Δουλέμποροι της μπάλας

Μακριά από την εορταστική ατμόσφαιρα του Παγκοσμίου Κυπέλλου, ο
ανταγωνισμός για φτηνά ταλέντα στην προσοδοφόρο βιομηχανία ποδοσφαίρου
αποκαλύπτει μια σκοτεινή διάσταση της μετανάστευσης: χιλιάδες νέοι από την
Αφρική και τη Λατινική Αμερική παρασύρονται στην Ευρώπη από αδίστακτους
ατζέντηδες, κυνηγώντας το όνειρο της δόξας και του πλούτου.

Μετά το πέρασμά τους στην Ευρώπη, πολλοί από αυτούς τους νέους περιφέρονται
από ομάδα σε ομάδα. Ελάχιστοι είναι εκείνοι που γίνονται αστέρια, από εκείνα
που κερδίζουν εκατομμύρια. Οι περισσότεροι καταλήγουν στους δρόμους, παράνομοι
σε ξένη χώρα.

Παραδοσιακά, η Ισπανία και η Πορτογαλία «ψωνίζουν» ποδοσφαιριστές από τις
χώρες της Λατινικής Αμερικής. H Γαλλία αναζητά ποδοσφαιρικά διαμάντια στη
Βόρειο και τη Δυτική Αφρική, όπως τον Στεφάν K., 18 ετών (που ζήτησε να μη
δημοσιευτεί το όνομά του). Τον περασμένο Απρίλιο είχε σκοράρει 12 γκολ σε ένα
τουρνουά μόλις δύο ημερών στο Καμερούν, όταν ένας ψηλός άνδρας με κονγκολέζικη
προφορά και γοητευτικό χαμόγελο τον πλησίασε και του είπε: «Θες να έρθεις στην
Ευρώπη να γίνεις επαγγελματίας;».

Άστεγος

Σαμιουέλ Έτο. Ο Καμερουνέζος που παίζει στην Μπαρτσελόνα θεωρείται ο καλύτερος Αφρικανός ποδοσφαιριστής στον κόσμο

Τέσσερις εβδομάδες αργότερα, ο Στεφάν βρισκόταν άστεγος στο Παρίσι. H βίζα του
είχε λήξει (έτσι κι αλλιώς ήταν σφραγισμένη μόνο για έναν μήνα), όπως και οι
ελπίδες του για μια ουρανομήκη καριέρα. «Προπονήθηκα μια εβδομάδα με την
ιταλική Τζένοα», λέει στην εφημερίδα «Χέραλντ Τρίμπιουν». «Ύστερα, εκείνος ο
ατζέντης με έβαλε σε ένα αεροπλάνο για το Παρίσι, μου πλήρωσε δυο νύχτες στο
ξενοδοχείο και με παράτησε. Δεν σήκωνε καν το τηλέφωνο».

Το πρόβλημα της στρατολόγησης από αδίστακτους ξεκίνησε με ανηλίκους από τη
Βραζιλία, που τους προσείλκυαν στις Βρυξέλλες κι ύστερα τους άφηναν στους
πέντε δρόμους. Οι Βέλγοι, όπως και οι Γάλλοι, δίνουν υπηκοότητα στους
καλύτερους από αυτούς, αλλά αυτές οι περιπτώσεις είναι σπάνιες.

Τώρα, η προσοχή έχει στραφεί στην Αφρική. Σήμερα, τουλάχιστον οι μισοί νεαροί
Αφρικανοί παίκτες που φτάνουν κάθε χρόνο στην Ευρώπη, καταλήγουν στη Γαλλία,
σύμφωνα με την μη κυβερνητική οργάνωση «Culture Foot Solidaire», η οποία
στηρίζει τους Αφρικανούς νέους που τους φέρνουν δήθεν για να παίξουν μπάλα και
τους εγκαταλείπουν μόλις πατήσουν το πόδι τους στην Ευρώπη. H οργάνωση έχει
μετρήσει 600 τέτοιες περιπτώσεις μόνο στο Παρίσι. Από αυτούς τους νέους, το
98% είναι παράνομοι μετανάστες και το 70% κάτω των 18 ετών. H οργάνωση
υπολογίζει ότι υπάρχουν 7.000 τέτοιοι νέοι σε ολόκληρη τη Γαλλία. «Είναι μια
σύγχρονη μορφή δουλεμπορίου», λέει ο Ζαν-Κλοντ Μπβουμέν, που έπαιζε μπάλα στην
εθνική ομάδα του Καμερούν προτού ιδρύσει την οργάνωση «Culture Foot
Solidaire», πριν από έξι χρόνια.

