Δρόμοι

Στα μπάριος…

… που είναι σκαρφαλωμένα στους λόφους του Καράκας, βρέχει πολύ τούτη την
εποχή. Τα σπίτια μοιάζουν τις νύχτες με πυγολαμπίδες μέσα στην ομίχλη. Σε ένα
από αυτά τα σπίτια βρέθηκε ο Τζον Πίλτζερ μαζί με τη δημοσιογραφική ομάδα του.
Ένα δωμάτιο όλο κι όλο, με μια λάμπα φθορισμού. Τον υποδέχθηκαν εκεί η Άννα
Λουσία Φερνάντες, 86 ετών, η Καλεντόνια Οβιέντο, 74 ετών και η Μάβις Μέντες,
95 ετών. Πήγε και η Σόνια Αλβάρες, η γειτόνισσα, 33 ετών, βαστώντας από το
χέρι τα δυο μικρά παιδιά της. Από το στόμα τους, ο Τζον Πίλτζερ άκουσε λόγια
χιλιοειπωμένα να αποκτούν ένα εντελώς νέο νόημα: αλλαγή, ισότητα, κοινωνική
δικαιοσύνη. Μέχρι πριν από έναν χρόνο, καμιά τους δεν ήξερε να διαβάζει ούτε
να γράφει. Τώρα, για πρώτη φορά η Βενεζουέλα δεν έχει αναλφαβητισμό.

Στα χρόνια της…

… η Μάβις είδε πολλές κυβερνήσεις. Όλες τους απομυζούσαν πλούτη από τα
πετρέλαια της χώρας που φυγαδεύονταν στο εξωτερικό. Ολοένα και περισσότεροι
άνθρωποι κατρακυλούσαν στη φτώχεια – από το 18% το 1980 στο 65% το 1995 – τρία
χρόνια πριν εκλεγεί πρόεδρος ο Τσάβες. «Σαν να μην ήμασταν άνθρωποι», λέει η
Μάβις. «Ζούσαμε και πεθαίναμε χωρίς γράμματα και τρεχούμενο νερό. Όταν πέφταμε
άρρωστοι, πεθαίναμε. Από την πλευρά των καλών συνοικισμών της πόλης, εμείς
ήμασταν αόρατοι. Τώρα ξέρω να διαβάζω και να γράφω το όνομά μου. Ό,τι και να
λένε οι άλλοι, χαίρομαι που έζησα για να το δω αυτό». Από μια ειδική τράπεζα,
οι γυναίκες μπορούν να δανείζονται τα χρειαζούμενα. Και από τον Ιούνιο, οι πιο
φτωχές νοικοκυρές θα πληρώνονται 180 ευρώ τον μήνα.

Στη Βενεζουέλα…

… το βιβλίο που έγινε μπεστ σέλερ δεν είναι ο «Κώδικας Ντα Βίντσι», αλλά το
μικρό κόκκινο βιβλιαράκι με το Σύνταγμα της χώρας, που κατοχυρώνει όλα αυτά τα
φιλολαϊκά μέτρα. Δεν είναι παράξενο λοιπόν που ο Τσάβες κέρδισε οκτώ εκλογές
και δημοψηφίσματα τα τελευταία οκτώ χρόνια, κάθε φορά με μεγαλύτερη
πλειοψηφία. Ίσως είναι σήμερα ο περισσότερο δημοφιλής ηγέτης στον κόσμο. Γι’
αυτό επιβίωσε και από το πραξικόπημα που υποκίνησαν οι ΗΠΑ το 2002. Άνθρωποι
σαν τη Μάβις, την Καλεντόνια και την Άννα Λουσία κατέβηκαν από τα μπάριος και
ζήτησαν από τον στρατό να μείνει πιστός στον λαό. Ο Τσάβες λέει: «Με έσωσε ο
λαός».

Και οι «άλλοι»;…

… Αυτοί εκφράζονται από τις δηλητηριώδεις επιθέσεις που δέχεται κάθε τόσο ο
Τσάβες από Δυτικούς ηγέτες: αυτοί που εκλέγονται από το ένα πέμπτο των
εγγεγραμμένων ψηφοφόρων, σε δημοκρατίες που τις έχουν αδειάσει από κάθε
κοινωνικό περιεχόμενο, αμφισβητούν τη δημοκρατικότητα ενός ηγέτη που εκλέγεται
από το σύνολο σχεδόν του λαού. Ασπάζονται όλοι τους το εγχειρίδιο του
αμερικανικού Πενταγώνου «Δόγμα ασύμμετρου πολέμου κατά της Βενεζουέλας»,
σύμφωνα με το οποίο ο Τσάβες είναι «η μεγαλύτερη απειλή μετά τη Σοβιετική
Ένωση και τον κομμουνισμό».