης Σπύρος A.
Ευαγγελάτος έστειλε την ακόλουθη επιστολή:

Στο φύλλο της 20ής Ιουλίου της έγκριτης εφημερίδας σας ο φίλος κ. Γιώργος
Σαρηγιάννης γράφει ένα σημείωμα με τίτλο «Απορίες για μια “πικρία”». Στο
σημείωμα αυτό, με αφορμή την Παράβαση των Σφηκών ο κ. Σαρηγιάννης – τον οποίο
ειλικρινά τιμώ – αναπτύσσει διάφορες σκέψεις του περί του Φεστιβάλ της
Επιδαύρου υπό μορφήν αποριών, στις οποίες καλούμαι να απαντήσω. (Αν έβαζα
τίτλο στο σημείωμά μου θα ήταν «Πικρία για κάποιες απορίες»).

1) Αντικατέστησα ένα σημείο της αριστοφανικής Παράβασης, στο οποίο ο
ποιητής διαμαρτύρεται γιατί δεν του δόθηκε την προηγούμενη χρονιά το πρώτο
βραβείο, με μια πολύ προσεγμένα διατυπωμένη διαμαρτυρία για την απομάκρυνσή
μας φέτος απ’ την Επίδαυρο. Ο κ. Σαρηγιάννης αναρωτιέται αν αυτό είναι «σωστό»
ή «λάθος», «ευγενικό» ή «αγενές» κ.λπ. Αλλά όταν πριν από 2.500 χρόνια
μπορούσε να διαμαρτύρεται ο Αριστοφάνης και σε άλλο σημείο της ίδιας Παράβασης
μπορούσε να επιτίθεται με φοβερούς χαρακτηρισμούς κατά του Κλέωνα, της
ισχυρότερης πολιτικής προσωπικότητας της εποχής, νομίζω ότι δεν ταιριάζει να
χαρακτηρίσουμε τη δική μου ενέργεια ως «αγένεια» και «λάθος». Εξάλλου η όλη
Παράβαση ερμηνεύθηκε ανάλαφρα και με χιούμορ. Δεν βγήκαμε να διαμαρτυρηθούμε
ούτε στον Τύπο ούτε στα κανάλια κ.λπ., αλλά διατυπώσαμε τα παράπονά μας με
αυτόν τον κομψό αριστοφανικό τρόπο.

2) Ο κ. Σαρηγιάννης αναρωτιέται αν υπάρχουν Φεστιβάλ στον κόσμο, όπου
συμμετέχουν τακτικά οι ίδιοι θίασοι. Εδώ όμως δεν πρόκειται περί ενός Φεστιβάλ
για όλες τις τέχνες ή έστω για όλες τις εκφάνσεις του παγκόσμιου θεατρικού
δραματολογίου, αλλά περί ενός ειδικού φεστιβάλ αφιερωμένου στο αρχαίο δράμα.

Μέχρι το 1975 το υπηρετούσε μόνο το Εθνικό Θέατρο με τους ίδιους μεγάλους
σκηνοθέτες και πρωταγωνιστές. Υπενθυμίζω ότι σε άλλα ειδικά φεστιβάλ
συμμετέχουν πάντα οι ίδιοι θίασοι και καλλιτέχνες (π.χ. Καμπούκι, Νο, κ.λπ.).
Αυτό δεν σημαίνει βέβαια ότι δεν πρέπει να εντάσσονται και άλλα νεώτερα
σχήματα ή καλλιτέχνες. Άλλωστε τα τελευταία 15-20 χρόνια παρήλασαν πολλοί νέοι
ή νεώτεροι σκηνοθέτες (κυρίως με τα κρατικά μας θέατρα) που έδωσαν το στίγμα
τους, όπως δεν έλειψαν και σημαντικοί ξένοι θίασοι. Ο λόγος που πιστεύουμε ότι
στα σχήματα που επελέγησαν (χωρίς κανένα να αφαιρεθεί) μπορούσε να προστεθεί
το Αμφι-Θέατρο είναι διότι το Αμφι-Θέατρο αποτελεί την κύρια συνέχεια της
παράδοσης του Εθνικού Θεάτρου στο αρχαίο δράμα, μεταλλαγμένης βέβαια
αισθητικά, αλλά με έμφαση στα νοήματα των κειμένων και στον λόγο.

3) Ο κ. Σαρηγιάννης υπενθυμίζει ότι το Αμφι-Θέατρο πρωτομπήκε επίσημα
στην Επίδαυρο το 1980, όταν συμπλήρωνε το πέμπτο έτος της πορείας του. Ναι,
αλλά για τον υπογράφοντα ήταν τότε η ένατη παρουσία του στο αργολικό θέατρο,
ενώ είχε στο ενεργητικό του πάνω από 75 σκηνοθεσίες αρχαίου δράματος, όπερας,
διεθνούς δραματολογίου στην Ελλάδα και στο εξωτερικό (Βιέννη, Ζυρίχη,
Ζάλτσμπουργκ, Λουκέρνη κ.λπ.).

4) Τέλος ο κ. Σαρηγιάννης αναρωτιέται πώς εγώ δεν έχω ανάγκη από
«αγρανάπαυση» (σε σχέση με το αρχαίο δράμα). Είναι σαν να του έλεγα εγώ να
ξεκουραστεί ένα καλοκαίρι και να μη γράφει. Πάντως καρπός της φετινής μου
«αγρανάπαυσης» ήταν η παράσταση των Σφηκών, όπου εξαντλήθηκαν όλα (ναι, όλα!)
τα εισιτήρια του Ηρωδείου, το κοινό του οποίου επευφήμησε «ηχηρά» ηθοποιούς
και συντελεστές.