Άφθονο χρήμα

Μικαέλ Εσιέν. Τα 50.000 ευρώ με τα οποία αγοράστηκε από την Γκάνα φαντάζουν ψίχουλα μπροστά στα 36 εκατομμύρια που πλήρωσε γι’ αυτόν η Τσέλσι

Μερικοί νεαροί Αφρικανοί ποδοσφαιριστές τα καταφέρνουν να φτάσουν μόνοι τους
στην Ευρώπη. Τα μυαλά τους έχουν πάρει αέρα: ονειρεύονται να γίνουν οι
επόμενοι Έτο (ο Καμερουνέζος που παίζει στην Μπαρτσελόνα και θεωρείται ο
καλύτερος Αφρικανός ποδοσφαιριστής στον κόσμο). Όμως, ο πιο συνηθισμένος
δρόμος είναι μέσω ατζέντηδων, πραγματικών ή δήθεν. Το χρήμα ρέει άφθονο στις
περισσότερες από αυτές τις συναλλαγές. Συνήθως, οι ατζέντηδες ζητούν από τους
γονείς ενός νέου να τους πληρώσει από 3.000 έως 5.000 δολάρια, υποτίθεται για
τα έξοδα του αεροπορικού εισιτηρίου και της βίζας, λέει ο Μπβουμέν, ένα ποσό
που οι οικογένειες κάνουν τα πάντα για να το μαζέψουν, με την ελπίδα ότι θα
τους βγάλει από τις δυσκολίες. Το πρόσωπο του Στεφάν σκληραίνει όταν θυμάται
τον ατζέντη που είπε στη μητέρα του ότι χρειαζόταν 3.000 δολάρια για να
καλύψει τα έξοδα. «Εκείνη του είπε: “Αν όσα λες είναι αληθινά, ας γίνει έτσι”.
Μερικές φορές είναι αναγκασμένος κανείς να εμπιστεύεται ανθρώπους που δεν
ξέρει», διηγείται ο Στεφάν. «Ύστερα πήγε σε όλους τους φίλους της για να
δανειστεί τα χρήματα».

ΜΠΙΖΝΕΣ ΑΝΑΜΕΣΑ ΣΤΙΣ ΟΜΑΔΕΣ

Αγοράζουν φτηνά, πωλούν ακριβά

Τα παιδιά. Σε πολλές χώρες της Αφρικής, τα αγόρια βλέπουν μόνο το ποδόσφαιρο ως μέσον για να ξεφύγουν από τη φτώχεια

H ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΠΑΙΚΤΩΝ από το εξωτερικό δεν έχει να κάνει μόνο με τα γκολ.
H καλλιέργεια νέων ταλέντων και η πώλησή τους κατόπιν αποτελεί μια βασική πηγή
εισοδήματος για τις ποδοσφαιρικές ομάδες. «Είναι σαν τα κινέζικα παπούτσια που
τα αγοράζει κάποιος στη φθήνια κι ύστερα τα πουλάει εδώ με τεράστιο κέρδος»,
λέει ο Ζιλ Γκαρνιέ, πρώην γενικός γραμματέας Αθλητισμού της Γαλλίας.
Παράδειγμα: H βρετανική Τσέλσι πλήρωσε 36 εκατομμύρια ευρώ το 2004 στην
Ολυμπίκ της Λυών για να αγοράσει τις υπηρεσίες του Εσιέν, μέσου από την Γκάνα.
H Ολυμπίκ είχε πληρώσει 8 εκατομμύρια ευρώ για να τον αγοράσει από την
Μπαστιά. Και η Μπαστιά είχε πληρώσει 50.000 ευρώ για να τον αγοράσει από τη
Λίμπερτι της Γκάνας.

Σε αυτό το πάρε δώσε, ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο ρόλος των ατζέντηδων,
κανονικών και μη. Οι βελγικές ποδοσφαιρικές ομάδες έχουν 30 επισήμως
αναγνωρισμένους ατζέντηδες, αλλά υπάρχουν άλλοι 179 ανεπίσημοι, μερικοί από
τους οποίους έχουν δεσμούς με το οργανωμένο έγκλημα, όπως έχει καταγγείλει ο
Ζαν-Μαρί Ντεντεκέρ, Βέλγος γερουσιαστής.