Δρόμοι

H Escherichia…

… coli (άλλως, Ε. coli ή κολοβακτηρίδιο) ανακαλύφθηκε την πρώτη δεκαετία του
εικοστού αιώνα από τον Γερμανό βακτηριολόγο Τέοντορ Έσεριχ. Ο αριθμός των Ε.
coli στα περιττώματα που αποβάλλει ένας άνθρωπος μέσα σε μια ημέρα μπορεί να
φτάσει μέχρι τα 10 τρισεκατομμύρια. Εντυπωσιακή παρουσία για κάτι τόσο
μικροσκοπικό.

Τα βακτήρια…

… είναι ασφαλώς πολύ πιο δημιουργικά από πολλά ανώτερα ζώα, όπως ας πούμε
από τους ελέφαντες, τους λεμούριους ή τις φρουτόμυγες: όλα αυτά τα ζώα
εξελίσσονται πολύ πιο αργά από τις τρεισήμισι ώρες που χρειάζεται ένα Ε. coli
για να δημιουργήσει μια ολόκληρη νέα γενιά. Εντυπωσιακή είναι και η ευφυΐα
αυτών των βακτηρίων. Έχουν μια θαυμαστή και απαράμιλλη ικανότητα να επιβιώνουν
και να ευημερούν ακόμη και σε εργαστηριακές συνθήκες που έχουν δημιουργηθεί με
στόχο την εξόντωσή τους. Εκεί που διακρίνονται ιδιαίτερα και αριστεύουν, είναι
στην επινόηση νέων και εκπληκτικών λύσεων σε προβλήματα που απειλούν τη
συνέχιση της ύπαρξής τους. Μπορούν και αναπτύσσουν μηχανισμούς που τους
επιτρέπουν να ευημερούν εκεί που δεν μπορεί να ευημερήσει κανείς άλλος
ζωντανός οργανισμός. Οι βιολόγοι αυτήν ακριβώς την ικανότητα εκμεταλλεύονται,
βάζοντας βακτήρια να «τρώνε» ισχυρές τοξίνες που παράγει η ανθρώπινη
δραστηριότητα και που δεν μπορούν να καταστραφούν με κανέναν άλλο τρόπο.
Πρέπει να μάθουμε από τα βακτήρια νέα κόλπα, να εκμεταλλευτούμε τις ικανότητές
τους, αν δεν θέλουμε να πνιγούμε μέσα στα απόβλητα της βλακείας μας. Πολλές
φορές, η επινοητικότητα των βακτηρίων είναι ασύλληπτη από τον ανθρώπινο νου.
Όπως ας πούμε στην περίπτωση των μαγνητοτακτικών βακτηρίων, που
προσανατολίζονται κατά μήκος του μαγνητικού πυρήνα της Γης. Με εξαιρετική
απλότητα το Ε. coli βρίσκει πάντα τις καταλληλότερες συνθήκες για να
ευδοκιμήσει.

Τα κριτήριά μας…

… για τη δημιουργικότητα δεν είναι σωστά. Όταν βρίσκουμε ένα ωραίο έργο
τέχνης, πιστεύουμε πως πρέπει να το διατηρήσουμε για πάντα. Αυτό το μήνυμα
έχουν χαραγμένο τα μουσεία στους τοίχους τους: η μεγάλη τέχνη είναι αιώνια.
Όμως, ένα νέο βακτήριο είναι πάντα μια νέα αρχή και σε αυτό ακριβώς βρίσκεται
όλη η ομορφιά του. Από αυτή την άποψη, το θέατρο είναι η ανώτερη μορφή τέχνης:
κάθε παράσταση είναι μοναδική και ανεπανάληπτη.

Το παν…

… είναι στη διαδικασία και όχι στο αποτέλεσμα. Το σπουδαίο είναι να βρίσκει
κανείς νέους τρόπους ύπαρξης μέσα σε συνθήκες που αλλάζουν συνεχώς. Οι ιδέες
παλιώνουν πριν καλά καλά τυπωθούν στο χαρτί, ο νεωτεριστές γίνονται κλασικοί,
οι προοδευτικοί οπισθοδρομικοί, οι πολιτικές ξεπερνιόνται από άλλες πολιτικές,
η ασφάλεια γίνεται ανασφάλεια, η ειρήνη πόλεμος, ο πόλεμος ειρήνη και από όλα
τα ζώα μονάχα ο άνθρωπος έχει την αυταπάτη πως ζει διαρκώς μέσα σε ένα σταθερό
περιβάλλον. Ακόμη και ένα Ε. coli γνωρίζει πως αυτό δεν είναι μονάχα ψευδές,
αλλά και επικίνδυνο.