Πρόσωπα Xθεσινοί διάβολοι, σημερινοί άγγελοι

«Πιστεύω πως υπάρχει μια ευκαιρία η Χαμάς, οι διάβολοι τού χθες, να γίνουν
οι λογικοί άνθρωποι τού σήμερα. Αντί να είναι ένα πρόβλημα, θα πρέπει να
προσπαθήσουμε να τους κάνουμε μέρος της λύσης».

Εφραίμ Χαλεβί. Ο πρώην αρχηγός της Μοσάντ πιστεύει ότι η Χαμάς μπορεί να αποτελέσει μέρος της λύσης

Τα λόγια αυτά προκαλούν έκπληξη όταν προέρχονται από έναν άνθρωπο ο οποίος
διοικούσε τη Μοσάντ, τη μυστική υπηρεσία πληροφοριών του Ισραήλ, το 2000, όταν
ξέσπασε η δεύτερη παλαιστινιακή ιντιφάντα με ένα κύμα επιθέσεων αυτοκτονίας. Ο
Εφραίμ Χαλεβί δεν είναι «περιστέρι». Εργάσθηκε ως ο μυστικός απεσταλμένος
πέντε Ισραηλινών πρωθυπουργών, μιλάει ιδιαίτερα θετικά για «γεράκια» όπως ο
Ιτζάκ Σαμίρ και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου και δεν έχει χρόνο να ασχολείται με
ακτιβιστές για τα ανθρώπινα δικαιώματα όταν διεξάγεται ένας παγκόσμιος
«πόλεμος κατά της τρομοκρατίας», τον οποίο βλέπει ως τον «Τρίτο Παγκόσμιο
Πόλεμο». Ως αρχηγός της Μοσάντ από το 1998 ώς το 2002, συμμετείχε στον
σχεδιασμό της στρατηγικής των «επιλεκτικών φόνων» – δολοφονιών στελεχών
παλαιστινιακών οργανώσεων – και είχε υποστηρίξει την πολιορκία του Γιάσερ
Αραφάτ στο αρχηγείο του στη Ραμάλα για σχεδόν τρία χρόνια, ώς τον θάνατό του,
τον Νοέμβριο του 2004.

Στο πλαίσιο αυτό, γίνεται ακόμη πιο εντυπωσιακό το γεγονός ότι προτείνει την
υιοθέτηση μιας ρεαλιστικής στάσης έναντι της Χαμάς. Ο Χαλεβί, ο οποίος εξέδωσε
πρόσφατα το πρώτο βιβλίο του με τίτλο «Άνθρωπος στη σκιά» (εκδ. St Martin’s
press) και είναι τώρα επικεφαλής του Κέντρου Στρατηγικών και Πολιτικών Σπουδών
του Εβραϊκού Πανεπιστημίου, λέει πως από τα σημαντικότερα διδάγματα της
επαγγελματικής ζωής του είναι ότι «οι διάβολοι τού χθες γίνονται οι άγγελοι
τού σήμερα» – και αντιστρόφως, όπως απέδειξαν ο Σαντάμ Χουσεΐν και οι
Ταλιμπάν. Βλέπει επίσης ότι η Χαμάς, όχι μόνον είναι διαφορετική από την
αλ-Κάιντα, αλλά και συνιστά μια δύναμη που μπορεί να αποτελέσει αντίβαρο στους
ριζοσπαστικότερους ισλαμιστές και τελικά να συμβάλει στην ήττα τους.

Ο Ζμπίγκνιου Μπρεζίνσκι, σύμβουλος εθνικής ασφαλείας του πρώην προέδρου των
ΗΠΑ Τζίμμυ Κάρτερ, έδωσε σε πρόσφατο άρθρο του και μια άλλη διάσταση στο θέμα:
«Όταν το Λικούντ ανέβηκε στην εξουσία το 1977, είχε μια θέση στην
ισραηλινο-παλαιστινιακή σύγκρουση που δεν διέφερε ουσιωδώς από τη θέση της
Χαμάς· έλεγε δηλαδή ότι όλη η πρώην Παλαιστίνη θα πρέπει να αποτελέσει μέρος
του Ισραήλ. Μερικοί αξιωματούχοι του Λικούντ πίστευαν μάλιστα πως οι
Παλαιστίνιοι έπρεπε να εκδιωχθούν διά της βίας πέρα από τον Ιορδάνη. Αλλά δεν
απομονώσαμε ούτε επιβάλαμε εμπάργκο στην κυβέρνηση του Λικούντ. Συνεχίσαμε να
μιλάμε μαζί της και, έπειτα από κάποιο χρόνο, η θέση του Λικούντ εξελίχθηκε
μέχρι που το ίδιο το Λικούντ αποδέχθηκε τη λύση των δύο κρατών. Πιστεύω πως με
τον καιρό, αν είμαστε ευφυείς και υπομονετικοί, ουδείς μπορεί να αποκλείσει το
ενδεχόμενο να υπάρξει μια παρόμοια εξέλιξη με τη Χαμάς».