Xειρόφρενο στην εθνική οδό

Έναν χρόνο καθυστέρηση έχουν ήδη «γράψει» τα μεγάλα οδικά έργα με σύμβαση
παραχώρησης σε ιδιώτες, τα οποία θ’ αλλάξουν το τοπίο των οδικών μεταφορών της
χώρας. Το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το έργο Μαλιακός – Κλειδί που
περιλαμβάνει τη δημιουργία νέου, ασφαλούς δρόμου στην κοιλάδα των Τεμπών: ο
διαγωνισμός ολοκληρώθηκε πέρυσι και ακολούθησε… καταιγίδα ενστάσεων.
Αποτέλεσμα; Ακόμα δεν υπάρχει ανάδοχος!

Το μεγάλο «αγκάθι» στον δρόμο των εθνικών οδών της χώρας όμως δεν είναι μόνον
οι ενστάσεις και ο επιχειρηματικός ανταγωνισμός των εταιρειών, αλλά οι
υπέρογκες απαλλοτριώσεις που απαιτούνται για να αρχίσουν τα έργα. Στελέχη του
υπουργείου ΠΕΧΩΔΕ μιλούν για δισεκατομμύρια ευρώ, αφού απαλλοτριώσεις
ιδιωτικής γης θα χρειαστούν για τη διαπλάτυνση του οδικού άξονα Κόρινθος –
Πάτρα – Πύργος – Καλαμάτα (ιδιαίτερα μετά την Πάτρα), για την κατασκευή της
νέας Εθνικής Οδού Κεντρικής Ελλάδας (E65), η οποία θα γίνει εξ ολοκλήρου σε
νέα χάραξη και της Ιόνιας Οδού (λιγότερες). Το θέμα των απαλλοτριώσεων δεν
απειλεί μόνο να εκτοξεύσει τους συνολικούς προϋπολογισμούς των έργων, αλλά και
να τινάξει στον αέρα τα χρονοδιαγράμματα, καθώς για τον καθορισμό της τιμής
μονάδας απαιτούνται συνήθως χρονοβόρες δικαστικές διαδικασίες. Είναι
χαρακτηριστικό ότι όσον αφορά π.χ. τα έργα της παράκαμψης των Καμένων Βούρλων,
πρόσφατα «έκλεισε» το θέμα απαλλοτριώσεων καθώς δέκα ιδιοκτήτες διεκδικούσαν
ίδιες τιμές μονάδας με όσες επιδικάστηκαν και στα αντίστοιχα έργα του Αγίου Κωνσταντίνου.

H Αττική Οδός. Απ’ όλα τα έργα με σύμβαση παραχώρησης σε ιδιώτες, αυτό που
αναμένεται να κοστίσει τα περισσότερα σε απαλλοτριώσεις είναι οι επεκτάσεις
της Αττικής Οδού. Οι επεκτάσεις αναμένεται να γίνουν από την «καρδιά» των
Μεσογείων προς τη Ραφήνα και το Λαύριο, ενώ η περιφερειακή Λ. Υμηττού θα
«διασχίσει» την Ηλιούπολη, Αργυρούπολη και το Ελληνικό ώστε να διασταυρωθεί με
τις Λεωφόρους Βουλιαγμένης και Ποσειδώνος. Για τις επεκτάσεις που θα
διπλασιάσουν τα χιλιόμετρα της Αττικής Οδού οι προεπιλεγέντες όμιλοι θα
καταθέσουν τις προσφορές τους το φθινόπωρο του 2006.

Οι εργοληπτικοί όμιλοι που θα κατασκευάσουν τα έργα στις εθνικές οδούς της
χώρας θα αναλάβουν και το κομμάτι της συντήρησής τους στα ήδη υφιστάμενα
τμήματα. Από το ΥΠΕΧΩΔΕ αισιοδοξούν ότι από το 2007 σε ορισμένους δρόμους όπως
το τμήμα Μαλιακός – Κλειδί, θα αρχίσουν τα έργα συντήρησης και αντικατάστασης
του ασφαλτοτάπητα και η τοποθέτηση αντιολισθητικού υλικού.

Περισσότερα… διόδια θέλουν οι εργολάβοι

Εκτός από τις απαλλοτριώσεις, στον «αέρα» παραμένει ακόμα το λεπτό θέμα με τα
διόδια στις εθνικές οδούς, καθώς το «πακέτο» των έργων με σύμβαση παραχώρησης
περιλαμβάνει εντελώς διαφορετικό σύστημα είσπραξης διοδίων. H «ιδιωτικοποίηση»
των εθνικών οδών περιλαμβάνει αυξήσεις τουλάχιστον 30% – 40% σταδιακά τα
επόμενα χρόνια, ενώ βέβαιη θεωρείται η επανατοποθέτηση των σταθμών διοδίων
κατά μήκος σχεδόν όλων των εθνικών οδών της χώρας. Σε ορισμένους από τους
νέους δρόμους οι σταθμοί θα τοποθετηθούν «πυκνότερα» με στόχο να προσαρμοστεί
το ύψος των διοδίων στα χιλιόμετρα που καλύπτουν οι οδηγοί.

Οι ανάδοχοι των έργων θα αρχίσουν να εισπράττουν τα νέα διόδια περίπου έναν
χρόνο μετά την έναρξη εργασιών συντήρησης στα ήδη κατασκευασμένα κομμάτια των
δρόμων. Ακόμα όμως δεν έχει οριστικοποιηθεί ούτε από πότε θα αρχίσει να
λειτουργεί το νέο σύστημα των διοδίων, ούτε πώς θα κλιμακωθούν οι τιμές σε
βάθος χρόνου.

H διάρκεια της σύμβασης παραχώρησης αποτελεί επίσης κρίσιμο κομμάτι της
διαπραγμάτευσης, καθώς – όπως και στην Αττική Οδό – θα συνδεθεί με τον
κυκλοφοριακό φόρτο του κάθε δρόμου: θα τεθούν στόχοι κι αν η κίνηση στους
δρόμους τούς ξεπεράσει (όπως συνέβη με την Αττική Οδό) τότε ο δρόμος θα
περάσει νωρίτερα στο Δημόσιο.