Kαρτούν στο… απόσπασμα

Ο Τεν Τεν είναι μισογύνης, ακραίος αντικομμουνιστής και διακατέχεται από
φασιστικές ιδέες. Ο Ντόναλντ είναι απατεώνας και τεμπέλης. Ο Ποπάι
χρησιμοποιεί υπέρμετρα βία. Τώρα ήλθε η σειρά του Μπομπ του… Σφουγγαράκη να
κατηγορηθεί – όπως έχει συμβεί στο παρελθόν και με τον Μπάτμαν – ότι έχει
ομοφυλοφιλικές τάσεις.

Ο Μπομπ είναι ένα από τα δέκα πιο δημοφιλή κινούμενα σχέδια όλων των εποχών.
Κάθε φορά που μεταδίδεται ένα επεισόδιο, τα μονοψήφια ποσοστά θεαματικότητας
του σταθμού που το προβάλλει υπερδιπλασιάζονται. Κι όμως, ο Μπομπ κατηγορείται
ότι προβάλλει ομοφυλοφιλικά πρότυπα. Οι πολέμιοί του ισχυρίζονται ότι είναι
γκέι, καθώς συγκατοικεί με τον φίλο του Πάτρικ με τον οποίο εμφανίζεται
συνήθως πιασμένος χεράκι χεράκι και του συμπεριφέρεται σαν να διατηρούν σχέση,
ενώ απουσιάζουν οι θηλυκές φιγούρες.

«Δεν είναι πάντως η πρώτη φορά που στη χώρα μας οι “χάρτινοι ήρωες” κάθονται
στο… εδώλιο του κατηγορουμένου. Τόσο τα κινούμενα σχέδια όσο και τα κόμικς
έχουν κατηγορηθεί, τις περισσότερες φορές άδικα, ότι επηρεάζουν αρνητικά τα
παιδιά. Οι ψυχολόγοι τα έχουν συνδέσει με βίαιη, αντικοινωνική, ακόμα και
εγκληματική συμπεριφορά» επισημαίνει ο επίκουρος καθηγητής του Τμήματος
Επικοινωνίας, Μέσων και Πολιτισμού του Παντείου Πανεπιστημίου κ. Γιάννης
Σκαρπέλος.

«Δεν ξεκολλάει». H κ. Ζωή Σταυροπούλου, μητέρα του 10χρονου Στέλιου,
δηλώνει εξαιρετικά προβληματισμένη. «Η τηλεόραση του αρέσει πολύ. Όταν δεν
έχει παρέα δεν ξεκολλάει από την οθόνη. Προκαλεί πονοκέφαλο στους γονείς η
υποψία και μόνο ότι μπορεί τα κινούμενα σχέδια να ”περνάνε” στα παιδιά ιδέες
αντισυμβατικές ή επικίνδυνες. Αναφέρομαι στη βία, την αδικία, την
εγκληματικότητα», συμπληρώνει.

Στη χώρα μας οι παιδαγωγοί κατηγορούν ακόμα και σήμερα τη γλώσσα των κόμικς
ότι είναι φτωχή σε λεξιλόγιο, τυποποιημένη και δεν επιτρέπει στα παιδιά να
εκφραστούν προφορικά, να επικοινωνήσουν γραπτά και να αναπτυχθούν διανοητικά.
«Στο στόχαστρο είχαν μπει ακόμα και οι μονοσύλλαβες λέξεις ή ο συνδυασμός
συμφώνων που χρησιμοποιούνταν για να εκφραστούν γρυλλισμοί, μουγκρίσματα,
κραυγές, μιμήσεις ήχων πολεμικών όπλων, κρότοι, θαυμασμός, έκπληξη, φόβος.
Λένε ότι επιστρέφουμε σε έναν πρωτόγονο κόσμο άναρθρων κραυγών και
επιφωνημάτων», αναφέρει ο κ. Σκαρπέλος.

