Ο Σίντλερ των Kινέζων

Τον έχουν αποκαλέσει «Ο Καλός Ναζί». «Ο Καλός Γερμανός της Νανκίνγκ». Ή,
ακόμα, ο «Όσκαρ Σίντλερ της Κίνας». Προφανώς διότι όπως και ο Όσκαρ Σίντλερ,
έτσι και αυτός ήταν Γερμανός. Και μέλος του Ναζιστικού Κόμματος. Και ήρωας. Ο
Τζον Ρέιμπ όμως δεν έσωσε Εβραίους. Έσωσε περισσότερους από 250.000
Κινέζους…

Το μνημείο. Επισκέπτες διαβάζουν τα ονόματα των θυμάτων της σφαγής του 1937 σε ειδικό μουσείο στη Νανκίνγκ

Τίποτε σε αυτό το σπίτι δεν θυμίζει την ιστορία του. Ένα απλό, διώροφο πλίθινο
σπίτι είναι, με σκαλωσιές ολόγυρα. H μέρα είναι βροχερή και οι τεχνίτες
χασομερούν στην αυλή. Πριν από 69 χρόνια όμως, η αυλή αυτή ήταν γεμάτη
Κινέζους οι οποίοι προσπαθούσαν να διαφύγουν από τα ιαπωνικά στρατεύματα που
ρήμαζαν την πόλη – την πόλη Νανκίνγκ, πρωτεύουσα τότε της Δημοκρατίας της
Κίνας, ή καλύτερα των εθνικιστών του Κουομιντάνγκ με επικεφαλής τον Τσανγκ
Καϊσέκ. Επί έξι εβδομάδες η Νανκίνγκ ήταν στο έλεος των Ιαπώνων. Λεηλασίες,
δολοφονίες, βιασμοί, βρίσκονταν στην καθημερινή διάταξη. Άλλοι μιλούν για
«μερικές δεκάδες χιλιάδες θύματα», και άλλοι για «περισσότερα από 300.000». Το
βέβαιο είναι πως τα θύματα θα ήταν πολύ περισσότερα αν δεν υπήρχε ο Τζον
Ρέιμπ, ο τότε ιδιοκτήτης αυτού του διώροφου, πλίθινου σπιτιού.

Κατέγραφε τη φρίκη

Το καταφύγιο. Το σπίτι του Τζον Ρέιμπ, όπου κρύφτηκαν πολλοί Κινέζοι, όπως είναι σήμερα

Ο Ρέιμπ ήταν Γερμανός και μέλος του Ναζιστικού Κόμματος. Εργαζόταν στη Siemens
και έδρευε στην Νανκίνγκ. Έσωσε από τα χέρια των Ιαπώνων περίπου 650 Κινέζους,
κρύβοντάς τους μέσα στο ίδιο του το σπίτι. Δύο από αυτούς, ο Μου Ξιφού και η
Λι Σιζέν, θυμούνται ακόμα σήμερα, στα 80 τους χρόνια, τον «Καλό Γερμανό της
Νανκίνγκ». Ο Ρέιμπ όμως ίδρυσε από κοινού με αρκετούς άλλους ξένους υπηκόους
και μια ζώνη ασφαλείας χάρη στην οποία γλίτωσαν περισσότεροι από 250.000
κάτοικοι της πόλης. Παράλληλα, κατέγραφε όλη τη φρίκη στο ημερολόγιό του.

