Άφησαν το Σύνταγμα στη μέση

Οι επτά λωρίδες που κόβουν την πλατεία Συντάγματος προς την πλευρά της Ερμού, δεν θα γίνουν ποτέ τρεις, όπως προέβλεπε η βραβευμένη μελέτη (επάνω). «Στην Ελλάδα γίνονται διαγωνισμοί που κοστίζουν μυθικά ποσά και ύστερα οι μελέτες μπαίνουν στο συρτάρι», λέει στα «NEA» ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Μανίκας

Ελλείψει χρημάτων έχει μείνει στη μέση ένα μοναδικό έργο για την Αθήνα: η
ανάπλαση της πλατείας Συντάγματος – μελέτη του καθηγητή Αρχιτεκτονικής Δημήτρη
Μανίκα. Και όπως όλα δείχνουν, δεν πρόκειται η κεντρικότερη και ιστορικότερη
πλατεία της πρωτεύουσας προς την πλευρά της Ερμού να αποκτήσει πλατύτερα (κατά
δέκα μέτρα) πεζοδρόμια, ενώ τα αυτοκίνητα που την «κόβουν» στη μέση δεν θα
περιοριστούν σε τρεις λωρίδες, από επτά που είναι σήμερα, όπως προέβλεπε
αρχικά η βραβευμένη μελέτη, που προέκυψε από έναν πανάκριβο διαγωνισμό.

«Είχε δημοπρατηθεί συνολικά η μελέτη, από όσο γνωρίζω, και τώρα πληροφορούμαι
πως δεν υπάρχουν χρήματα», δηλώνει στα «NEA» ο υπεύθυνος της μελέτης, που πήρε
το πρώτο βραβείο στον διαγωνισμό της Εταιρείας Ενοποίησης Αρχαιολογικών Χώρων,
Δημήτρης Μανίκας. «Τα μεγάλα πεζοδρόμια που θα δημιουργούνταν θα εκτόνωναν την
κίνηση από το εμπορικό κέντρο της Ερμού. Είναι πραγματικά άσχημο να βλέπει
κανείς τόσο κόσμο να στριμώχνεται για να περάσει απέναντι».

Και το κομμάτι της πλατείας που έγινε όμως δεν είναι ικανοποιητικό. «Θέλαμε να
δώσουμε στην πλατεία την παλιά της αίγλη, αλλά επικράτησε η επιθυμία του δήμου
για περισσότερο πράσινο. Δεν είμαι εναντίον του πράσινου, αλλά μιλάμε για
πλατεία και όχι για πάρκο», λέει ο αρχιτέκτονας που ζει στη Βιέννη και έχει
υπογράψει σε 30 χρόνια καριέρας περισσότερες από 150 μελέτες (ετοιμάζει και
βιβλίο με το σύνολο της δουλειάς του).

«Δεν αμφισβητώ το έργο της Ενοποίησης, διότι άλλαξε σημαντικά το κέντρο της
Αθήνας. Το πρόβλημα είναι ότι δεν πραγματοποιήθηκαν οι μελέτες που πήραν τα
βραβεία. Έγιναν πολλές τροποποιήσεις και ατέλειες. Λυπάμαι. Πίστευα πως θα
προχωρούσαν τα έργα, αλλά τελικά στην Ελλάδα όλα γίνονται απρογραμμάτιστα»,
λέει.

Πώς βλέπει την Αθήνα ο αρχιτέκτονας που έχει υπογράψει ανάμεσα σε άλλα την
αναμόρφωση του Μουσείου Ιστορίας της Βιέννης, αλλά και την αποκατάσταση και
την επέκταση του Αστεροσκοπείου της; «Έχει πολλές δυνατότητες και ήδη με τις
ανακαινίσεις των προσόψεων των κτιρίων αλλάζει η εικόνα της. Εκείνο που λείπει
είναι ένα γενικό σχέδιο που να δίνει προτεραιότητα στον δημόσιο χώρο και στο
κυκλοφοριακό».

Άποψη έχει όμως και για το Νέο Μουσείο Ακροπόλεως, καθώς είχε συμμετάσχει σε
δύο – όχι όμως και στον τελευταίο – από τους διαγωνισμούς που έγιναν για την
επιλογή του αρχιτεκτονικού σχεδίου του κτιρίου. «Είναι υπερβολικά ογκώδες και
υπερβαίνει σε ύψος το κτίριο Βάιλερ, που δίνει τον τόνο στην περιοχή και αυτό
αποτελεί μέγα λάθος, διότι θάβεται. Καταλαβαίνω πως το ύψος ήταν αναγκαίο και
λόγω των ανασκαφών, αλλά δεν ξέρω πώς θα είναι η τελική του εικόνα».

Αρχιτεκτονική των «σουξέ»

«Είναι επικίνδυνα τα πράγματα σήμερα στην αρχιτεκτονική», λέει ο καθηγητής
Αρχιτεκτονικής Δημήτρης Μανίκας. «Οι αρχιτέκτονες-σταρ δεν έχουν καταλάβει ότι
χτίζουν για τον άνθρωπο και ότι πρέπει να προσαρμόζονται στις ανάγκες του και
στο υπάρχον περιβάλλον. Φτιάχνουν έργα που εκφράζουν το εγώ τους.
Ενδιαφέρονται μόνο για να μείνει το όνομά τους και σχεδιάζουν “σουξέ”, τα
οποία και κοστίζουν πανάκριβα και με το πέρασμα του χρόνου θα σβήσουν. Ήδη ο
μεταμοντερνισμός τείνει να ξεπεραστεί και στρεφόμαστε σε πιο μινιμαλιστική και
ουμανιστική κατεύθυνση». Και ο ίδιος; «Δεν κάνω επαναστατική αρχιτεκτονική.
Προσαρμόζω τις προτάσεις μου στις ανάγκες των ανθρώπων και του χώρου
εκφραζόμενος παράλληλα με σύγχρονο τρόπο. Ανήκω στους αρχιτέκτονες του 20ού
αιώνα, αλλά ο 21ος με φέρνει μπροστά σε μεγάλα διλήμματα».