Eκατομμύρια ευρώ στη μάχη των δικαιωμάτων της… φωτοτυπίας

Και όμως. Υπάρχει και ελληνικός νόμος που προβλέπει την απόδοση του 4% επί της
αξίας αγοράς φωτοτυπικών μηχανημάτων ως πνευματικά δικαιώματα για συγγραφείς
(επιστημονικών κυρίως, αλλά και λογοτεχνικών έργων). Τα χρήματα αυτά συλλέγει
οργανισμός διαχείρισης και τα μοιράζει αναλογικά σε συγγραφείς και εκδότες.

Μέχρι και 10.000.000 ευρώ ετησίως είναι το ύψος των απωλειών από πνευματικά
δικαιώματα στις φωτοτυπίες, υποστηρίζει ο Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης
Έργων του Λόγου (ΟΣΔΕΛ). Ενώ η μάχη της… φωτοτυπίας έχει φουντώσει με
ενενήντα δίκες σε εξέλιξη προκειμένου να αποδοθούν δικαιώματα που απορρέουν
από νόμο του 1993 (ελάχιστα εφαρμόζεται ακόμη), ο οποίος υποχρεώνει μέχρι και
τις βιβλιοθήκες να πληρώνουν για την απόκτηση αδείας δανεισμού και
αναπαραγωγής βιβλίων -χρήματα που επίσης καταλήγουν μέσω Οργανισμού
Διαχείρισης στους δικαιούχους.

Αποδίδοντας δικαιώματα του 2005 (για όλα τα βιβλία που εκδόθηκαν το 2004), ο
ΟΣΔΕΛ μοιράζει από τη Δευτέρα 10 Απριλίου σε δικαιούχους 1.080.000 ευρώ
(640.000 σε εκδότες και οι 440.000 σε δημιουργούς). Τα ποσά αυτά προέρχονται,
όπως προβλέπει ο νόμος, από την είσπραξη της λεγόμενης εύλογης αμοιβής 4% επί
(πωλήσεων) φωτοτυπικών μηχανημάτων, πολυμηχανημάτων, σκάνερς και δισκετών.
«Βασικό μας αίτημα είναι να καθιερωθεί συνεννόηση για παραχώρηση άδειας
φωτοτύπησης, καθώς η φωτοτύπηση χρειάζεται τη σύμφωνη γνώμη των δημιουργών»,
λέει ο πρόεδρος του ΟΣΔΕΛ Μάκης Παντελέσκος (των Εκδόσεων Libro). Σύμφωνα με
τον νόμο δεν μπορεί να φωτοτυπείται πάνω από το 10% του περιεχομένου ενός
βιβλίου, αλλά και γι’ αυτό απαιτείται άδεια.

Στην Ευρώπη τα κύρια ποσά που καταβάλλονται σε αντίστοιχους οργανισμούς
προέρχονται από συμφωνίες αδειοδότησης. Τα ετήσια έσοδα του ανάλογου
Οργανισμού Διαχείρισης του Βελγίου από συμβάσεις αδειών είναι 8,8 εκατ. ευρώ,
της Δανίας 9,4, της Σουηδίας 11, της Νορβηγίας 19 εκατομμύρια ευρώ! Στην
Ελλάδα, η μόνη σύμβαση του ΟΣΔΕΛ σε ισχύ είναι αυτή με το Ανοιχτό
Πανεπιστήμιο, το οποίο για τις φωτοτυπήσεις αποδίδει ετησίως 50.000 ευρώ. Ο
γραμματέας του ΟΣΔΕΛ, Γιώργος Παρίκος, και ο διευθυντής του Άρης Πετρόπουλος
μίλησαν για «όργιο παράνομης φωτοτυπίας» στα εκπαιδευτικά ιδρύματα,
υπογραμμίζοντας επίσης η E.E. απειλεί την Ελλάδα με παραπομπή στο Ευρωπαϊκό
Δικαστήριο για μη εφαρμογή του νόμου που απαιτεί συναίνεση των δημιουργών, υπό
μορφήν (πληρωμένης) άδειας, για τον δανεισμό βιβλίων από βιβλιοθήκες.