Aμόκ για αντικαταθλιπτικά

«Έκρηξη» στα αντικαταθλιπτικά φάρμακα παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στη
χώρα μας. Στοιχεία του Ινστιτούτου Φαρμακευτικής Έρευνας και Τεχνολογίας
(ΙΦΕΤ) μιλούν για… εξαπλασιασμό της κατανάλωσης μέσα στην τελευταία δεκαετία
– σήμερα φθάνει στον αστρονομικό αριθμό των 144 εκατομμυρίων χαπιών τον χρόνο.

Οι αιτίες του φαινομένου είναι πολλές σύμφωνα με τους ειδικούς – με
σημαντικότερες την αύξηση στη συχνότητα της κατάθλιψης, την καλύτερη διάγνωση
της νόσου, αλλά και τη διάθεση στο εμπόριο νέων φαρμάκων τα οποία έχουν
λιγότερες παρενέργειες από τα παλαιού τύπου αντικαταθλιπτικά.
«Συνταγογραφούνται πλέον ευκολότερα ακόμα και από μη ψυχιάτρους, όπως οι
παθολόγοι, οι καρδιολόγοι και οι γενικοί γιατροί», σημειώνουν οι ειδικοί.

«Παλιά την αγνοούσαμε λίγο-πολύ την κατάθλιψη, τη θεωρούσαμε κομμάτι της
φυσιολογικής ζωής – λέγαμε, για παράδειγμα, έχω στενοχώριες και δεν νιώθω
καλά», λέει χαρακτηριστικά ο ακαδημαϊκός Δημήτριος Τριχόπουλος, καθηγητής
Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ. «Τώρα πια, όμως, η διάγνωσή της
είναι καλύτερη, το ίδιο και η αντιμετώπισή της».

Πιο εύκολα στον ψυχίατρο

Αν και τα τελευταία χρόνια δεν έχουν πραγματοποιηθεί εκτενείς μελέτες για τη
συχνότητα της κατάθλιψης στην Ελλάδα, η αυξημένη εκδήλωσή της είναι εμφανής
στην καθημερινή πρακτική των γιατρών. «Τις ημέρες της εφημερίας βλέπουμε στα
επείγοντα 80 ασθενείς κατά μέσον όρο, οι 60 από τους οποίους έχουν κατάθλιψη»,
εξηγεί ο κ. Κωνσταντίνος Αλεξανδρόπουλος, διευθυντής του Ψυχιατρικού Τμήματος
στο Γενικό Νοσοκομείο Αθηνών «Γεώργιος Γεννηματάς». «Πάρα πολλά περιστατικά
βλέπουμε και στα τακτικά εξωτερικά ιατρεία. H αίσθηση που δημιουργείται είναι
ότι οι ασθενείς απευθύνονται πλέον πιο εύκολα στον ψυχίατρο απ’ ό,τι κατά το
παρελθόν – γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό αν αναλογισθεί κανείς ότι η κατάθλιψη
αποτελεί πλήγμα για την ποιότητα της ζωής».

Σύμφωνα με τους γιατρούς των νοσοκομείων, η κατάθλιψη πλήττει συχνότερα τις
γυναίκες απ’ ό,τι τους άνδρες, με μία αναλογία 3 προς 2. Οι περισσότερες από
τις γυναίκες που απευθύνονται στα νοσηλευτικά ιδρύματα είναι εργαζόμενες
ηλικίας 30 έως 50 ετών, οι οποίες αδυνατούν να ανταποκριθούν στις πολλαπλές
υποχρεώσεις που έχουν αναλάβει (πολύωρη δουλειά, σπίτι και παιδιά,
ταυτοχρόνως) – ιδίως όταν δεν έχουν βοήθεια στο μεγάλωμα των παιδιών, κατά τον
κ. Γεώργιο Χριστοδούλου, καθηγητή Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Πίεση από τις υποχρεώσεις

Οι άνδρες με κατάθλιψη, από την άλλη πλευρά, είναι ηλικίας 25 έως 50 ετών,
μέσης προς ανώτερης οικονομικής τάξης, οι οποίοι όμως νιώθουν αφόρητη πίεση
από τις οικονομικές υποχρεώσεις τους και αισθάνονται ότι δεν τους φτάνουν οι
ώρες για να εργασθούν, νιώθουν συνέχεια κουρασμένοι, καπνίζουν ή πίνουν πολύ
και γενικώς νιώθουν σωματική και ψυχολογική κατάπτωση.

Μία στις πέντε γυναίκες και ένας στους οκτώ άνδρες αναπτύσσουν κατάθλιψη
κάποια στιγμή στη ζωή τους, σύμφωνα με τα υπάρχοντα διεθνή στοιχεία. Για τη
χώρα μας, πρακτικά αυτό σημαίνει ότι ανά πάσα στιγμή πάσχει από κατάθλιψη το
8% του πληθυσμού κατά μέσον όρο.

H τέταρτη συχνότερη ασθένεια στον κόσμο

H ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ αποτελεί σήμερα την τέταρτη συχνότερη ασθένεια στον κόσμο,
αλλά ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) εκτιμά πως έως το 2020 θα είναι η
δεύτερη – και για τα δύο φύλα και για όλες τις ηλικίες.

Εκτός, όμως, από την κλασική κατάθλιψη που έχει ως κύριο σύμπτωμα την
παρατεταμένη και έντονη θλίψη, πολλοί από τους ασθενείς έχουν άτυπες μορφές (ή
αλλιώς περιφερική ή λανθάνουσα κατάθλιψη). «Αυτές οι μορφές λέγονται έτσι
διότι εκφράζονται με περιφερικά συμπτώματα», εξηγεί ο κ. Χριστοδούλου.
«Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι στο προσκήνιο δεν βρίσκεται το κύριο σύμπτωμα,
δηλαδή η θλίψη, αλλά προβλήματα όπως χρόνιοι πόνοι άγνωστης αιτιολογίας,
επαναλαμβανόμενα ατυχήματα (ατυχηματοθηρία) ή επαγγελματική εξουθένωση, που
συχνά συνδυάζονται με κληρονομικότητα της κατάθλιψης». Αξίζει να σημειωθεί ότι
στο 40% έως 50% των περιπτώσεων η κατάθλιψη έχει κληρονομικό υπόβαθρο, καθώς
και ότι η αύξηση στην κατανάλωση αντικαταθλιπτικών φαρμάκων δεν αποτελεί μόνον
ελληνικό φαινόμενο – αν και η αύξηση της κατανάλωσης στη χώρα μας είναι πολύ
μεγαλύτερη από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, σε
όλο τον κόσμο οι πωλήσεις τους αυξάνονται κατά περίπου 10% τον χρόνο.