Ψάχνουν τσουνάμι στο Aιγαίο

Ασταθή πετρώματα στην υποθαλάσσια περιοχή βόρεια της Κρήτης – που θα
μπορούσαν υπό προϋποθέσεις να προκαλέσουν τσουνάμι – μελετούν οι Γερμανοί
επιστήμονες του ερευνητικού σκάφους «Ποσειδών», η αποστολή του οποίου
προκάλεσε μίνι διπλωματικό επεισόδιο με την Τουρκία…

Οι ίδιοι πάντως φροντίζουν να… αποδραματοποιήσουν την έρευνά τους: «Στο
Αιγαίο δεν πραγματοποιούμε γεωφυσικές και σεισμολογικές μελέτες με τη στενή
επιστημονική έννοια του όρου – ούτε ψάχνουμε για πετρέλαιο. Αυτό που ερευνούμε
στο Νότιο και το Κεντρικό Αιγαίο είναι το φαινόμενο των βίαιων μετακινήσεων
των πετρωμάτων σε ασταθείς υποθαλάσσιες πλαγιές. Πολλές φορές αρκεί ένας
μεσαίου μεγέθους σεισμός για να επακολουθήσει μια μεγάλη κατολίσθηση που
μπορεί να προκαλέσει τσουνάμι», λέει στα «NEA» η Κατρίν Χουν, επικεφαλής των
μελετών του Γερμανικού Ερευνητικού Κέντρου για τα Περιθώρια των Ωκεανών, το
οποίο έχει μισθώσει από το Πανεπιστήμιο του Κιέλου το ωκεανογραφικό πλοίο
«Ποσειδών».

Έχουν μάλιστα εντοπισθεί από τους επιστήμονες αρκετές περιοχές όπου μπορούν να
λάβουν χώρα μεγάλες κατολισθήσεις, όπως και πολλές όπου η μετατόπιση των
στρωμάτων είναι της τάξεως των μερικών εκατοστών. «Γενικότερα, ο πυθμένας
βόρεια της Κρήτης χαρακτηρίζεται από αστάθεια», λέει η κ. Χουν.

«Όμως το βασικό επιστημονικό ερώτημα γεννάται από το γεγονός ότι έχουμε
εντοπίσει περιοχές όπου συνυπάρχουν οι δύο προαναφερόμενες καταστάσεις: πώς
δηλαδή γίνεται στην ίδια υποθαλάσσια πλαγιά να σημειώνονται με διαφορά μόλις
μερικών μέτρων ισχυρές κατολισθήσεις αλλά και ήπιες μετακινήσεις των ιζημάτων.
Ευελπιστούμε ότι αυτό το “μυστήριο” θα το λύσουμε μόλις το κλιμάκιο επιστρέψει
με όλα τα δεδομένα στη Γερμανία», προσθέτει.

Τα αίτια των σεισμών

«Η ευρασιατική λιθοσφαιρική πλάκα στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων και της
Τουρκίας έχει τμηθεί σε δύο μικρότερες πλάκες, τις μικροπλάκες της Ανατολίας
και την Αιγαιακή», λέει ο Γιώργος Φερεντίνος, καθηγητής Γεωλογίας των
Πανεπιστημίου Πατρών. «H μικροπλάκα της Ανατολίας σπρώχνει την Αιγαιακή προς
νοτιοδυτική κατεύθυνση, με ταχύτητα 14 χιλιοστά ανά έτος, πάνω από την
αφρικανική πλάκα η οποία καταβυθίζεται σε γωνία 45 μοιρών. Οι δυνάμεις τριβής
που αναπτύσσονται μεταξύ της Αιγαιακής και της Αφρικανικής πλάκας κατά την
κίνηση αυτή είναι η κύρια αιτία των σεισμών μεγάλου βάθους του Νοτίου
Αιγαίου».

«Πάθαμε σοκ με το πολεμικό πλοίο»

Κατρίν Χουν

«EINAI η πρώτη φορά που κατά τη διεξαγωγή μελετών του Γερμανικού
Ερευνητικού Κέντρου για τα Περιθώρια των Ωκεανών, δημιουργείται διπλωματικό
επεισόδιο. Και σας διαβεβαιώνω ότι έχουμε πραγματοποιήσει δεκάδες αποστολές σε
διεθνή ύδατα ή σε γειτονικές ζώνες», δηλώνει η επικεφαλής των ερευνών του
«Ποσειδώνα». «Αυτό που προκάλεσε σοκ στους ερευνητές μας ήταν ότι ενώ είχαμε
προμηθευτεί την απαραίτητη άδεια από την ελληνική κυβέρνηση (σ.σ.: την
Επιτροπή Χορήγησης Αδειών και Ερευνών Θαλάσσης), είδαν ξαφνικά σε απόσταση
αναπνοής, ένα πολεμικό πλοίο. Αρκετοί τρόμαξαν. Όταν όμως, λίγη ώρα αργότερα,
ο Έλληνας εκπρόσωπος τους διαβεβαίωσε ότι δεν θα υπάρξει συνέχεια, ηρέμησαν».
Οι περισσότεροι από το ερευνητικό κλιμάκιο συνδύαζαν την εργασία με διακοπές.
«Πριν από το συμβάν, κάποιοι επιστήμονες δήλωναν ότι θέλουν να μείνουν για
πάντα στην Ελλάδα, επειδή έχει πολύ καλό καιρό. Μετά το επεισόδιο…».