Διαστάσεις 11 χρόνια μετά τη σφαγή της Σρεμπρένιτσας

Στην καθιερωμένη πλέον τελετή έντεκα χρόνια χθες από τη σφαγή της
Σρεμπρένιτσας δεν ακούστηκε καμία πολιτική ομιλία. Τον ήχο που έκανε το χώμα
καθώς έπεφτε πάνω στα φέρετρα, τον συνόδευαν μόνο λυγμοί και ψιθυριστές
προσευχές.

Σρεμπρένιτσα, 11 χρόνια μετά: «Ολόκληρη αυτή η κοιλάδα είναι ένα μεγάλο νεκροταφείο, όλοι εδώ είναι νεκροί, ακόμα και αυτοί που περπατάνε»…

Περισσότεροι από 50.000 επιζήσαντες, συγγενείς των θυμάτων και (λίγοι,
ελάχιστοι) αξιωματούχοι, ανάμεσά τους και η εισαγγελέας του Διεθνούς Ποινικού
Δικαστηρίου της Χάγης, Κάρλα ντελ Πόντε, συγκεντρώθηκαν χθες στο
κοιμητήριο-μνημείο στο Ποτοτσάρι, στην είσοδο της Σρεμπρένιτσας, για να
τιμήσουν τους 8.000 μουσουλμάνους κατοίκους, άνδρες και παιδιά, που
σφαγιάστηκαν πριν από έντεκα χρόνια από τις δυνάμεις των Σερβοβόσνιων, τους
άνδρες του Μλάντιτς και του Κάρατζιτς, οι οποίοι εξακολουθούν να διαφεύγουν.
Στα 1.937 θύματα που αναπαύονταν ήδη στο κοιμητήριο προστέθηκαν ακόμα 505,
πρόσφατα αναγνωρισμένα. Χιλιάδες άνθρωποι, όμως, εξακολουθούν να αγνοούνται. H
περιοχή είναι γεμάτη μαζικούς τάφους. Θα περάσουν χρόνια μέχρις ότου – αν ποτέ
– βρεθούν, αναγνωριστούν και ενταφιαστούν όλα τα θύματα της χειρότερης σφαγής
που διαπράχθηκε στην Ευρώπη έπειτα από τον B’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Από νωρίς χθες το πρωί, τη σιωπή έσκιζαν μόνο οι κραυγές των μανάδων και των
χηρών που αναζητούσαν τους νεκρούς τους. Πολλές γυναίκες δεν άντεξαν και
λιποθύμησαν στη διάρκεια της τελετής. H 65χρονη Κεμάλα Καμπίλοβιτς έκλαιγε
πλάι στο φέρετρο του γιου της, του Κεμάλ. Ήταν 31 ετών όταν σκοτώθηκε. «Έχασα
ακόμα δυο γιους, τον Ράμο, ήταν 24, και τον Ισμέτ, 26 χρόνων, καθώς και τον
άντρα μου, τον Χάτζρο. Μέχρι σήμερα όμως, μόνο ο Κεμάλ έχει βρεθεί»…

Μετά τον πόλεμο της Βοσνίας (1992-1995), ο Χασάν Σμάτζικ, 41 ετών σήμερα,
μετανάστευσε στην Αυστραλία. Επέστρεψε στη Σρεμπρένιτσα χθες, για να θάψει τον
αδελφό του, τον Χάμζα – ήταν 20 χρόνων όταν σκοτώθηκε. «Τελευταία φορά που
ειδωθήκαμε ήταν εδώ στο Ποτοτσάρι. Εγώ διέφυγα μέσα από το δάσος και εκείνος
επέστρεψε με έναν φίλο του στο σπίτι μας να πάρει μερικά πράγματα. Έπειτα από
αυτό, δεν ξέρω τι του συνέβη. Τώρα πια, όμως, είναι εδώ», είπε δείχνοντας ένα
φέρετρο δίπλα του…

Ανάμεσα στους παρισταμένους βρίσκονταν και άνθρωποι που δεν γνώριζαν κανέναν
από τη Σρεμπρένιτσα, θέλησαν όμως να τιμήσουν τα θύματα. Όπως η Νάιλα Ντούρακ,
από ένα χωριό κοντά στο Σαράγεβο. Μόλις έφτασε, είδε μια γυναίκα να περπατά
σαν χαμένη, κρατώντας στα χέρια μια παλιά φωτογραφία της οικογένειάς της: της
ίδιας, του συζύγου της και των τεσσάρων παιδιών της. H Νάιλα προσφέρθηκε να τη
βοηθήσει. «Κανείς δεν μπορεί να με βοηθήσει», της απάντησε η γυναίκα. «Είμαι
ολομόναχη πια. Δεν έχω βρει κανέναν». Τελικά, η Νάιλα μετάνιωσε που πήγε χθες
στη Σρεμπρένιτσα. «Τα μάτια αυτής της γυναίκας θα με στοιχειώνουν για πάντα.
Ολόκληρη αυτή η κοιλάδα είναι ένα μεγάλο νεκροταφείο, όλοι εδώ είναι νεκροί,
ακόμα και αυτοί που περπατάνε»…

LINK: http://diastaseis.blogspot.com