Σούπερ αντιβιοτικά σαν… ασπιρίνες

«Πρωταθλήτρια» Ευρώπης στην κατανάλωση πανίσχυρων αντιβιοτικών μέσα στα
νοσοκομεία είναι η Ελλάδα. Όπως αποκαλύπτει μια νέα μελέτη, οι γιατροί στα
νοσηλευτικά ιδρύματα της χώρας χορηγούν αφειδώς στους ασθενείς «προηγμένα»
αντιβιοτικά που, αν δεν τους «πιάσουν», δεν θα έχουν τίποτε άλλο να τους
δώσουν!

H εν λόγω μελέτη έδειξε ακόμα ότι τα ποσοστά όσον αφορά τη χορήγηση του πιο
παλιού αντιβιοτικού, της πενικιλίνης, στα νοσοκομεία της χώρας μας είναι από
τα χαμηλότερα στην Ευρώπη, ενώ – συνολικά – η Ελλάδα βρίσκεται κάπου στη μέση
(λαμβάνοντας υπ’ όψιν στοιχεία από όλη την Ευρώπη) όσον αφορά την κατανάλωση
κάθε είδους αντιβιοτικών.

Σύμφωνα με τη μελέτη, μόλις το 28% των αντιβιοτικών που χορηγούνται στα
ελληνικά νοσοκομεία είναι παράγωγα της πενικιλίνης, όταν στις περισσότερες
ευρωπαϊκές χώρες το φάρμακο αυτό χορηγείται σε ποσοστό από 36% έως 57% των
περιπτώσεων (μόνο η Φινλανδία έπεται της Ελλάδας, με 13%).

Αντίθετα, η χορήγηση των πιο ισχυρών αντιβιοτικών από όλα τα υπόλοιπα, δηλαδή
των νοσοκομειακών αντιβιοτικών που δεν διατίθενται καν από τα φαρμακεία, είναι
υψηλότερη στην Ελλάδα: χορηγούνται 0,43 δόσεις ανά 1.000 κατοίκους την ημέρα,
όταν ο αντίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 0,27.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα ευρήματα αυτά αιτιολογούν πλήρως το γεγονός ότι η
Ελλάδα είναι από τις χώρες όπου τα ενδονοσοκομειακά μικρόβια παρουσιάζουν
μεγάλη αντοχή στα υπάρχοντα αντιβιοτικά. Και αυτό διότι όσο πιο προηγμένο
είναι ένα αντιβιοτικό που χορηγείται συνέχεια στους ασθενείς, τόσο πιθανότερο
είναι να αυξηθεί η ανθεκτικότητα των ενδονοσοκομειακών μικροβίων σε αυτό.

«Είναι γεγονός ότι στα ελληνικά νοσοκομεία χορηγούνται πάρα πολλά προωθημένα
αντιβιοτικά, που θα περίμενε κανείς να είναι δραστικά εναντίον των
ενδονοσοκομειακών μικροβίων», παραδέχεται η κ. Ελένη Γιαμαρέλου, καθηγήτρια
Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών. «Ωστόσο, η μεγάλη
κατανάλωση οδηγεί στην ανθεκτικότητα – και η Ελλάδα είναι από τις χώρες με τις
υψηλότερες αντοχές των ενδονοσοκομειακών μικροβίων», συμπληρώνει.

Τα πιο ανθεκτικά

Το μικρόβιο που συχνότερα προσβάλλει τους νοσηλευόμενους ασθενείς στη χώρα μας
είναι η ψευδομονάδα, η οποία παρουσιάζει ανθεκτικότητα πάνω από 50% στα
αντιβιοτικά. Ακολουθεί η κλεμπσιέλα που έχει ανθεκτικότητα 40%, το βακτήριο
acinetobacter που εντοπίζεται κατά κανόνα στις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας και
έχει αντοχή που φτάνει το 80%, και μετά είναι ο MRSA (ανθεκτικός στην
μεθυκιλίνη χρυσίζων σταφυλόκοκκος) με αντοχή 50%.

Οι αντοχές αυτές, πρακτικά, σημαίνουν ότι τα συγκεκριμένα βακτήρια δεν
καταστρέφονται από τα αντιβιοτικά στο 50%, 40%, 80% και 50% – αντιστοίχως –
των περιπτώσεων. Επειδή όμως οι συνέπειες της μόλυνσης από τα εν λόγω βακτήρια
είναι σοβαρές (συνήθως προκαλούν πνευμονίες, ουρολοιμώξεις, μικροβιαιμίες,
μολύνσεις των χειρουργικών τραυμάτων και σήψεις), είναι πολύ επικίνδυνα για
τους ήδη εξασθενημένους ασθενείς.

Ο κύκλος αυτός μπορεί σύντομα να αναγκάσει τους γιατρούς να σηκώσουν τα χέρια
ψηλά, διότι τα αντιβιοτικά δεν θα «πιάνουν» πια τους ασθενείς. «Αν δεν
εφαρμοσθεί ορθολογική συνταγογραφία των πιο προωθημένων αντιβιοτικών, σε λίγα
χρόνια δεν θα έχουμε αντιβιοτικό για να δώσουμε στους ασθενείς, διότι με
εξαίρεση ένα που θα κυκλοφορήσει τον Σεπτέμβριο, δεν υπάρχει κανένα άλλο που
να ετοιμάζεται», λέει η κ. Γιαμαρέλου.

ΕΛΕΝΗ ΓΙΑΜΑΡΕΛΟΥ

«Αυξάνεται η αντοχή των μικροβίων»

«TA ΠΡΟΗΓΜΕΝΑ νοσοκομειακά αντιβιοτικά τα δίνεις γιατί φοβάσαι ότι ο
ασθενής που παρουσιάζει λοίμωξη έπειτα από δύο 24ωρα παραμονής στο νοσοκομείο,
έχει κολλήσει κάποιο ανθεκτικό μικρόβιο», εξηγεί η κ. Ελένη Γιαμαρέλου
(φωτογραφία), καθηγήτρια Παθολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου
Αθηνών. «Έτσι, όμως, αυξάνεται ακόμα περισσότερο η αντοχή των μικροβίων – και
τα νέα, ακόμα πιο ανθεκτικά βακτήρια διασπείρονται στο νοσοκομείο με την κακή
υγιεινή (λ.χ. με τα βρώμικα χέρια) και αρχίζει ένας φαύλος κύκλος».