Yπάρχουμε… Συνυπάρχουμε;

Έβλεπα τις προάλλες τις εικόνες και άκουγα τις περιγραφές για τη σύλληψη του
φαντομά τής ιταλικής Μαφίας, του αρχινονού Μπερνάρντο Προβεντσάνο. Σαν να
διάβαζα μυθιστόρημα του Λεονάρντο Σάσα. Ένα χέρι που ξεπηδά από την πόρτα, σαν
χέρι φαντάσματος, πιάνει ένα μπουκάλι και έπειτα εξαφανίζεται. Μοιάζει με το
Χέρι της τηλεοπτικής σειράς «Άνταμς». Και όμως, δεν πρόκειται για ταινία αλλά
για το χέρι ενός από τους πιο επικίνδυνους δολοφόνους: του διαβόητου
«Tratturi». Οι αστυνομικοί είπαν πως τον αρχιμαφιόζο τον «πρόδωσαν» τα πλυμένα
ρούχα και μια ρομαντική επιστολή προς τη γυναίκα του…

Μέσα σε όλα αυτά υπήρχε μια «λεπτομέρεια» που δεν την προσέξαμε αρκετά: ο
αρχινονός, αν και πάμπλουτος, ζούσε σε μια πάμφτωχη αγροικία – μια καλύβα
δηλαδή, όχι κάποια φαραωνική βίλα… Καμιά σχέση με τα στερεότυπα για τη σινιέ
ζωή της Μαφίας. Μια καλύβα όπου δεν υπήρχε ούτε χλιδή, ούτε ακριβά αυτοκίνητα,
ούτε όργια κοκαΐνης και γυναικών.

Αυτή η ζωή, γεμάτη στερήσεις, αποτελεί έναν αρκετά καλά μελετημένο «ηθικό
κώδικα» περί αυτοθυσίας, που καθιστά ακόμα πιο τρομακτική την εξουσία του
αρχηγού. Εκτός από τους τόνους της κοκαΐνης και τα συμβόλαια θανάτου, ο
Προβεντσάνο διακινεί με μαεστρία και τα σύμβολα της δικής του εξουσίας. Είναι
δεινός γνώστης της μαφιόζικης κουλτούρας και ανθρωπολογίας. Ο Ιταλός
εισαγγελέας για τις υποθέσεις της Μαφίας, Πιέρο Γκράσο, είπε πως αυτό το
«πολιτισμικό αίνιγμα» που ενσαρκώνει ο Προβεντσάνο είναι από τους πιο φοβερούς
εχθρούς που έχει να αντιμετωπίσει η κοινωνία στον πόλεμό της ενάντια στη
Μαφία. Γιατί, ο πάμφτωχος τρόπος ζωής του αρχινονού, του αποδίδει μια μακάβρια
γοητεία – όχι μόνο στα μάτια των μαφιόζων, αλλά και των απλών ανθρώπων…

Την ίδια μακάβρια γοητεία δεν ασκεί, άλλωστε, ο αρχινονός του αραβικού κόσμου,
ο Μπιν Λάντεν, στα μάτια πολλών Αράβων και όχι μόνο; Ο ανθρωπολόγος Bruce
Lawrence έγραψε πρόσφατα ένα βιβλίο με τον εύγλωττο τίτλο «Messages to the
World» («Μηνύματα προς τον κόσμο»), όπου αναλύει τον τρόπο με τον οποίο
μεταδίδει τα μηνύματά του ο αρχιτρομοκράτης. «Ο Μπιν Λάντεν είναι ένας πολύ
καλλιεργημένος και προσεχτικός ρήτορας», γράφει ο Lawrence. Το 1996 δήλωνε:
«Επιθυμώ μόνο τη μεταρρύθμιση… Μπορώ να τα καταφέρω μόνο με τη βοήθεια του
Θεού, στον οποίον εναποθέτω την πίστη μου και στον οποίον απευθύνομαι».

Είναι μια παραπομπή στο Κοράνι – λόγια του προφήτη Σουαΐπ, ο οποίος είναι
πάμπλουτος, αλλά ορκίζεται πως απέκτησε με νόμιμα μέσα την περιουσία του και
πως θα την θέσει στην υπηρεσία του λαού και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Ο Μπιν
Λάντεν είναι μετρ τής επικοινωνίας και πολύ καλός γνώστης της νοοτροπίας των
Αράβων. H ρητορεία του – η οποία εκπέμπει ένα απέραντο μίσος προς τους
χριστιανούς και τους Εβραίους – είναι φτιαγμένη με τέτοιον τρόπο ώστε να
«πιάνει τόπο» στα μυαλά των νέων Αράβων που δεν έχουν στον ήλιο μοίρα. Το
2003, σε μια άλλη δήλωσή του, κατά τη διάρκεια μίας από τις πιο σημαντικές
γιορτές των μουσουλμάνων, εγκωμίασε τους καμικάζι τής 11ης Σεπτεμβρίου
συγκρίνοντας τους Δίδυμους Πύργους με τα είδωλα της Κάαμπα στη Μέκκα, τα οποία
ο Προφήτης Μωάμεθ κατέστρεψε όταν το 630 επέστρεψε νικητής στη γενέθλια πόλη
του…

Ο Μπιν Λάντεν και ο Προβεντσάνο προφανώς δεν έχουν καμιά σχέση μεταξύ τους.
Ανήκουν σε «διαφορετικούς πολιτισμούς». Είναι όμως και οι δύο, στη δική του
κατηγορία ο καθένας, «μεγαλοφυΐες του κακού». Άνθρωποι που ξέρουν να
εκμεταλλεύονται τα πιο βίαια και ποταπά ένστικτα των κοινωνιών τους. H
μακάβρια γοητεία που ασκούν είναι ένα από τα πιο τρομερά «πολιτισμικά
αινίγματα», τα οποία πρέπει κανείς να λάβει πολύ σοβαρά υπόψη…

LINK: * www.gkapllani.com