Tο καΐκι, το DDΤ και τα χρήματα του EAM

Στα 22 του ήταν ο σκηνοθέτης Μάνος Ζαχαρίας όταν, ως ένας από τους δεκάδες της
ελληνικής αριστερής διανόησης, με προσωπική παρέμβαση του Ροζέ Μιλλιέξ και του
Οκτάβιου Μερλιέ, φυγαδεύθηκε στην Ιταλία με το «Ματαρόα»… «Το Γαλλικό
Ινστιτούτο Αθηνών ήταν το κρυφό σχολειό της εγχώριας διανόησης και στα χρόνια
της Κατοχής ο Γιώργος Σεβαστίκογλου είχε φτιάξει ένα θεατρικό στούντιο –
ανάμεσα στους μαθητές και η Άλκη Ζέη – στο οποίο μας δίδασκε το σύστημα
Στανισλάφσκι», θυμάται ο 84χρονος σήμερα και πάντα ακμαιότατος σκηνοθέτης.

Και η μνήμη του γυρίζει στην περιπέτεια με το «Ματαρόα»: «Οι υποτροφίες είχαν
βγει από το φθινόπωρο του 1945, αλλά η φυγάδευσή μας αναβαλλόταν συνεχώς και
κανείς μας δεν πίστευε ότι θα τα καταφέρουμε… Όταν ύστερα από μήνες μπήκαμε
σε ένα καΐκι για να μας πάει στο “Ματαρόα”, ανοιχτά του Πειραιά, πάλι δεν το
πιστεύαμε… Κι όντως, μας πλησιάζει ένα άλλο καΐκι της ασφάλειας για να μας
ανακρίνει. Ευτυχώς που ο Μέμος Μακρής, επικεφαλής του τομέα του EAM, ο οποίος
είχε και τα χρήματα της αποστολής μας, γυρίζει και μου τα δίνει να τα κρύψω
για να μη μας τα κατασχέσουν. Τα έχωσα σε μια κουλούρα με σχοινιά και κάθησα
πάνω!».

H περιπέτεια είχε και συνέχεια: «Την άλλη ημέρα φτάσαμε στην Ιταλία, στο
λιμάνι του Τάραντα, μπήκαμε σε τρένα, μόλις φτάσαμε στην Ελβετία μας
ξεψείριασαν με DDT, από ‘κεί φτάσαμε στη Γαλλία και μας μοίρασαν σε διάφορα
κτίρια… Όλη αυτή η περιπέτεια σημάδεψε τη ζωή μας και, ασφαλώς, κανείς μας
δεν την ξέχασε. Και τη διάσωσή μας τη χρωστάμε στον Ροζέ Μιλλιέξ – έναν
διανοητή που δεν ήταν απλώς φιλέλληνας αλλά, μαζί με τη γυναίκα του
Τατιάνα-Γκρίτση Μιλλιέξ, αγάπησε την Ελλάδα σαν αληθινή του πατρίδα».