Δρόμοι

Το να διαβάζει…

… κάποιος Ιούλιο Βερν είναι μία από τις μεγαλύτερες χαρές της παιδικής
ηλικίας έχει πει ο κριτικός λογοτεχνίας Μάικλ Ντίρντα. Φεύγει σε «Παράξενα
ταξίδια», γεμάτα θαύματα, τέρατα και τόπους, που όμως δεν είναι μονάχα για
τους μικρούς, μα και για τους μεγάλους (κι ας έχουν αντίθετη γνώμη οι πιο
πολλοί κριτικοί). «Μπορεί να γίνουν τέτοια πράγματα;» αναρωτιόταν κάποτε ο
αναγνώστης. Την απάντηση την έδωσαν ο Βέρνερ φον Μπράουν, οι αστροναύτες και
άλλοι. Ο Βερν έζησε στην εποχή των μεγάλων εφευρέσεων. Έζησε όμως και στην
εποχή που για πρώτη φορά ο άνθρωπος κατάλαβε πως είχε πια τη δυνατότητα να
καταστρέψει τον εαυτό του (ο μεγαλομανής Ροβήρος προκαλεί σοκ και δέος ως
«Κυρίαρχος του κόσμου» με μια πολεμική μηχανή – έναν συνδυασμό τεθωρακισμένου,
αεροπλάνου και υποβρυχίου – την οποία ονομάζει «Τρόμο»). Μπορεί να γίνει
τέτοιο πράγμα;

Μια ταοϊστική…

… παροιμία λέει πως γίνεσαι αυτό που μισείς. Το παράδοξο αυτό το βλέπουμε
στην Αμερική. Σε μερικά πράγματα θυμίζει τη Σοβιετική Ένωση. H Σοβιετική Ένωση
χρεοκόπησε όταν έφθασε να ξοδεύει το 40% του εθνικού εισοδήματός της σε
εξοπλισμούς. Όσα θα ξοδέψει αυτήν τη χρονιά η Αμερική σε εξοπλισμούς για τους
πολέμους της, γράφει η «Τορόντο Σταρ», θα είναι όσα θα ξοδέψουν όλες οι
υπόλοιπες χώρες του κόσμου μαζί. Μετά την πτώση της Σοβιετικής Ένωσης, ούτε η
Ρωσία ούτε η Κίνα έδειχναν πως θα μπορούσαν να ανταγωνιστούν την Αμερική.
Σήμερα, η Ρωσία με το πετρέλαιο και η Κίνα με την ανάπτυξη ξαναγίνονται
υπερδυνάμεις. Κάνουν κοινές στρατιωτικές ασκήσεις. Παίζουν με τη Βόρεια Κορέα
και το Ιράν, τροφοδοτώντας τις πυρηνικές φιλοδοξίες τους. Άραγε θα μπορέσει ο
κόσμος να αντέξει όλους αυτούς τους Ροβήρους με τις πολεμικές μηχανές τους;

Για να αποδείξει…

… την ανωτερότητα των Σαξόνων, ο καθηγητής Σούλτσε χτίζει τη Χαλύβδινη
Πολιτεία όπου κατασκευάζει όπλα μαζικής καταστροφής (Ιουλίου Βερν, «Τα
εκατομμύρια της Μπεγκούμ»). «Με τα όπλα μου», λέει, «δεν θα υπάρχουν
τραυματίες, μόνο νεκροί». Άραγε αυτός ο πρώτος Χίτλερ θα πετύχει τον σκοπό
του; Θα χρησιμοποιήσει αυτήν την πρώτη εκδοχή της βόμβας νετρονίου; Αντίπαλό
του, ο Ιούλιος Βερν βάζει τον Αλσατό Μαρσέλ Μπρικμάν. Θα μπορέσει αυτός ο
νεαρός Θησέας να μπει στο άδυτο του Σούλτσε, στον Πύργο του Ταύρου, και να
σφάξει τον σύγχρονο Μινώταυρο; Είναι παράδοξο, αλλά παρ’ όλη την πρόοδο που
έχει κάνει η ανθρωπότητα, αυτές οι απλοϊκές και εναγώνιες απορίες μάς
απασχολούν ακόμη.

Ο Ζάρτογκ…

… ένας επιστήμονας από το πολύ μακρινό μέλλον, βρίσκει αρχαιολογικά στοιχεία
που αποκαλύπτουν πως άνθρωποι νοήμονες και πολιτισμένοι, οι άνθρωποι από το
πολύ μακρινό παρελθόν (δηλαδή από την εποχή μας), χάθηκαν ξαφνικά από προσώπου
γης. Στον «Αιώνιο Αδάμ», ο Ζάρτογκ καταλήγει σ2το συμπέρασμα πως δεν υπάρχει
πρόοδος στην Ιστορία, μονάχα μια ατέλειωτη και δίχως νόημα επανάληψη.