Ομόνοια στον υπόγειο, ώρα 5.30 μ.μ.

Ο νεαρός (γύρω στα είκοσί του χρόνια) τοξικομανής περιφέρεται άσκοπα στην
πλατφόρμα του υπόγειου της Ομόνοιας – αν οι υπόλοιποι που περιμένουμε τον
συρμό υποτίθεται πως έχουμε ένα σκοπό. «Περιφέρεται» είναι μάλλον μια
αισιόδοξη λέξη, σέρνεται θα ήταν το πιο σωστό, προσπαθώντας να κρατηθεί
όρθιος, πιάνοντας άλλοτε ένα παγκάκι, άλλοτε το σχεδόν στο ύψος του δοχείο
απορριμμάτων.

Το «όργανο της τάξης» (μια κοπελίτσα με γυαλάκια, για δαχτυλογράφο θα την
λογάριαζε κανείς αν δεν φορούσε τη στολή), τον πλησιάζει και του λέει αυστηρά:
«Να φύγεις από δω τώρα, αμέσως». Σαν να το άκουσε μέσα σε ύπνο βαθύ, ο νεαρός
μετακινεί για λίγο τα λυγισμένα του πόδια, ενώ η αστυνομικός φαίνεται
αποφασισμένη να τον παρακολουθήσει ώσπου να τον δει να απομακρύνεται. Θα
χρειαστεί, το λιγότερο, μισή με τρία τέταρτα της ώρας ώσπου ν’ ανέβει τα λίγα
σκαλιά και να φτάσει στο πρώτο υπόγειο που είναι τα εκδοτήρια.

Δεν αποκλείεται η αστυνομικός να χρειάζεται να σημειώσει ένα περιστατικό που
της συνέβη την ώρα της βάρδιας της, για να είναι εντάξει με την υπηρεσία της.
Διαφορετικά δεν εξηγείται η επιμονή της για μια μετακίνηση που φαίνεται
αδύνατη – άρα μάταιη η εντολή της. Ένας από τους ελάχιστους υποψήφιους
επιβάτες του συρμού (Κυριακή απόγευμα) πλησιάζει την αστυνομικό και τη ρωτά
ευγενέστατα: «Συγγνώμην, δεν τον βλέπετε πώς είναι; να φύγει να πάει πού;». H
απάντηση δίνεται κοφτή και αυστηρή, ίσως για να μην επιτρέψει σε κάποιον από
τους παριστάμενους να παρέμβει δραστικότερα στη «δουλειά» της: «Να πάει όπου
θέλει, φτάνει να φύγει από δω!». Τι ωραία λύση του προβλήματος: Φτάνει να μην
υπάρχει ο τοξικομανής στον χώρο που της έχει «χρεωθεί», για να πάψει να
υφίσταται ως πρόβλημα. Πώς τραβιέται, αλήθεια, η διαχωριστική γραμμή ώστε ο
πολίτης με την εύλογη απορία να νιώθει ότι μειονεκτεί σε σχέση με τον αν και
«εν αδίκω», ωστόσο σε «πλεονεκτική» θέση, εκπρόσωπο της εξουσίας;

Δυστυχώς, δεν αποτελεί εξαίρεση η αστυνομικός. Αντίθετα, είναι σε συμφωνία με
μια τρέχουσα (παγκοσμίως) αντίληψη που, αν και παρόντες όλοι μας σε γεγονότα
τρομερά (μια γειτονιά είναι ο πλανήτης μας), όταν δεν τα «μετακινούμε» με
εύσχημο τρόπο, κλείνουμε τα μάτια μας σαν να μην υπάρχουν. Δεν μιλάει κανείς
για δικούς του ανθρώπους που, αν και η σχέση του μαζί τους υπήρξε ουσιαστική,
συχνά τού «έδειξαν την πόρτα» χωρίς να του πούνε και πού να πάει. Μα κι αν
συμπονούσε κανείς τον δοκιμαζόμενο συνάνθρωπό του ή η αστυνομικός τον
τοξικομανή, πάλι τίποτε δεν θα γινόταν, θα συμπέραινε ένας ακόμη και
ευαίσθητος άνθρωπος. Λάθος, θα γινόταν. Αν τον συμπονούσε ειλικρινά, αν μέσα
στις συνθήκες της οδύνης του συνειδητοποιούσε ότι είναι σε πλεονεκτικότερη
θέση απ’ ό,τι ο ίδιος που δεν υποφέρει, θα γινόταν μια ανατροπή. Μια ανατροπή
που θα ναρκοθετούσε το παγκόσμιο καθεστώς που θέλει τους ευτυχισμένους να
πλεονεκτούν σε σχέση με τους δυστυχισμένους. Αν ο άνθρωπος που βασανίζεται,
όποιοι κι αν είναι οι λόγοι (φτώχεια, αρρώστια, ψυχικοί, διανοητικοί), δεν
ήταν για τη συνείδησή μας σε μειονεκτική θέση, αλλά αντίθετα δοξαζόταν μέσα
μας όπως ο ευτυχής που τον φθονούμε, κάτι λιγότερο θα βασανιζόταν.

Από απλή υποχρέωση: γιατί αυτοί που βασανίζονται μάς μαθαίνουν τα περισσότερα.

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «H Λέξη».