Διαστάσεις Mια υπόκλιση στα θύματα

Ο Σλόμπο και η Λαίδη Μάκβεθ του

H Σλαβένκα Ντράκουλιτς έχει μια ενδιαφέρουσα θεωρία. Σύμφωνα με την Κροάτισσα
συγγραφέα, ο Μιλόσεβιτς έπεσε πράγματι θύμα μιας γυναίκας, μόνο που αυτή η
γυναίκα δεν ήταν η Κάρλα ντελ Πόντε αλλά η Μίρα Μάρκοβιτς. Δικό της όνειρο
ήταν να γίνει ο άνδρας της ο ισχυρότερος άνθρωπος της Γιουγκοσλαβίας. Εκείνη
είχε πάντα τον τελικό λόγο στις πολιτικές του αποφάσεις. Κι όταν τον μετέφεραν
στη Χάγη, έπιασε ένα σπίτι κοντά στη φυλακή για να μπορεί να τον βλέπει
καθημερινά. Ώς την ημέρα που οι σερβικές αρχές την κατηγόρησαν για συνενοχή
στον φόνο του Ιβάν Στάμπολιτς, πρώην μέντορα του άνδρα της. Για να μην
καταλήξει κι αυτή στη φυλακή, η Μίρα διέφυγε στη Μόσχα, όπου βρίσκονταν ήδη ο
γιος της και ο κουνιάδος της. Ο Μιλόσεβιτς δεν μπορούσε πια να τη βλέπει.
Επειδή όμως ήταν απόλυτα εξαρτημένος από εκείνη, έκανε τα πάντα για να τον
στείλουν κι αυτόν στη Μόσχα. Μπορεί να μην έπαιρνε τα φάρμακά του ή να έπαιρνε
σκοπίμως άλλα. Αλλά αυτό που τον σκότωσε τελικά, γράφει η Ντράκουλιτς στη
Φρανκφούρτερ Ρουντσάου, ήταν ο έρωτας.

Όταν κατασιγάσουν τα μίση και τα πάθη, το δακρύβρεχτο αυτό ρομάντσο μπορεί και
να γυριστεί σε ταινία. Καθώς όμως σήμερα ο Μιλόσεβιτς οδεύει προς την
τελευταία του κατοικία, απαλλάσσοντας τους συμπατριώτες του από ένα αβάσταχτο
φορτίο κι ένα σύμβολο της συλλογικής τους ευθύνης, τα αίτια του θανάτου του
ελάχιστη σημασία έχουν. Κάποιος έγραψε ότι η μεγαλύτερη επιτυχία του στα
χρόνια που δικαζόταν ήταν ότι έστρεψε την προσοχή πάνω του, με τα θύματά του
να περνούν σε δεύτερη μοίρα. Αντί για θύτης, εμφανίστηκε ως θύμα. Αντί για
πρωτεργάτης της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας, του θανάτου 200.000 ώς 300.000
ανθρώπων και του εκτοπισμού εκατομμυρίων άλλων από τα σπίτια τους,
χρησιμοποίησε το βήμα του δικαστηρίου για να καταγγείλει την αντισερβική
συνωμοσία «μιας σοβινιστικής ελίτ, που αποτελείται από τρομοκράτες, νεοναζί
και φανατικούς ισλαμιστές». Οι λίγοι που πίστεψαν αυτή την απλοϊκή προπαγάνδα
τον αποχαιρετούν σήμερα με ανάμεικτα συναισθήματα οργής και θλίψης. Οι
υπόλοιποι υποκλίνονται απλώς στα θύματά του, ζητώντας συγγνώμη που τους άφησαν
για τόσον καιρό τόσο μόνους.

Εύκολα θα υπέκυπτε κανείς στον πειρασμό να πει ότι ο Μιλόσεβιτς καταλήγει στον
τόπο που του αρμόζει, δηλαδή στον μεγάλο σκουπιδοτενεκέ της Ιστορίας. Αλλά δεν
είναι αλήθεια. Αυτός ο μέτριος κομμουνιστής που έγινε η προσωποποίηση του
«δημοκρατικού κακού» – σύμφωνα με την έκφραση του Ζακ Ζυλιάρ στον Νουβέλ
Ομπζερβατέρ – κατάφερε να κάνει ώς κι έναν Χάρολντ Πίντερ να υπογράφει
διακηρύξεις υπέρ της απελευθέρωσής του και της φυλάκισης στη θέση του των
ηγετών της Δύσης. Όσες αποφασισμένες γυναίκες κι αν έχεις δίπλα σου, όσο κι αν
σε βοηθά η περιρρέουσα υποκρισία, χρειάζονται ικανότητες για κάτι τέτοιο,
πρέπει να το αναγνωρίσουμε.

LINK: http://diastaseis.blogspot.com