Δρόμοι

Το καλοκαίρι…

… είναι η εποχή της επικοινωνίας. Πιο ανοιχτά κορμιά, πιο ανοιχτή καρδιά. Αν
δεν υπήρχε η μοναξιά. «H μοναξιά». Έτσι είχε απαντήσει ο μετεωρολόγος Λιούις
Φράι Ρίτσαρντσον, μια φορά που δεν τον είχαν ρωτήσει για τον καιρό, αλλά για
τα χόμπι του. Μα υπάρχει και μια άλλη μοναξιά, ο αυτισμός (η νόσος του
Άσπεργκερ).

Ο μικρός…

… Μόργκαν είναι γιος του Πολ Κόλινς, που έχει γράψει το βιβλίο «Ούτε σωστό
ούτε λάθος». Ένα παιδί αυτιστικό κι ευτυχισμένο. Του αρέσει η μουσική και το
παιχνίδι, αλλά είναι τριών ετών και δεν έχει μιλήσει ακόμη. Μονάχα
επαναλαμβάνει όσα ακούει. Μοναχικό αλλά παρ’ όλα αυτά ευτυχισμένο. Δεν βλέπει
το δάσος αλλά κάθε δέντρο ξεχωριστά («το άπειρο σε έναν κόκκο άμμου», όπως
έγραψε ο Ουίλιαμ Μπλέικ). Ο Μόργκαν δεν επικοινωνεί με τους άλλους, επειδή δεν
του περνάει καθόλου από το μυαλό πως οι άλλοι ίσως να βλέπουν τα πράγματα
διαφορετικά από ό,τι αυτός. Ζει σε έναν κόσμο εντελώς δικό του, που είναι
φτιαγμένος από το τρίπτυχο του αυτισμού: την επιστήμη, την τέχνη και τα
μαθηματικά. Το σύνδρομο του Άσπεργκερ (η απόλυτη συγκέντρωση σε μια
λεπτομέρεια) είναι αυτό που ενώνει ανθρώπους όπως τον καλλιτέχνη της ποπ αρτ
Τζόζεφ Κόρνελ, τον ζωγράφο και συγγραφέα Χένρι Ντάρτζερ, που έγραψε το
«Βασίλειο του μη πραγματικού», ένα μυθιστόρημα 15.000 σελίδων, και τον
πιανίστα Γκλεν Γκουλντ, που η ιδιοφυΐα του αντηχεί μέσα από τις «Παραλλαγές
Γκόλντμπεργκ». Ένα σύνδρομο που μοιάζει να προτιμάει το αρσενικό γένος, κι ας
είναι η ψυχή γένους θηλυκού.

Ο Κόλινς…

… περιγράφει τα αυτιστικά παιδιά μέσα στο δωμάτιο ενός ασύλου: είναι καθένα
βυθισμένο στο παιχνίδι του, σαν να μην υπάρχει κανείς άλλος τριγύρω. Ο Χένρι
Ντάρτζερ είχε μονάχα έναν φίλο στη ζωή του, αλλά την ίδια αυτή ζωή που έμοιαζε
τόσο κενή μπόρεσε να τη γεμίσει με 15.000 σελίδες. Ο βιογράφος του Τζον
Μακγκρέγκορ γράφει: «Αυτό το βιβλίο παύει πια να είναι ένα βιβλίο, κάτι που
γράφεται για να διαβαστεί, και γίνεται ένα μέσον για να ζήσει τη ζωή του σε
έναν διαφορετικό κόσμο». Γι’ αυτούς τους κόσμους του Μόργκαν, του Ντάρτζερ,
του Κόρνελ και πολλών άλλων έγραψε ο Πολ Κόλινς. Ο Τζόζεφ Κόρνελ, λίγο πριν
πεθάνει, είχε πει στην αδελφή του: «Θα ήθελα να μην ήμουν τόσο ντροπαλός».
Όμως δεν ήταν στο χέρι του.

Τα παιδιά…

… του Άσπεργκερ, βυθισμένα στον εαυτό τους και στο αντικείμενο που έχουν
μπροστά στα μάτια τους και που το κοιτάζουν εξεταστικά σαν να το βλέπουν για
πρώτη φορά, μοιάζουν «σαν να έχουν μόλις πέσει από τον ουρανό». Τέτοια
αθωότητα ποιος δεν τη ζήλεψε άραγε ποτέ, έστω και μια φορά στη ζωή του;