TPITH AΠOΨH H αλήθεια για τη Bέροια

Νάτος πάλι, αδυσώπητος μπροστά στα μάτια μας ο συλλογικός μας καθρέφτης. Μόνο
που αυτή τη φορά, όσο αβάσταχτη κι αν είναι η εικόνα που μας στέλνει, κανείς
δεν δικαιούται να τη θεωρήσει παραμορφωτική. Μια κοινωνία εγκληματικά αδιάφορη
κι ένα κράτος απίστευτα ανίκανο: δεν υπάρχει άλλο συμπέρασμα από αυτό το
Σαββατοκύριακο του τρόμου, που ίσως τάραξε λίγο τον ύπνο κάποιων πολιτών, δεν
πρόκειται όμως να επηρεάσει ούτε στο ελάχιστο τη μακαριότητα των επαγγελματιών
της εξουσίας.

Το δράμα της Βέροιας – δράμα με την αρχαία έννοια, ό,τι κι αν έχει γίνει κι
ό,τι και ν’ αποκαλυφθεί από δω και μπρος – έβγαλε στην επιφάνεια γνωστά
πράγματα: εγκλήματα γίνονται και θα γίνονται, τα παιδιά ήταν και είναι σκληρά
μέσα στην έλλειψη αναστολών τους, όποιος ξεχωρίζει γίνεται άμεσος στόχος
φθόνου (αλλά όποιος ξεχωρίζει με φυσικό τρόπο, δηλαδή με επιβολή του κύρους
του κι όχι κατασκευάζοντας κύρος και «στόχο» εκεί που δεν υπάρχουν), το
σχολείο είναι πεδίο καθημερινής μάχης για όλους, ο κοινωνικός ιστός, κι όχι
μόνο στην Ελλάδα, δεν προσφέρει σχεδόν καμία προστασία. Το νέο, τουλάχιστον σε
τέτοια έκταση, στοιχείο είναι ίσως ο τρόπος πρόσληψης τέτοιων δραμάτων από την
κοινωνία και την οργανωμένη Πολιτεία. H πρώτη ταλαντεύεται ανάμεσα στην
υποκριτική σιωπή κάθε μικροκοινωνίας και την προσβλητική λογοδιάρροια της
«κοινωνίας των πολιτών». H Πολιτεία πλειοδοτεί σε ηθικολογικές παραινέσεις και
σε εκ των υστέρων μεγαλοψυχία και πένεται, μονίμως και ασυστόλως, σε
προληπτικές παρεμβάσεις και ουσιαστικές λύσεις. Από τον αχό των ημερών το
γενικότερο που μένει είναι η έλλειψη γνώσης και αλληλεγγύης, τα κλειστά σπίτια
και στόματα, η ανατροφοδοτούμενη ασφυξία της ελληνικής επαρχίας, η
πολιτικάντικη αντιμετώπιση ακόμη κι εκ μέρους μη πολιτικών παραγόντων, η
διάχυση του τρόπου της τηλεόρασης στους πάντες και στα πάντα, η – αγεφύρωτη
άραγε; – απόσταση ανάμεσα στο γηγενές συλλογικό ήθος και στην προσωπική αξία
κάποιων που έρχονται από αλλού για να μας δώσουν κι όχι για να μας πάρουν – τι
μάθημα δημοκρατίας θα μπορούσε ν’ αποτελέσει, αν βλέπαμε, η στάση της μάνας
του μικρού Άλεξ…

Κι η πολιτική τι σχέση έχει με όλα αυτά; Κατά τη γνώμη μου τεράστια. H
πολιτική – οι συμβολισμοί μέσα από τα πρόσωπα και τις πράξεις τους, ο τρόπος
άσκησής της μέσα από αποφάσεις αλλά και μη αποφάσεις – έχει βαθύτατη επιρροή
στην κοινωνική συμπεριφορά αλλά και στην κοινωνική αυτοσυνειδησία. Όταν αυτοί
που μας κυβερνούν αρνούνται να κυβερνήσουν, όταν κάνουν επίσημο δόγμα το «η
καλύτερη λύση είναι η μη λύση και η επωφελέστερη στάση η μη ανάμειξη», όταν
ηθικολογούν αντί να δρουν, μετρούν αντιδράσεις αντί να αντιδρούν, μαϊμουδίζουν
αντί να παράγουν, μετατρέπουν στα αντίθετά τους τη μεταρρύθμιση και τον
πολιτισμό, όταν αυτοί που μας κυβερνούν κέρδισαν με το σπαθί τους τις εκλογές
αλλά έχασαν από την πρώτη σχεδόν ημέρα το στοίχημα της ανάτασης, τότε δεν
είναι παράλογο που και η κοινωνία γκρινιάζει αντί να παλεύει, κατηγορεί αντί
να δημιουργεί, φθονεί αντί να συμπάσχει, αερολογεί αντί να διαλέγεται και,
τελικά, καταστρέφει ό,τι την ξεπερνά ή θα μπορούσε να τη σώσει. H εικόνα της
πολιτικής και κομματικής αναξιοκρατίας, ενός κράτους που αφήνει τα αυτοκίνητα
χωρίς πινακίδες και τους κρατουμένους να φεύγουν με ελικόπτερο από το προαύλιο
των φυλακών, η γενική εικόνα ενός ξέφραγου – και άγονου – αμπελιού οδηγεί με
βεβαιότητα σε πολλά μικρά δράματα. Αυτό που πάει αμετάκλητα να κριθεί είναι
πόσο θα επιτρέψουμε το μεγάλο δράμα, να πάψουμε να νοιαζόμαστε για την ίδια
μας την παρακμή.

Ο Κώστας Μποτόπουλος είναι συνταγματολόγος, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου
του ΠΑΣΟΚ.