Κι όμως, παρά τον ηρωισμό του, ο Ρέιμπ ξεχάστηκε. Ίσως διότι μαζί του
«ξεχάστηκε» και η σφαγή. «Οι Κινέζοι, ως λαός, ντρέπονταν να μιλήσουν για τους
βιασμούς που υπέστησαν οι γυναίκες, για τις σφαγές που διέπραξαν οι Ιάπωνες
συναντώντας ελάχιστη αντίσταση», λέει ο Σάο Τζούπινγκ, ιδρυτής της Συμμαχίας
στη Μνήμη της Σφαγής της Νανκίνγκ. Επιπλέον, μετά την εγκαθίδρυση της Λαϊκής
Δημοκρατίας της Κίνας, η κυβέρνηση προτιμούσε να πιστώνει την ήττα της
Ιαπωνίας στα κομμουνιστικά στρατεύματα του Μάο, αγνοώντας τον ρόλο των Κινέζων
εθνικιστών. Τι άλλαξε λοιπόν τα τελευταία χρόνια; Γιατί ξαφνικά το σπίτι του
Ρέιμπ αναπαλαιώνεται, γιατί κατασκευάζεται ένα μουσείο με το όνομά του, γιατί
δημοσιεύτηκε πρόσφατα από Κινέζους ακαδημαϊκούς μια ογκωδέστατη (28τομη)
ιστορία της σφαγής; Επίσης δύο οι λόγοι. Αφενός για να τονωθεί ο πατριωτισμός
της κινεζικής νεολαίας και να ενισχυθεί το αίσθημα εθνικής ενότητας· και
αφετέρου για να υπονομευτεί η ιαπωνική άρνηση της σφαγής στη Νανκίνγκ.

«Ο καλός Γερμανός της Νανκίνγκ»

Τζον Ρέιμπ

* 23 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 1882: Ο Τζον Ρέιμπ γεννιέται στο Αμβούργο της Γερμανίας

* 1910: Αρχίζει να εργάζεται για λογαριασμό της Siemens AG China
Corporation στο Πεκίνο, κατόπιν στη Νανκίνγκ, πρωτεύουσα της Δημοκρατίας της
Κίνας

* 1933: Μετά τη νίκη των ναζί στη Γερμανία, ο Ρέιμπ γίνεται μέλος του
κόμματος και επικεφαλής της τοπικής του οργάνωσης στη Νανκίνγκ

* 7 ΙΟΥΛΙΟΥ 1937: Ξεσπάει ο B’ Σινοϊαπωνικός Πόλεμος

* 13 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ: H Νανκίνγκ πέφτει στα χέρια των Ιαπώνων, αρχίζουν οι
σφαγές. Ο Ρέιμπ θα σώσει περίπου 650 πρόσφυγες κρύβοντάς τους στο σπίτι του.
Τουλάχιστον 250.000 Κινέζοι θα γλιτώσουν καταφεύγοντας στη ζώνη ασφαλείας που
έχει δημιουργήσει από κοινού με άλλους ξένους υπηκόους

* 28 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 1938: Ο Ρέιμπ εγκαταλείπει τη Νανκίνγκ. Θα επιστρέψει
στο Βερολίνο και θα προσπαθήσει να ενημερώσει τον κόσμο για τα όσα συμβαίνουν
στην Κίνα. Γράφει στον Χίτλερ, ζητώντας του να πείσει τους Ιάπωνες να
τερματίσουν τις θηριωδίες. Συλλαμβάνεται και ανακρίνεται από την Γκεστάπο για
τρεις ημέρες

* META TON ΠΟΛΕΜΟ: Καταγγέλλεται ως μέλος του Ναζιστικού Κόμματος και
συλλαμβάνεται, αρχικά από τους Σοβιετικούς κατόπιν από τους Βρετανούς. Οι
έρευνες τον απαλλάσσουν

* ΙΟΥΝΙΟΣ 1946: Απαλλάσσεται οριστικά από τις κατηγορίες για συνεργασία
με τους ναζί. Ζει όμως μέσα στη φτώχεια. Συντηρείται εν μέρει χάρη στα τρόφιμα
και τα χρήματα που του στέλνει η κινεζική κυβέρνηση

* 5 IANOYAPIOY 1950: Πεθαίνει από καρδιακή προσβολή

* 1997: Δημοσιεύεται το ημερολόγιό του με τίτλο «Der gute Deutsche von
Nanking» («Ο καλός Γερμανός της Νανκίνγκ»). H επιτύμβια πλάκα του μεταφέρεται
από το Βερολίνο στη Νανκίνγκ, όπου τοποθετείται σε περίοπτη θέση στο μνημείο
για τα θύματα της σφαγής από τους Ιάπωνες.