«Οι Kινέζες είναι πολύ όμορφες»

Στην Κίνα τού χθες, ο Μεγάλος Τιμονιέρης Μάο αποκήρυξε τον Αϊνστάιν και το
έργο του ως στοιχεία αντιδραστικά και αστικά. Στην Κίνα τού σήμερα οι
κορυφαίοι των επιστημών, όπως ο κοσμολόγος Στίβεν Χόκινγκ, γίνονται δεκτοί σαν
αστέρες: είναι οι προσωπικότητες που θα ηγηθούν της κινεζικής επιστημονικής
επανάστασης για την οικονομική επικράτηση της χώρας.

«Μου αρέσει η κινεζική κουλτούρα, το κινέζικο φαγητό και, περισσότερο από όλα,
οι Κινέζες. Είναι όμορφες». Δεν ήταν η πρώτη φορά που ο Στίβεν Χόκινγκ ήρθε σε
επαφή με την κινεζική πραγματικότητα. Τακτικός επισκέπτης της Κίνας, γνωρίζει
καλά τις ομορφιές της, όμως τόσο άμεσος και αφοπλιστικός δεν ήταν ποτέ. Το
κοινό του, περισσότεροι από 500, φοιτητές, καθηγητές και δημοσιογράφους,
ξέσπασε σε παρατεταμένο χειροκρότημα, ενώ πολλοί σηκώθηκαν από τις θέσεις τους
για να τον φωτογραφίσουν. Στα πίσω έδρανα, ένας νεαρός είχε καθηλωθεί στη θέση
του κοιτάζοντας επίμονα τον καθηγητή του Κέμπριτζ με τα κιάλια του. Ενδιαφέρον
είχε και η συνέχεια: ερωτώμενος για το περιβάλλον, ο Χόκινγκ εμφανίστηκε
ανήσυχος για το φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Μιλώντας με τη
βοήθεια του συστήματος τεχνητής φωνής που διαθέτει, το μόνο μέσο έναρθρης
επικοινωνίας του – πάσχει από εκφυλιστική ασθένεια των κινητικών νευρώνων –
είπε ότι φοβάται πολύ «μήπως η Γη καταλήξει όπως η Αφροδίτη, με θερμοκρασία
250 βαθμών Κελσίου και βροχές με σουλφουρικό οξύ».

Κυνήγι επιστήμης

Ήταν η δεύτερη δήλωση του Χόκινγκ που προκάλεσε αίσθηση και δεν έγινε
συμπτωματικά. H Κίνα είναι η δεύτερη, μετά τις ΗΠΑ, χώρα με τις μεγαλύτερες
εκπομπές αερίων που συμβάλλουν στο φαινόμενο του θερμοκηπίου. Παράλληλα, είναι
μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες διεθνώς: «H χώρα μας χρειάζεται
την επιστήμη. Μηδενική επιστημονική ανάπτυξη ισοδυναμεί με μηδενική ανάπτυξη
της τεχνολογίας, άρα και της οικονομίας». H δήλωση αυτή του 23χρονου φοιτητή
στην Κινεζική Ακαδημία Επιστημών Χου Φανρόνγκ, αιτιολογεί τόσο την παρουσία
του Χόκινγκ όσο και άλλων 800 κορυφαίων επιστημόνων στο Πεκίνο αυτήν την
εβδομάδα, με αφορμή το συνέδριο που πραγματοποιείται για την ανάλυση της
Θεωρίας των Χορδών.

«H Κίνα αλλάζει με ρυθμό εκπληκτικό» σχολιάζει ο Ντέιβιντ Γκρος, διευθυντής
του Ινστιτούτου Θεωρητικής Φυσικής στην Καλιφόρνια. Μαζί του συμφωνεί και ο
καθηγητής του Χάρβαρντ Άντριου Στρόμινγκερ: «Οι Κινέζοι είναι τόσο έξυπνοι,
που σε εκπλήσσουν. H εντύπωση που αποκτάς στην Κίνα είναι ότι η χώρα αυτή θα
κατακτήσει σύντομα τον κόσμο».

H αλλαγή

Το τελευταίο διάστημα, δεν περνά εβδομάδα στην Κίνα χωρίς μια ανακοίνωση για
άλλη μια ερευνητική πρωτοβουλία ή μια νέα επένδυση σε ένα ακόμη ινστιτούτο.
Την Κίνα επισκέπτονται κατά περιόδους όλα τα λαμπρά μυαλά των φυσικών
επιστημών των Ηνωμένων Πολιτειών και του υπόλοιπου κόσμου. Εκεί επιστρέφουν οι
Κινέζοι φοιτητές του εξωτερικού, με μόνο στόχο «να βοηθήσουν την Κίνα».

Υπάρχουν και μερικές φωνές όμως που διαμαρτύρονται πως ο ρυθμός με τον οποίο
συντελείται η αλλαγή της χώρας οικονομικά και αναπτυξιακά – εν όψει και των
Ολυμπιακών Αγώνων του 2008 – είναι υπερβολικά ταχύς και, σίγουρα, δεν
συνοδεύεται από την ανάλογη επιμονή προς μια πιο δημοκρατική κατεύθυνση
πολιτικά.

Θα κατακτήσουν τον κόσμο

«Πόσα σύμπαντα υπάρχουν; Θα μπορέσουμε να ταξιδέψουμε στον χρόνο;» ρώτησαν οι Κινέζοι φοιτητές τον Χόκινγκ. «Ένα και όχι» απάντησε λακωνικά ο επιστήμονας

H KINA γίνεται για μία εβδομάδα το κέντρο του επιστημονικού κόσμου. Και
μόνο η παρουσία του Χόκινγκ εκεί, το επιβεβαιώνει. H Κίνα επιδιώκει να
εδραιωθεί και επιστημονικά – όπως έχει αρχίσει να εδραιώνεται οικονομικά – ως
ισχυρή δύναμη και αυτός είναι ο λόγος που δαπανά τεράστια κεφάλαια του
προϋπολογισμού της στον επιστημονικό τομέα. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο τομέας
βασικών επιστημών στην Κινεζική Ακαδημία Επιστημών ενισχύθηκε από τα κρατικά
κονδύλια κατά 17% ετησίως τα τελευταία χρόνια. Παράλληλα οι χρηματοδοτήσεις
στα ερευνητικά προγράμματα υπολογίζεται ότι φτάνουν στο 2,5% του Ακαθάριστου
Εθνικού Προϊόντος της (συγκριτικά, οι ΗΠΑ δαπανούν λιγότερο από το 2% του
αμερικανικού ΑΕΠ), ενώ το Πεκίνο ανήλθε από τέταρτη σε τρίτη δύναμη διεθνώς,
όσον αφορά τα επιστημονικά και αναπτυξιακά σχέδια που προωθεί.