H τέλεια καταιγίδα

Από το Αφγανιστάν, το Ιράκ, το Ιράν και τη Μέση Ανατολή μέχρι τη Σομαλία,
τη Ρωσία και τη Βόρεια Κορέα, ο Λευκός Οίκος βλέπει ξαφνικά μόνο κρίσεις. Όπως
δήλωσε η Μαντλίν Ολμπράιτ, στον πλανήτη της εξωτερικής πολιτικής οι ΗΠΑ
αντιμετωπίζουν σήμερα «την τέλεια καταιγίδα».

Ο διάδοχος του Αμερικανού προέδρου Τζορτζ Μπους θα έχει να αντιμετωπίσει έναν πολύ πιο χαώδη κόσμο, και με πολύ λιγότερους πόρους…

Αν και ανεπιτυχής, η δοκιμαστική εκτόξευση ενός πυραύλου μεγάλου βεληνεκούς
από τη Βόρεια Κορέα, την Τρίτη, ήρθε να υπενθυμίσει πόσο ζοφερό είναι το τοπίο
της εξωτερικής πολιτικής για τον Αμερικανό πρόεδρο, ακόμα και εκτός Ιράκ.
Λίγοι ειδικοί προβλέπουν ότι η Βόρεια Κορέα θα απαρνηθεί τα πυρηνικά όπλα που
δείχνει να έχει αποκτήσει – αυτό το απομονωμένο σταλινικό κράτος, λοιπόν,
μπορεί να προστεθεί στη μακρά λίστα των παγκόσμιων προβλημάτων που επισκιάζουν
τα τελευταία χρόνια της κυβέρνησης Μπους.

Στο Αφγανιστάν, η βία επεκτείνεται σε όλες τις μεγάλες πόλεις, με τους
Αφγανούς αντάρτες να υιοθετούν τακτικές των Ιρακινών ανταρτών. Στο Ιράν, η
κυβέρνηση αρνείται να εγκαταλείψει το πυρηνικό της πρόγραμμα, παρά τα νέα
αμερικανικά και ευρωπαϊκά κίνητρα. Οι Παλαιστίνιοι εξαπολύουν εναντίον του
Ισραήλ ρουκέτες ολοένα και μεγαλύτερου βεληνεκούς. Το Ισραήλ έδωσε άδεια στον
στρατό να ανακαταλάβει μέρος της Βόρειας Γάζας. Οι σχέσεις του Λευκού Οίκου με
το Κρεμλίνο διαβρώνονται. Στο μεταξύ, στη Σομαλία, ισλαμιστές πολιτοφύλακες
κατέλαβαν την πρωτεύουσα. Έπειτα από μια οριακή και αμφισβητούμενη νίκη στις
προεδρικές εκλογές, το μέλλον του Μεξικού δείχνει αβέβαιο. Και την εβδομάδα
που μας πέρασε, η τιμή του πετρελαίου χτύπησε νέο ρεκόρ: 75,19 δολάρια το
βαρέλι.

Μπροστά σε αυτήν την κατάσταση, οι συνήθεις διαχωριστικές γραμμές της
αμερικανικής πολιτικής χάνονται. Επικρίσεις διατυπώνονται πλέον τόσο από
νεοσυντηρητικά γεράκια όσο και από συντηρητικούς ρεαλιστές και φιλελεύθερους
διεθνιστές – όπως η πρώην υπουργός Εξωτερικών Μαντλίν Ολμπράιτ: «Οι ΗΠΑ δεν
είναι τόσο μονομερείς, όσο μονοδιάστατες. Σε πολλά από αυτά τα ζητήματα, δεν
έχουμε δείξει την πρέπουσα προσοχή…», επεσήμανε σε πρόσφατη συνέντευξή της.
«H Βόρεια Κορέα εξαπολύει πυραύλους. Το Ιράν γίνεται πυρηνικό κράτος. H
Σομαλία ελέγχεται από σκληροπυρηνικούς ισλαμιστές. Το Ιράκ δεν βελτιώνεται,
και το Αφγανιστάν πάει από το κακό στο χειρότερο», δήλωσε ο συντηρητικός
σχολιαστής Γουίλιαμ Κρίστολ, ο διευθυντής του «Weekly Standard». «Παραδέχομαι
τον πρόεδρο που επιμένει στο Ιράκ. Φοβάμαι όμως ότι αυτό έχει κάνει την
κυβέρνηση να αντιμετωπίζει τις υπόλοιπες απειλές με υπερβολική παθητικότητα».

Οι επικρίσεις. Για τον Ρίτσαρντ Χάας, τον επικεφαλής του αμερικανικού
Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, ποτέ άλλοτε στη σύγχρονη εποχή δεν
αντιμετώπισαν οι ΗΠΑ τόσες πολλές προκλήσεις ταυτόχρονα. «Φοβάμαι», λέει ο
Χάας, «ότι ο διάδοχος του Μπους θα έχει να αντιμετωπίσει έναν πολύ πιο χαώδη
κόσμο, και με πολύ λιγότερους πόρους για να αντεπεξέλθει». H αφιέρωση
υπέρογκων πόρων και χρόνου στο Ιράκ, επισημαίνουν οι αναλυτές, η επακόλουθη
συρρίκνωση της υποστήριξης που χαίρουν παγκοσμίως οι ΗΠΑ, έχουν περιορίσει στο
ελάχιστο την ευελιξία της κυβέρνησης απέναντι σε νέες κρίσεις. «Κάθε
κατάσταση», επισημαίνει ο Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, σύμβουλος εθνικής ασφαλείας
επί Κάρτερ, «κάνει ακόμα πιο δύσκολο τον χειρισμό μιας άλλης. Είναι σαν τους
ζογκλέρ. Πρέπει να κρατάς στον αέρα όλες τις μπάλες. Και μία να βγει από τη
σωστή τροχιά, κινδυνεύουν όλες».