Ο Τεν Τεν. Τις περισσότερες επιθέσεις έχει δεχθεί – και στη χώρα μας – ο
Τεν Τεν. «Είναι ο ήρωας χωρίς μνήμη, οικογενειακό παρελθόν ή μέλλον και έχει
τόσες σκιές όσες ίσως τελικά δεν του χρειάζονται» αναφέρει ο συγγραφέας
Ζαν-Μαρί Αποστολίδης στο νέο βιβλίο του «Ο Τεν Τεν και ο μύθος του
υπερπαιδιού» (κυκλοφορεί στην Ελλάδα από τις Εκδόσεις Μαμούθ Κόμιξ). Τα –
εξαιρετικά δημοφιλή στη χώρα μας – περιοδικά της Ντίσνεϊ έχουν κατηγορηθεί ότι
επηρεάζουν αρνητικά την ελληνική κοινωνία: «Προβάλλουν ως πρότυπο την τεμπελιά
του Ντόναλντ, την τσιγκουνιά του θείου Σκρουτζ Μακ Ντακ» – ακόμα και για
πολιτικό παρεμβατισμό και προπαγάνδα υπέρ του αμερικανικού τρόπου ζωής έχουν
κάνει λόγο οι επικριτές τους. Όσο για τον Λούκι Λουκ, είχε μπει στο στόχαστρο
της Ελληνικής Αντικαρκινικής Εταιρείας εξαιτίας του τσιγάρου που είχε μονίμως
στο στόμα του – «περνούσε στους αναγνώστες την άποψη ότι το τσιγάρο είναι
μαγκιά».

«Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι τα κόμικς αποτελούν κατ’ εξοχήν την τέχνη που
πρέπει να είναι “φιλική προς τον χρήστη”, ακριβώς γιατί αυτός είναι συνήθως
ανήλικο άτομο, απολύτως δεκτικό σε μηνύματα, που δεν έχει διαμορφώσει ακόμη
τον χαρακτήρα και την προσωπικότητά του», αναφέρει σε βιβλίο του ο καθηγητής
Πέτρος Μαρτινίδης, του Τμήματος Αρχιτεκτονικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο
Θεσσαλονίκης. «Είναι μια τέχνη έτοιμη να αγαπηθεί τόσο ώστε να τον συντροφεύει
στον προσωπικό χώρο χαλάρωσης, όχι να προσπαθεί να του επιβληθεί αυταρχικά»,
συμπληρώνει ο κ. Μαρτινίδης.

Οι Ευαγγελιστές τα έβαλαν με τον Σφουγγαράκη!

Πρωτοπόροι της σταυροφορίας εναντίον του Σφουγγαράκη είναι οι Αμερικανικοί
συντηρητικοί θρησκευτικοί κύκλοι και κυρίως οι Ευαγγελιστές. Υπάρχουν μάλιστα
και ιστοσελίδες στο Διαδίκτυο με τίτλους όπως «ο Μπομπ ο Σφουγγαράκης και η
ομοφυλοφιλία». Σε αυτές υπάρχουν – λίγα – μηνύματα ακόμα και από Έλληνες
τηλεθεατές. Σύμφωνα με τους εγχώριους επικριτές του, ο Μπομπ έχει «μαλακό»
χαρακτήρα – «απαράδεκτο πρότυπο σε μια τόσο σκληρή κοινωνία όπως είναι η δική
μας», λένε – ενώ ο κόσμος του είναι υπερβολικά φανταχτερός. «Ο Μπομπ μπορεί να
είναι “ιδιαίτερος”, όμως δεν σχεδιάστηκε ως γκέι χαρακτήρας», απαντά ο
δημιουργός του.

Ο διευθυντής σύνταξης των παιδικών περιοδικών της Γουόλντ Ντίσνεϊ κ. Στέλιος
Νικολάου δηλώνει ότι θα συνεχίσει να βλέπει Σφουγγαράκη, παρά τις κατηγορίες
που έχουν εκτοξευθεί εναντίον του. «Είμαι φαν της σειράς. Την παρακολουθώ με
ευχαρίστηση και θεωρώ ότι δεν υπάρχει ούτε σκιά υποψίας πάνω της. Τα κινούμενα
σχέδια όπως και τα κόμικς, ως προϊόντα που απευθύνονται σε παιδιά, έχουν ως
χαρακτηριστικό τους την απλότητα στα σχέδια και τις ιστορίες».

Στα γραφεία του τηλεοπτικού σταθμού, πάντως, από τον οποίο προβάλλεται ο Μπομπ
δεν έχουν φτάσει ακόμα αρνητικά σχόλια για τη σειρά. «Μόνο κάποια τηλεφωνήματα
λάβαμε, από άτομα μεγάλης ηλικίας, που χωρίς να αφήσουν όνομα μας έβριζαν.
Κάποιος, μάλιστα, μας απείλησε ακόμα και με… μήνυση», λένε στα «NEA»
υπάλληλοι οι οποίοι εργάζονται στο τηλεφωνικό κέντρο του καναλιού.